ཨ་རིའི་མ་འོངས་སྲིད་འཛིན་ཊི་རུམ་ཕི་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཚའེ་ཡེན་ཝན་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་པར་སྐུད་ལམ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མ་འོངས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་བདེ་འཇགས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་ཨེ་ཕེ་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཁ་སང་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཚའེ་ཡེན་ཝན་དང་གསར་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་པར་སྐུད་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་འཚམ་འདྲི་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་མ་འོངས་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། བདེ་འཇགས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཨ་རི་དང་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཆད་པ་ནས་བཟུང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནས་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མོལ་བྱུང་བ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད་འདུག
སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་ཡི་ལས་ཁུངས་ནས་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཚའེ་ཡེན་ཝན་དང་ཨ་རིའི་མ་འོངས་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་གཉིས་བར་ཁ་པར་སྐུད་ལམ་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་འཚམ་འདྲི་ཞུས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གླེང་མོལ་སྐབས་སུ་སྲིད་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ནས་ཨ་རི་དང་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་གཉིས་བར་གྱི་མ་འོངས་པར་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། བདེ་འཇགས་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་སྐོར་ལ་གླེང་མོལ་བྱས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཕྱོགས་གཉིས་བར་གླེང་མོལ་བྱུང་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་རྗེས་སུ། སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་ཡིས་ཁོང་གི་ཊི་ཝིར་ཊི་ (tweeted) བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་ལ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་མང་པོའི་དྲག་ཆས་མཁོ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། དེ་ལ་ཁོ་རང་མོས་མཐུན་མེད་སྐོར་ཡང་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རིང་ཞོགས་པར་ལྕམ་ཚའེ་ཡེན་ཝན་གྱི་ལས་ཁུངས་ནས་ཀྱང་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་དང་ལྕམ་ཚའེ་ཡེན་ཝན་གཉིས་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་མ་འོངས་འབྲེལ་ལམ་གཙོས་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཚོ་ཁུལ་དུ་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྩོད་རྙོག་ཐད་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་མ་འོངས་ཉོ་འཚོང་མཉམ་ལས་དང་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་རེ་ལྟོས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ཨ་རིའི་གཞུང་གསར་བས་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་བར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཐའེ་ཝན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གོང་སྤེལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲ་བརྟན། མི་མང་དཀྱུས་མའི་འཚོ་གནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བཅས་ལའང་གླེང་མོལ་བྱས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤ་ཡ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཐབ་ཇུས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་ལྕམ་བྷོན་ནི་གྷི་ལ་སིར་ (Bonnie Glaser) ཟེར་བ་ཞིག་གིས། སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་ལ་བསམ་བློ་མི་གཏོང་བར། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ནས་ཁ་པར་སྐུད་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ཁོ་རང་གི་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁར་འཚམ་འདྲི་ཞུས་སྐབས། ཁོས་དོགས་གཟབ་མི་བྱེད་པར་ཁ་པར་ལེན་རྐྱང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས་ལ་རྒྱུས་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པའི་མངོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་ཡིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཨ་རིས་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལངས་ཕྱོགས་ཐོག་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་རྒྱག་དགོས་སྐོར་སོགས་བརྗོད་འདུག
གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནས་སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་དང་ལྕམ་ཚའེ་ཡེན་ཝན་གཉིས་བར་འབྲེལ་མོལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་མེད་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཨ་རྒྱ་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཅུང་རྣོ་ངར་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་སྟབས། སྐུ་ཞབས་ཊི་རུམ་ཕི་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་ཐད་ཀར་ཐའེ་ཝན་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དེ་ནི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག
གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས། ཐེངས་འདིའི་ཨ་རི་དང་ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་གཉིས་བར་བྱུང་བའི་འབྲེལ་མོལ་དེས་ཨ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་འགྲོ་སྲིད་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
གཞན། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ས་པེ་ཅན་གྱི་མི་མང་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་བ་ཧིན་རེ་ཀེ་སེ་གྷིར་ (Henry Kissinger) དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་གཉིས་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཞི་ཅིན་ཕིན་གྱིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུ་ཚུགས་ཟིན་པ་ལྟར། ད་ཆར་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གནས་སྟངས་ཀྱང་གནད་འགག་གི་དུས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཁེལ་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྲ་བརྟན་ཡུན་གནས་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལུགས་སོགས་བཤད་འདུག
གསར་འགོད་པ། པདྨ་རྒྱལ།
