ནོར་བསམ།
དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཉིན་ནས་ཆེད་ལས་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་ལ་སྒྱུར་ཟིན་སྟབས། དུས་ཚོད་གང་མང་སློབ་སྦྱོང་ལ་སྤྲོ་བས་སྐྱེལ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་ལ། སློབ་ཕྲུག་གི་ཆེད་དུ་དུས་ཚོད་གང་མང་འདོན་དགོས། ད་དུང་འཁྲིད་གཞིའི་སློབ་ཚན་ཐོག་ཤེས་ཚད་ལྡང་ངེས་ཡོད་པ་དང་། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བས་སློབ་ཁྲིད་ངང་རྒྱུད་རིང་པོས་བྱེད་ཐུབ་མཁན། སློབ་ཕྲུག་གི་སེམས་ཁམས་དང་བློ་རིག་དང་བསྟུན་ནས་ཐབས་མཁས་པོས་སློབ་ཕྲུག་སྐྱོང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དགོས། དེ་བས་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དང་། སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ། ཤེས་ཡོན་སེམས་ཁམས་རིག་པ། འཁྲིད་གཞིའི་སློབ་ཚན་དང་འབྲེལ་བའི་འབྲི་ཀློག་ཤེས་བྱ་དང་ནང་གི་བསམ་བློའི་ཡོན་ཏན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་དུས་གཏན་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་དགེ་རྒན་གྱི་ཉིན་རེའི་བྱ་གཞག་ཁག་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཅི་ལ་མིན།
སློབ་སྤྱི་ཞེས་པ་ནི་དགེ་རྒན་གྱི་གཙོ་འགན་འཁུར་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་སློབ་གཙོ་ཞེས་པའང་བརྗོད་མཁན་འདུག སློབ་སྤྱི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དཔེར་ན། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཨིན་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སྒེར་གཉེར་སློབ་གྲྭ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁྱིམ་ཚང་རེ་བཟུང་གིས་མི་རབས་མང་པོ་བདག་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་དེ་རིགས་ནང་ལ་དགེ་ཆེ་(Headmaster or headmistress)ཞེས་པའི་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་ཆེ་བ་དང་། སེ་ཀོ་ཀྲི་ལན་ཀྲི་ (Scotland)ནང་ལ་སློབ་སྤྱི་ལ་ཨིན་སྐད་དུ་ Rector དང་ Heidieཞེས་པ་འབོད་སྲོལ་ཆེ་བ་འདུག བྱང་ཨ་རི་དང་། ཨོ་སི་ཀྲི་ལི་ཡ། ཧོང་ཀོང་། ནིའུ་ཛེ་ལན་ཌི། ཨར་ལན་ཌི་སོགས་ཀྱི་ནང་ལ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་ལ་ (School principal) ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་མང་ནའང་། སློབ་གྲྭ་རེ་ཟུང་གི་ནང་ལ་(Headmaster or head master) ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཡང་ཡོད། གོང་གསལ་དེ་དག་ནི་སློབ་སྤྱི་ཞེས་པའི་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བྲིས་པ་ཡིན།
སློབ་སྤྱིའི་ལས་འགན་གང་རེད་དམ།
སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་སློབ་སྤྱིས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་རྐྱང་པ་གནང་མཁན་ཡོད་ནའང་། སློབ་གྲྭ་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་ལ་སློབ་སྤྱིས་དགེ་རྒན་དང་ཤེས་ཡོན་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་གཉིས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་སྐོར་བོད་ནང་འདོན་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་པའི་༼བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་༽ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཞིག་གི་ཐོག་རྩོམ་འབྲི་བ་རྒྱ་ནག་སློབ་གསོ་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གི་རྨང་གཞིའི་སློབ་གསོ་ཚན་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རིན་དབྱང་ཅུག་ཆེན་གྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་ཀོས་ནན་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གི་སྒྲོལ་མ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་རྩོམ་ཡིག་འགོ་བརྗོད་ལ་༼སློབ་གཙོ་ཐོག་མར་དགེ་རྒན་བཟང་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡིན་དགོས།༽ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནང་། སློབ་གཙོ་ནི་དགེ་རྒན་ལ་བཀའ་གཏོང་མཁན་མ་ཡིན་པ་དང་། འཛིན་སྐྱོང་ལས་སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ལ་ནུས་པ་ཆེ་བ་འདོན་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཞེས་དང་། དགེ་རྒན་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་སློབ་གཙོ་ལ་མཚོན་ན། དགེ་རྒན་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ལ། དགེ་རྒན་ཁྲོད་ཀྱི་ཡང་རྩེ་གཅིག་ཡིན། ཞེས་བྲིས་ཡོད། ཨ་རིའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་བ་དང་། སློབ་སྤྱི་ཞིག་གིས། དགེ་རྒན་ནི་གང་འདྲ་ཡིན་པ་བརྗེད་རྒྱུ་མེད་ལ། དུས་གཏན་དུ་དགེ་རྒན་བྱ་འདུན་ཡོད་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་བྱ་དགོས། ཞེས་བརྗོད་ཡོད། དེ་བས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་དང་། ངེས་དགོས་པ། ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་ནི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་བསྐོ་བཞག་བྱ་སྐབས་དང་བསྐོ་བཞག་ཟིན་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་གཅིག་པུ་མིན་པར་། སློབ་ཁྲིད་ཐོག་ནུས་པ་ཆེ་བ་འདོན་མཁན་ཞིག་དགོས།
འོ་ན། སློབ་སྤྱི་ཞིག་ལ་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་གང་དག་དགོས་སམ་ཟེར་ན། དང་པོ། ནུས་པ་ལྡན་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པར་གང་ཟག་དེར་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཚད་དང་ལྡན་པའི་འཆར་གཞི་དང་། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དགོས། འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ཡུལ་བརྟན་པོ་ཡོད་ཐོག་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དང་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་བསྐུན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དགོས། གཉིས་པ། ནུས་པ་ལྡན་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་ཆགས་པར་མིག་དཔེར་འོས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་དགོས། སློབ་གྲྭའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དཔལ་འབྱོར་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ནའང་གདོང་ལེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་། ཤེས་ཡོན། འཇོན་ཐང་། ལྷག་བསམ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དགོས། གསུམ་པ། ནུས་པ་ལྡན་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་ཆགས་དགོས་ན། དྲང་བདེན་ཐོག་ནས་ཕྱག་ལས་གནང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དགོས། གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ནའང་། དྲང་བདེན་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། དྲང་བདེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ལས། གོང་རིམ་དཔོན་གྱི་སྣོན་ཤུགས་འོག་ལ་འགྲོ་ན་མི་འགྲིག་ལ།སློབ་ཕྲུག་གི་ཕ་མའི་ངོ་ལ་བལྟས་ནས་དགེ་རྒན་ལ་དྲང་བདེན་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་ཀྱིས་དགེ་རྒན་གྱི་སེམས་ཤུགས་གཅོག་ན་མི་འགྲིག དེ་བས་དྲང་བདེན་གཙོ་བོར་བཟུང་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས། བཞི་པ། ནུས་པ་ལྡན་པའི་སློབ་སྤྱི་ཞིག་ཡིན་དགོས་ན། གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་ཉན་ཐུབ་མཁན་དང་། བརྒྱུད་རིམ་ཆ་ཚང་བ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་འབད་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་མིན་གཞན་གྱིས་ཟེར་རྗེས་སུ་རྒྱུགས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ན་རང་ཉིད་གཞན་གྱི་ལག་གཡོག་ལ་གྱུར་བ་རེད། དེ་བས་དགེ་ལས་ཕ་མ་སློབ་ཕྲུག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མའི་བསམ་ཚུལ་ཉན་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དགོས། ལྔ་པ། སློབ་སྤྱི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ན། སློབ་གྲྭའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་སྣ་ཡོངས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་ཟམ་པ་འཛུགས་མཁན་དང་། ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་གུས་བཀུར་བསྐྲུན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་དགེ་ལས་ཕ་མ་སློབ་ཕྲུག་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་གུས་བཀུར་། མཛའ་བརྩེ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་ངལ་མེད་པ་དང་། ཚགས་ཚུད་ཡོང་ཐུབ་པ། སློབ་གྲྭའི་ཕྱིའི་ཁང་བཀོད་ཙམ་མིན་པར་གཙོ་བོ་སློབ་ཕྲུག་གི་བརྒྱུད་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟའོ།།
