ཅི་ཞིག་ལ་བྱ་སྤུ་ནོན་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་རམ།

སྒང་པ་དགེ་ལེགས།

“བྱ་སྤུ་ནོན་”ཞེས་པའི་ཚིག་དུམ་འདི་བོད་ཀྱི་ཁ་རྒྱུན་ཁྲོད་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་མོད།  འོན་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ལོ་གཅིག་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་སྔར་གོ་མ་མྱོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་གསར་ཏུ་གོ་བར་གྱུར། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདི་དེང་སང་གི་དྲྭ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཁྱབ་ཆེ་བས་ཡིན་པ་སྨྲོས་མི་དགོས་ན་ཡང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བྱིངས་ལ་ཚོར་ཤུགས་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཞིག་དང་འབྲེལ་ཏེ། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་གིས་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ད་འོ་ན་“བྱ་སྤུ་ནོན”ཟེར་ན་ཅི་ཞིག་རེད་དམ་ཟེར་ན། དེ་ནི་དཔེ་འཇོག་གིས་ལམ་ནས་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྐྱེས་པའི་སྤུ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་མནན་ནས་ཡོད་པ་བཞིན་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གང་དུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་དེའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་གོ་གནས་ཀྱི་བང་རིམ་འོག་ཏུ་ཚུད་པར་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་རེད།  དེའི་དབང་གིས་བཀའ་ཤག་གིས་རང་གི་ཁྱབ་འོག་ཏུ་གཏོགས་པའི་བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བའི་གནད་དོན་དང་སྦྲེལ་ཏེ་ཚིག་ཉུང་དོན་འདུས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་འདི་དྲངས་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཞིབ་ཕྲའི་ནང་དོན་བཤད་མི་དགོས་པར་མདོར་བསྡུས་ན་འོག་མས་གོང་མར་གུས་བརྩི་མ་བྱས་པ་དང་བཀའ་ཁྱབ་དང་ལེན་བྱས་མ་སོང་ཟེར་བ་དེ་རེད། འདི་ལ་གཏམ་དཔེ་གཞན་ཞིག་སྤྱད་ན་ “མགོ་འོག་ལུས་ཚུད་”ཀྱང་ཟེར་ཆོག  ཐད་ཀར་གནད་དོན་འདིའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་བྱ་སྤུ་ནོན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་འདི་སུས་མ་ཁུར་ན་དེ་ནི་སྒྲིག་འཛུགས་དེའི་ཁྱབ་ཁུངས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་དགོས་ཤིང་བྱེད་འོས་པ་སྟེ། སྤྱི་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་བརྟན་དང་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་འདིར་དབུས་དང་ཡན་ལག་གི་ནུས་པ་མཉམ་སྤུང་བྱེད་ཐུབ་མིན་ཡང་འདི་ལ་རག་ལུས་པས་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ཕྱིན་བཀའ་ཤག་གིས་ཀྱང་གཏམ་དཔེ་འདི་བགྲང་སྟེ་དེ་རིང་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པའི་ཡ་ང་ཡི་མུག་གི་སྐྱོ་གར་འདིའི་སྒོ་ཕྱེས་པ་རེད། འདི་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་གི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏེ་བྱ་སྤུ་འོག་མས་གོང་མ་མ་བཏེགས་པའི་དཔེ་མཚོན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དང་ཚོར་བ་རྣོ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། ཡིན་ན་ཡང་དེང་སང་དེ་ལྟར་མ་རེད། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཆེས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དམ་ཚིག་གི་སྲོག་ཤིང་དུ་བཟུང་བའི་གཟི་དཔང་དང་ཁྲིམས་ཡིག་གིས་ཐག་བཅད་པ་རེད། ཐག་བཅད་པ་དེས་རྩ་བའི་གནད་ཆེན་པོའང་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་ཐག་ཆོད་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱ་སྤུ་ནོན་གྱི་སྒྲིག་ལམ་མ་ཁུར་བའི་དོན་ཚན་བཅུ་བགྲང་ནས་དོན་གཅོད་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྲིམས་ཀྱི་གཟི་དཔང་གིས་དེད་ཡོང་སྐབས་དོན་ཚན་གཅིག་ཀྱང་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དེས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་པའི་ཁྲིམས་ཐོག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ཀྱང་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བ་དེ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་མི་མཐུན་པའི་ནག་ཉེས་ཤིག་ཡིན་པ་ཐེར་འདོན་བྱས་པ་རེད།

ད་འོ་ན་”ལས་རྒྱུ་འབྲས་”ཟེར་ན་གང་རེད་དམ། ཚིག་དུམ་འདི་ནི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་སྟེ། ཐ་ན་རྐུན་ཇག་ཁྲམ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་གཞན་གཡོ་འོག་ཏུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་ཚིག་དུམ་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་རེད། འདི་ཡང་ཉེ་ཆར་བཀའ་ཤག་དང་བྱང་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཟུར་དབར་གྱི་ཁྲིམས་གཏུགས་བཅད་ཁྲ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྐབས་སུ། བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་ཚིག་འདི་བསྒྲགས་ཏེ་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མ་བརྩིས་པ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ལས་གང་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྟེ་འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད་ན་ཡང་། ཁྲིམས་ཁང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཉེས་མེད་བཀའ་ཤག་ཉེས་ཅན་དང་ཉེས་ཅན་དོན་ཟུར་ཉེས་མེད་དུ་བསྒྱུར་སོང་བས་འདི་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་མི་མཐུན་པ་རེད་ཟེར། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་མ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་བཀའ་ཤག་གིས་ཀྱང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གང་བསྐུལ་བའི་ཉེས་ཆད་དག་ཉམས་སུ་བླངས་མེད།

བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་གི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚད་གཞི་དྲང་ཤོས་དེ་ཡིན་པས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཚོགས་པ་སུ་ཡིན་རུང་འདི་ཉིད་ཆེས་བླ་ན་མེད་པའི་དཔང་པོར་བརྩི་བ་སྟེ། ཁྲིམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལས་ལྷག་པའི་གོ་གནས་མཐོ་བ་ཞིག་མེད་པས་འདི་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེང་སང་དེ་ནི་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཏུ་འདྲེན་བཞིན་ཡོད།  བཀའ་ཤག་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆེ་མཐོང་དང་བརྩི་འཇོག་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་”བྱ་སྤུ་ནོན་”གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་དུས་བཅད་ནང་ཚུད་དུ་ཉེས་ཆད་ཉམས་ལེན་མ་བྱ་ཚེ་བཀའ་ཤག་ལ་འདམ་བྱ་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་ཉེས་ཆད་ལག་ལེན་ཏུ་བསྟར་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས།  ད་དུང་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བཀའ་ཤག་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་བཀའ་ཤག་གི་རྐང་ལག་ཡོད་ཚད་བཅད་དེ་དམག་སར་བཏང་བའི་རྒྱུ་ལས་དེ་རིང་བཀའ་ཤག་གཡུལ་ལས་ཕམ་པའི་འབྲས་བུ་འདི་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཀའ་ཤག་གི་རྐུབ་སྟེགས་སུ་བསྡད་དེ་སྤོབས་པ་མཐོན་པོའི་ཐོག་ནས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མ་བརྩིས་པའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས།  གལ་སྲིད་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རང་རེའི་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དཔང་པོ་དང་བདེན་པའི་ཚད་ཤིང་དུ་བརྩིས་པའི་ཁྲིམས་ཁང་འདི་ཡང་ཁྲིམས་ཁང་མ་ཡིན་པར་ཁྲམ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ནས་བློ་འཚབ་སྐྱེ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཉེས་འཛུགས་དེའི་དབང་གིས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གིས་བཀའ་ཤག་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཁོང་འབོད་འགུག་གིས་གནས་ཚུལ་ཉན་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་བཀའ་ཡིག་བསྒྲགས།  འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་ལས་དེར་འབྲས་བུ་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྨིན་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ནི་ཁོང་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བཅར་བའི་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་མོད། འབྲས་བུ་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྨིན་ན་ཡང་དེ་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་མ་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་པའི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་འོས།

མདོར་བསྡུས་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྙོག་གླེང་འདི་བཀའ་ཤག་གིས་“བྱ་སྤུ་ནོན་བཤད་དེ་དབུ་བཙུགས་ན་ཡང“ལས་རྒྱུ་འབྲས”བཤད་སྟེ་མཇུག་བསྡུ་མ་ཐུབ་པ་དེ་མཐར་གཏུགས་ན་བཀའ་ཤག་གིས་བཤད་པའི“བྱ་སྤུ་ནོན”དེ་བྱ་སྤུ་ནོན་མ་ཡིན་པས་བཀའ་ཤག་གིས་འདོད་པའི“ལས་རྒྱུ་འབྲས”དེ་ཡང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མ་སོང་བ་རེད། འདི་ནི་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་སྐྱོང་བའི་མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་མི་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒན་པོས་ཉམས་མྱོང་གི་བཅུད་ལས་བྱུང་བའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་ལམ་སྲོལ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཉེས་མེད་ཉེས་འགེལ་བྱ་ཡུལ་ལ་དག་སེལ་དང་མ་ཉེས་ཁག་གཡོག་བྱེད་མཁན་ལ་ཉེས་ཆད་བཅད་དེ་ལས་གང་བསགས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་སྨིན་སོང་བ་རེད། དེས་ན་དུས་ནམ་དུ་ཡང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་འདི་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད་ལ་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲུན་ཏུ་མེད་པས་”སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་འབད་པས་བསྲུང་བར་འཚལ་”ལོ།།