དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེའི་ཉེན་རྟོག་པས་དྷ་ཤོད་དབུལ་གྲོང་མི་མང་གི་སྡོད་ཁང་གཏོར་ཏེ་དབུལ་ཁྱིམ་ ༣༠༠ ལྷག་གནས་ངེས་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་སློང་མོ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་འདུག
ཁ་སང་ཧི་མ་ཅལ་ལྟ་ཞིབ་ (himachalwatcher) ཅེས་གསར་ལམ་དུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནས་ ༢༠ བར་དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ (MCD) བཀའ་ཁྱབ་འོག ས་གནས་ཉེན་རྟོགས་པས་བརྡ་ཁྱབ་དང་འགྲེལ་བརྗོད་ཅི་ཡང་མེད་པར་བཙན་དབང་གིས་དྷ་ཤོད་ཀྱི་ཆ་རན་ཀ་ཌི་ (Charan Khad) ཞེས་པའི་དབུལ་གྲོང་གི་སྡོད་ཁང་ཚང་མ་རྩ་གཏོར་བཏང་སྟེ། ད་སྐབས་དབུལ་གྲོང་དེའི་ཁྱིམ་ཚང་ ༣༠༠ ལྷག་ལ་སྡོད་གནས་མེད་པར་དྷ་ཤོད་སེ་ཌ་པུར་ (Sidhpura) གཞུང་ལམ་འགྲམ་བརྒྱུད་དུ་ཉིན་ཞག་ ༦ རིང་ཆར་ཞོད་ཁྲོད་དུ་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ཆ་རན་ཀ་ཌི་ཞེས་པའི་དབུལ་གྲོང་དེ་དྷ་ཤོད་སེ་ཌ་པུར་གཞུང་ལམ་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཏེ་མི་ལོ་ ༣༠ ལྷག་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་དབུལ་གྲོང་དེའི་ནང་དབུལ་ཁྱིམ་ ༣༠༠ ལྷག་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་འདུག
དྷ་ཤོད་པ་ལམ་པུར་ (Palampur) གྲོང་སྡེ་ནས་ཡིན་པའི་དབུལ་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་གིས། ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ང་ཚོས་ཆ་རན་ཀ་ཌི་དབུལ་གྲོང་གཏོར་རྩིས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དབུལ་ཕོངས་མི་མང་ལ་བཤད་རྩིས་བྱེད་སྐབས། ཉེན་རྟོག་པས་ང་ཚོར་བཙན་ཤུགས་བཏང་སྟེ། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་དབུལ་གྲོང་མི་མང་ལ་བཤད་ཚེ། ང་ཚོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འཇིགས་སྐུལ་གཏོང་གིན་འདུག ང་ཚོར་རྒྱུ་མཚན་གནས་ལུགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ས་གནས་དེ་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་སོང་། ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཆ་རན་ཀ་ཌི་དབུལ་གྲོང་དེའི་གྲོང་མི་ར་རྗ་པེ་ (Raju bai) ཟེར་བ་ཞིག་གིས་དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ནས་ང་ཚོར་སྡོད་ཁང་མེད་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་གཙང་སྦྲ་མེད་པ། འཐུང་ཆུ་དཀོན་པའི་གྲོང་ཚོ་ཞིག་བསྟན་ཏེ་ང་ཚོ་དེ་གར་སྡོད་དགོས་སྐོར་བརྗོད་སོང་ཡང་། ང་ཚོ་གྲོང་ཚོ་དེ་གར་འགྲོ་དུས། ས་གནས་དེའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོ་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་སོང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་གྲོང་ཚོ་དེའི་ནང་སྡོད་གནས་བཟུང་ཡང་། ས་གནས་དེའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོ་དེ་གར་སྡོད་མི་འཇུག་པ་གསལ་བོ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཆ་རན་ཀ་ཌི་དབུལ་གྲོང་གི་ཁྱིམ་ཚང་མང་ཆེ་བ་ར་རྗ་སི་ལྡན་ (Rajasthan) དང་མ་ཧ་ར་ཤཱ་ཊི་ར་ (Maharashtra) མངའ་སྡེ་གཉིས་ནས་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་བའི་རིགས་རྒྱུད་གྲལ་རིམ་ཁྲོད་ནས་རིགས་རུས་དམན་པ་ (Scheduled Castes) རྩི་ཡི་ཡོད་པ་དང་། དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ནས་རྒྱ་གར་བའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། ཆ་རན་ཀ་ཌི་དབུལ་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཚོས་ས་གནས་གཞན་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལུགས་རྫུན་གཏམ་བཤད་ཅིང་། འདས་པའི་མི་ལོ་ ༣༠ ལྷག་རིང་དབུལ་གྲོང་དེའི་ཡུལ་མི་མང་ཆེ་བས་སྲང་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་པ་དང་གད་སྙིགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་ནའང་། ད་སྐབས་ཁོ་ཚོར་སྡོད་གནས་དང་འགྲོ་གནས་གང་ཡང་མེད་པར་དྷ་ཤོད་སེ་ཌ་པུར་གཞུང་ལམ་བརྒྱུད་དུ་བསྡད་དེ། ཟ་མ་སོགས་སློང་མོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ནས་དབུལ་གྲོང་དེའི་ཡུལ་མི་ཕྱིར་ཕུད་དང་ཁོ་ཚོའི་སྡོད་ཁང་གཏོར་བའི་ལས་གཞི་དེ་ཟླ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོས་དབུལ་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཚོར་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་གྷམ་རུ་ (Gamru) དང་པ་སུ་ (Passu)། ས་ར་ (Sarra) ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་ཁག་ཅིག་བསྟན་ཏེ། གྲོང་ཚོ་དེ་དག་ནང་གནས་སྤོར་དགོས་ལུགས་བཤད་ཡོད་ཀྱང་། ས་གནས་དེ་དག་གི་མི་མང་གིས་ཁོང་ཚོ་སྡོད་དུ་བཅུག་མེད་པ་རེད།
དབུལ་གྲོང་དེའི་བྱིས་པ་དང་ན་གཞོན་མང་པོ་གྲྭ་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཆེད་འཛུགས་གནང་བའི་གཏོང་ལེན་དགེ་རྩ་ཚོགས་པའི་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཁྱོན་བྱིས་པ་ ༡༡༥ རྒྱ་གར་གཞུང་འབྲེལ་དང་སྒེར་བཙུགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་སློབ་གཉེར་བྱེད་མུས་ཡིན་ནའང་། དབུལ་གྲོང་དེ་ཉེན་རྟོག་པས་བཙན་གཏོར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ད་སྔ་དྷ་རམ་ས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ནས་དབུལ་གྲོང་དེ་གཏོར་བའི་དགོས་དམིགས་གསལ་བཤད་ཅི་ཡང་བྱས་མེད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།
