ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་གང་ཞིག་འབྲི་དགོས་མིན་གླེང་བ།

ཚེ་རིང་ནོར་བུ།

ཐོག་མར་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ secular ethics ཞེས་པ་འདི་ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ་ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་གསུངས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཆགས་ཀྱི་མེད། འདིའི་དགོངས་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ཆོས་ལུགས་གང་དང་ཡང་རྒྱལ་འགལ་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་ལུགས་གང་ལའང་ངེས་པར་དུ་ལྟོས་མི་དགོས་པའམ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་རིན་ཐང་ངམ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་འདིང་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་དང་། ཡང་དམིགས་བསལ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟང་སྤྱོད་དང་། བདེ་སྐྱིད། སེམས་དོན་བཅས་དང་མཐུན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བའི་ཐབས་ལམ་གསལ་སྟོན་གནང་ཞིང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིན་ཐང་གཙོ་བོ་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཆེད་བློ་སྦྱོང་གི་གནད་འགག་ངོ་སྤྲོད་མཛད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད།

དེ་ཡང་དབྱིན་སྐད་ནང་བརྡ་ཆད་དེ་འགྲེལ་ཤད་མཛད་སྐབས། not relating to religion or to a religious body ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་མགོན་པོ་གང་དང་ཚན་རིག་པ་རྣམས་བརྗོད་གཞིའི་འདིའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་སྐབས། ཁོང་གིས། it has been proven that being compassionate and kind-hearted is not [exclusively] connected to religion ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ secular ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བལྟས་ན། ཁྱབ་ཁོངས་ཀུན་གྱི་ནང་མ་འབྲེལ་བ་དང་། མ་ལྟོས་པ། མ་བརྟེན་པ་ཞེས་གསལ་བ་ལས་འདྲེས་མ་འདྲེས་ཀྱི་སྐོར་ཅི་ཡང་མི་གསལ། མ་འབྲེལ་བ་དང་། མ་ལྟོས་པ། མ་བརྟེན་པའི་དོན་ནི། སྐབས་འདིར་མགོན་པོ་གང་གིས་གསུང་བཞིན་པའི་ལམ་གསུམ་པ་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་པ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའམ་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པ། ཡང་ན་དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟང་སྤྱོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

དེ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། what we need today is an approach to ethics which makes no recourse to religion and can be equally acceptable to those with faith and those without: a secular ethics. གང་ཡིན་ཞེ་ན། ད་ལྟ་བར་དུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཟང་སྤྱོད་ཅེས་གླེང་བའི་སྐབས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་སམ་སྲོལ་རྒྱུན་ནམ་ཕ་མེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཡིད་ཆེས་སམ་དད་མོས་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་གཞི་རྩ་བྱས་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དང་ཡོངས་ཁྱབ་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའམ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་འདོད་ངོ་མ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་རང་གཞན་གཉིས་ཕན་གྱི་བཟང་པོའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐབས་བྱས་ན། ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཀུན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང་བློ་ལ་འཐད་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད།

གཞན་ཡང་། སྐབས་འདིའི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའམ་མ་ལྟོས་པར་བཟང་སྤྱོད་དང་། སྙིང་རྗེ། བྱམས་བརྩེ་སོགས་ཀྱི་མིའི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་རྩ་འཛིན་ཞིག་གི་སྐོར་གསུང་གི་ཡོད་སྟབས། ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པ་དང་མ་ལྟོས་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བརྗོད་ན། མ་འདྲེས་ན་མ་བརྟེན་པའམ་མ་ལྟོས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། མ་བརྟེན་པ་དང་མ་ལྟོས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་བའང་མེད་པར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་གིས། secular ethics ཞེས་པ་འདི་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་ཀྱང་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་བསམས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

མདོར་ན། མ་འདྲེས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་མ་འབྲེལ་བ་དང་། མ་བརྟེན་པ། མ་ལྟོས་པའི་དོན་སྟོན་གྱི་མི་འདུག ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ secular ethics ཞེས་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བའི་སྐབས་གང་དུའང་། not related to religion or not connected to religion or not depended on religion, not based on religion, not grounded on religion, ཞེས་གསུང་པ་ལས། not mixed with religion ཞེས་གསུངས་པ་མི་གསལ། དེ་ཡང་མགོན་པོ་གང་གིས། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་སློབ་གྲྭ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཆོས་སམ་རིག་གཞུང་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་སྣ་ཚོགས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ན། གཞི་གང་ཞིག་ལ་བཞག་སྟེ་སློབ་གྲྭའི་ངོས་ནས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གོ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་སམ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྐྱང་པ་གཅིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའམ་བརྟེན་ན་འདང་གི་མེད། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནང་ཐ་ན་སློབ་གྲྭའི་གཏན་འབེབས་སློབ་ཚན་ཁོངས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཟུར་འདོན་བྱས་ཡོད། དེས་ན། སློབ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ལ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཇི་ལྟར་སྤྲོད་ཐུབ་བམ་ཞེས་གསུངས་ཡོད།