སན་ཀོ་ལན་གྱིས་སྤེལ།
སྐལ་ལྡན་གྱིས་བསྒྱུར།
སིང་གྷ་པོར་གྱི་ན་གཞོན་ཚོས་ཨང་རྩིས། ཀློག་རྩལ། ཚན་རིག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་ཕྲུག་གི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཆགས་ཡོད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཚོགས་པ། ཨོ་ཨི་སི་ཌིའི་(OECD)སྟངས་འཛིན་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ ༧༠ ཡི་སློབ་ཕྲུག་ལོ་ན་ ༡༥ སོན་པ་པཱི་སཱ་(Pisa)རྒྱུགས་སྤྲོད་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད། ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལོ་འདིའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཁྲོད་ཉི་འོང་དང་། ཨེ་སི་ཊོ་ནི་ཡ།(Estonia) ཧྥིན་ལན་ཌ། ཝི་ཐི་ནམ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལུས་ཏེ་ཨང་རིམ་བར་མ་ཙམ་ཡིན། སིང་གྷ་པོར་ནི་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་། ཡུ་རོབ། ཨོ་སི་ཊི་ལི་ཡ། ལྷོ་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཀུན་ལས་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡང་རྩེར་སོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
ཨོ་ཡི་སི་ཌི་(OECD)སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་སེ་ལེ་ཆར་(Mr. Schleicher)གྱིས་ “སིང་གྷ་པོར་གྱི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།”ཅེས་གསུངས།
- པཱི་སཱ་(Pisa)ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ།
ཡིག་རྒྱུགས་དེར་ཨིན་ཡིག་གི་བསྡུས་མིང་དུ་པཱི་སཱ་(Pisa)ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། པཱི་སཱ་(Pisa)ཞེས་པ་ནི་ལོ་ན་བཅོ་ལྔར་སོན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་ཕྲུག་གིས་ཨང་རྩིས། ཚན་རིག ཀློག་རྩལ་བཅས་བྱེ་བྲག་སློབ་ཚན་གསུམ་གྱི་ཐོག་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་འཇལ་བའི་ལས་འཆར་(The Programme for International Students Assessment)ཞིག་ཡིན།
རྒྱུགས་སྤྲོད་དེ་བཞིན་ཨོ་ཨི་སི་ཌིའི་(OECD)སྟངས་འཛིན་འོག་ལོ་གསུམ་རེར་ཐེངས་རེ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་སྲིད་དོན་མི་སྣའི་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་བབ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་ཀྱང་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་དེར་གཞི་བཅོལ་ཚད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཡིག་རྒྱུགས་དེའི་གྲུབ་འབྲས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གིས་བསྟུད་མར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སིང་ཀ་པོར་གྱིས་དེ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ཨང་དང་པོ་རྒྱ་ནག་ཧྲང་ཧེ་སློབ་གྲྭའི་གོ་བབ་བརྗེ་ལེན་བྱས་ཡོད། ཧྲང་ཧེ་སློབ་གྲྭ་ད་ཆ་ཡིག་རྒྱུགས་དེ་རིགས་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་སྡེ་གཞན་དང་ཟླ་སྒྲིལ་གྱི་ཚུལ་དུ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པ་ལས་སྔར་བཞིན་ལོགས་སུ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་མེད།
དེ་སྔོན་ཨོ་ཨི་སི་ཌི་སྒྲིག་འཛུགས་དེར་ཧྲང་ཧེ་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཚབ་ཡིན་མིན་གྱི་གླེང་སློང་ཡང་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལོ་འདིར་ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་སྔེ་བཞི་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་སྟེ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཨང་རྩིས་དང་ཚན་རིག་ཨང་སྡེ་བཅུའི་ནང་ཚུད་ཡོད་ཀྱང་། ཀློག་རྩལ་ཨང་སྡེ་ཉི་ཤུའི་ནང་ལ་ཡང་ཚུད་མེད།
ཧོང་ཀོང་དང་མེ་ཀའོ་ཡང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་ལུགས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་རིའི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་སླར་ཡང་ཡ་ང་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས།
ཨ་རིའི་ཤེས་ཡོན་དྲུང་ཆེ་ཇོན་ཀིང་གིས་ “ང་ཚོའི་རྩ་བའི་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག ད་ལྟའི་ཤེས་ཡོན་རྨང་གཞིར་གྱུར་བའི་ཚོང་ལམ་ཐོག་དཀའ་ངལ་གྱི་རང་བཞིན་ཆགས་ཡོད།” ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་ཡོད།
- ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་གྲུབ་འབྲས་ཡང་རྩེར་སོན་པ།
ཡིག་རྒྱུགས་དེའི་གྲུབ་འབྲས་ལས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་བྱུང་ཡོད། སློབ་ཚན་གསུམ་ལས་ཨང་རྩིས་ཀྱི་གནས་རིམ་དང་པོ་ནས་བདུན་པ་བར་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཕྲན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཆགས་ཡོད། དེ་དག་ལས་སིང་ཀ་པོར་དང་པོ་དང་། དེ་རྗེས་རིམ་པ་བཞིན་ཧོང་ཀོང་། མེ་ཀའོ། ཐའི་ཝན། ཉི་འོང་། རྒྱ་ནག ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ཡིན།
ཧྥིན་ལན་ཌ་དང་། ཨེ་སེ་ཊོ་ནི་ཡ། ཁེ་ན་ཊ། ཨའི་ལན་ཌ་བཅས་ནི་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་སློབ་ཚན་གསུམ་ལས་གང་རུང་ཞིག་ཐོག་རྩེ་ཕུད་ལྔའི་ནང་ཚུད་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན།
ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་སེ་ལེ་ཆར་གྱིས། སིང་ཀ་པོར་ལྟ་བུའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། ཝེ་ཐི་ནམ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། ཚན་རིག་སློབ་ཚན་ཐོག་ཇར་མ་ནི་དང་སུ་ཛར་ལན་ཌ་གཉིས་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པ་དང་། ཨང་རྩིས་དང་ཚན་རིག་སློབ་ཚན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ཨ་མི་རི་ཀའི་གོང་དུ་སླེབས་ཡོད།
སྐུ་ཞབས་སི་ལེ་ཆར་གྱིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀིའི་ཡུལ་གྲུ་ཕེ་རུ་དང་ཀོ་ལོམ་པི་ཡ་གཉིས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོ་དེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད།
ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་བློན་ཆེན་ཚོས་པཱི་སཱ་རྒྱུགས་སྤྲོད་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་དན་རྟགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ད་རེས་དམིགས་བསལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་འདོན་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད།
ཨིན་ཡུལ་གྱི་ཨང་རྩིས་གནས་རིམ་ ༢༧ ཡིན་པ་དང་། ལོ་གསུམ་གོང་ལས་གནས་རིམ་གཅིག་གིས་ཞན་པ་བྱུང་ཡོད། པཱི་སཱ་རྒྱུགས་སྤྲོད་ནང་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་ནས་ད་རེས་སྐྱོ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། ཀློག་རྩལ་ཐོག་གནས་རིམ་ ༢༢ ཡིན། དེ་སྔོན་ལས་གནས་རིམ་གཅིག་འཕར་ཡོད། ཨིན་ཡུལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་ཤོས་ཚན་རིག་སློབ་ཚན་ཡིན། པཱི་སཱ་རྒྱུགས་སྤྲོད་གོང་མ་ལས་གནས་རིམ་ ༦ འཕར་ཡོད། ཨིན་ཡུལ་གྱི་ཝལ་སེ་(Wales)མངའ་སྡེའི་ཁྲོད་སློབ་ཚན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་དམའ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད།
ཤེས་ཡོན་དྲུང་ཆེ་ལྕམ་ཝི་ལེམ་སེ་ཡིས་ “ང་ཚོ་ཚང་མས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། ང་ཚོས་འདོད་པའི་གནས་དེར་ད་དུང་ཡང་སླེབས་མེད།”ཅེས་བརྗོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ “ཝལ་སེའི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་མུས་ཡིན།” ཞེས་ཟེར།
སྐུ་ཞབས་སེ་ལེ་ཆར་གྱིས་ཨིན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། དགེ་རྒན་ཉུང་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
- སིང་གྷ་པོར་གྱི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོར་སིང་གྷ་པོར་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆགས་པ་རེད། ལོ་ངོ་འགའ་ཞིག་ལས་མ་འདས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་དེའི་མི་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་ཡིག་རྨོངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལག་རྩལ་ཧ་ཅང་ཞན་པོ་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་ཆུང་ཆུང་དེས་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་དང་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཤེས་ཡོན་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་ཁ་གསལ་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་བཏོན་ཡོད།
འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སྐྱོ་ཤོས་གྲས་ཡིན་པ་མ་ཟད་མི་རིགས་དང་། ཆོས། སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་འདུས་པའི་སིང་གྷ་པོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་ཡུ་རོབ་དང་། ཨེ་ཤ་ཡ། བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ལས་ཤེས་ཡོན་ཐོག་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
སིང་གྷ་པོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་(National Institute of Education)ཆགས་ཡུལ། ནང་ཡང་འཕྲུལ་ལས་གཙུག་ལག་ཁང་(Nanyang Technological University)གི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་སློབ་དཔོན་སིན་ཀོང་ལཱི་ཡིས།“ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་དེ་ལྟར་སོན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གནས་ཚད་བཟང་བས་ཡིན།” ཞེས་གསུངས།
སློབ་དཔོན་ཁོང་གིས་ “སིང་གྷ་པོར་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོང་སླད་མ་དངུལ་ཕོན་ཆེ་མཁོ་གཏོང་བྱེད་པ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་ཐོན་པ་རྩེ་གྲ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་དང་བ་འདྲེན་ཕྱིར་ལས་དོན་དེ་ཧ་ཅང་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་པ་མ་ཟད་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།”ཅེས་གསུངས།
ཡུལ་གྲུ་དེས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་མཐོ་རིམ་སློབ་ཐོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡང་རྩེར་སོན་པ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་ཙམ་ཆེད་ལས་དགེ་རྒན་དུ་འདེམ་སྒྲུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆེད་ལས་དགེ་རྒན་འོང་སྦྱོང་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཆ་ཚང་བ་རྒྱལ་ཡོངས་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཁང་དུ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
སློབ་དཔོན་ལཱི་ཡིས་ “སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་ཡུལ་ས་གནས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དགེ་རྒན་གྱི་སྤུས་ཚད་ལྡན་པ་ཡོང་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་ལས་དོན་བརྟན་པོ་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་འཆར་འགོད། ཡུན་གནས་ཐུབ་པ་བཅས་དགོས།”ཞེས་གསུངས།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.bbc.com/news/education-38212070
