སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག
གཉིད་ཡག་པོ་ཞིག་ཁུག་རྒྱུ་ནི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། གཉིད་སྐྱིད་པོ་ཁུག་པ་དང་གཉིད་འདང་ངེས་ཁུག་རྒྱུ་ནི་ལང་ཚོ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་གྱི་མི་ཀུན་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་སུ་གཉིད་ཡག་པོ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་འདེང་ངེས་པ་ཞིག་ཁུག་རྒྱུ་ནི་བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་གི་འཚར་ལོངས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གཤམ་དུ་ང་ཚོས་བྱིས་པ་གཉིད་ཡག་པོ་ཁུག་ན་ཕན་ཁེ་ག་རེ་ཡོད་ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་དོན་ཁག་ཅིག་ལ་ལྟ་དགོས།
བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་དང་གཉིད།
བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་དུས་སྐབས་སུ་འཚར་ལོངས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་བྱིས་པ་གཉིད་ཁུག་སྐབས་སྐུལ་རྒྱུ་སྐྱེས་འཕེལ་ཚད་ཡག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་བྱིས་པའི་གཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་རྗོ་དྷེ་ཐི་ཨོན་སི(Judith Owens)ལགས་ཀྱིས། བྱིས་པ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ ལྷག་གི་གཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། གཉིད་འདང་ངེས་ཁུག་ཐུབ་པའི་བྱིས་པ་ཚོའི་འཚར་ལོངས་དང་རིག་སྟོབས་དེ་གཉིད་ཡག་པོ་མི་ཁུག་པའི་བྱིས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། གནད་དོན་དེ་ནི་གཉིད་ཡག་པོ་ཁུག་ཐུབ་པའི་བྱིས་པའི་སྐུལ་རྒྱའི་ཟག་རྫས་ཁྲག་རྫུན་གྱི་འཁོར་སྐྱོད་ཡག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། འཚར་ལོངས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་བདེ་ཐང་དང་ལུས་སེམས་ལ་ངལ་གསོ་ཡག་པོ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་པས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
གཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པའི་སྙིང་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་ཕན།
བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་ནི་ཧ་ཅང་མྱུར་བོ་དང་ཡང་ན་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་བྱིས་པའི་ལུས་ཁམས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་འཁོར་སྐྱོད་སོགས་སྙི་མོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཚར་ལོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནད་དོན་ཤོར་བ་ཡིན་ན། བྱིས་པའི་དབང་བོ་དང་སྙིང་རྩ་སོགས་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང་། ཨ་ཊི་ལན་ཊ་(Atlanta)ནས་ཡིན་པའི་བྱིས་པའི་གཉིད་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་རྗ་ཧྥི་རཱསདྷོ་མཱར(Jeffrey Durmer)ལགས་ཀྱིས། གཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་ཁྲག་རྩའི་རྩ་བུག(vascular)ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐུལ་རྒྱུ་འཁོར་སྐྱོད་དང་སྙིང་ཁམས་འཕར་སྡིང་སྐབས་རྩ་ཆེན་གྱི་ཕྱི་ཤུན་(arterial wall)ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། གཉིད་ཡག་པོ་དང་འདང་ངེས་ཁུག་པ་དེས་བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་ལ་བདེ་ཐང་ཡོང་བ་མ་ཟད། བྱིས་པའི་ལུས་ཁམས་དངས་ཤིང་རྣམ་རིག་གསལ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཉིས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འཚར་ལོངས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་བྱིས་པའི་སྐྱེས་འཚར་གྱི་ལས་དབང་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་།
བྱིས་པའི་ཉིན་རེའི་གཉིད་ཀྱི་ཚད་ག་འདྲ་ཡིན་ནམ།
ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པ་ཚོས་ལོ་ན་མི་འདྲ་བའི་ཕྲུ་གུའི་ཉིན་གཅིག་གི་གཉིད་ཁུག་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་མི་འདྲ་བར་བཤད་ཡོད་ལ། རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ན་ཕྲུ་གུ་གཉིད་ཁུག་པའི་དུས་ཚོད་ནི། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་བྱིས་པའི་ཉིན་རེའི་གཉིད་ཁུག་པའི་ཚད་ནི་ཆུ་ཚོད་ ༡༩ ནས་ ༢༠ བར་ཡིན་པ་དང་། ཟླ་བ་གཉིས་ལོན་པའི་བྱིས་པའི་གཉིད་ཁུག་ཚད་ཆུ་ཚོད་ ༡༦ ནས་ ༡༧ བར། ཟླ་བ་ ༤ ལོན་པའི་བྱིས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༡༥ ནས་ ༡༤ བར་དང་། ཟླ་བ་ ༨ ལོན་པའི་བྱིས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༡༤ ནས་ ༡༣། ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་བྱིས་པ་དག་ཆུ་ཚོད་ ༡༣ ནས་ ༡༤ བར། ལོ་ན་གཉིས་ནས་གསུམ་ལོན་པའི་བྱིས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ནས་ ༡༣ བར་དང་། ལོ་བཞི་ནས་ལྔ་ལོན་པའི་བྱིས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ནས་ ༡༢ བར་བཅས་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་བྱིས་པའི་གཉིད་ཀྱི་ཚད་གཞི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་ཙམ་ལས། བྱིས་པ་ཚང་མ་ཚད་གཞི་དེ་ལྟར་གཉིད་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་མ་ཟད། དེ་ལྟར་གཉིད་ཐུབ་མཁན་དང་དེ་ལས་ཡན་གཉིད་ཐུབ་མཁན་སོགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཚང་མ་བྱིས་པའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་དུས་ཚོད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད།
གཉིད་ཁུག་པའི་གོམས་གཤིས་ག་འདྲ་འཇོག་དགོས།
བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་སྐབས་འོ་མ་སྤྲོད་སྐབས་དུས་ཚོད་གཏན་ཁེལ་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པ་ཟ་མ་ཟ་ཐུབ་མཁན་ཚད་ལ་ཉིན་རྒྱུན་གཉིད་ཁུག་པའི་དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་གྱིས་གཉིད་ཁུག་བཅུག་པ། ནམ་རྒྱུ་ལྟར་ན་གསར་དུ་བཙས་པའི་བྱིས་པར་ཆུ་ཚོད་ ༢ རེའི་མཚམས་སུ་འོ་མ་ལྡུད་དགོས་པ་དང་། བྱིས་པའི་ཟླ་རེའི་འཚར་ལོངས་དང་བསྟུན་རིམ་བཞིན་མཚན་མོར་འོ་མ་ལྡུད་པའི་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་མ་ཟད། བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་དུ་བསླེབས་པ་དང་ཆུ་ཚོད་ ༤ ནས་ ༥ བར་ལ་ཐེངས་གཅིག་ལྡུད་ན་འགྲིག་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱིས་པ་གཉིད་ཁུག་པའི་དུས་ཡུན་ཇེ་རིང་དང་གཉིད་ལས་དཀྲོག་མི་དགོས་པར་གཉིིད་གཏིང་ཟབ་ཁུག་ཐུབ་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཉིན་མོ་ནི་བྱིས་པའི་གཉིད་ལས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་དང་སྐབས་དེའི་གཉིད་ཁུག་སྐབས་འཚར་ལོངས་སོགས་མཚན་མོ་ལས་ལྡབ་གསུམ་ལྷག་གིས་ཆེ་བ་ཡོད་པས། ཉིན་མོ་བྱིས་པ་གཉིད་ཁུག་སྐབས་ཅ་ཅོ་དང་འདུ་འཛི་འུར་ཟིང་རིགས་མེད་པ་དང་། གྱོན་ཆས་དང་ཉལ་ཐུལ་རིགས་འཛམ་པོ་དང་དྲོད་ཚད་མཉམ་པར་བྱས་ན་བྱིས་པ་གཉིད་སྐྱིད་པོ་དང་གཏིང་ཟབ་ཁུག་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གཉིད་ག་ཚོད་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ན་དེ་ཚོད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིད་གཏིང་རིང་བོ་དང་གཉིད་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ཡག་པོ་འཇོག་ཐུབ་པ་རེད།
བྱིས་པའི་གཉིད་ལ་བདེ་ཐང་སྐྲུན་ཐབས།
བྱིས་པ་གཉིད་ཁུག་སྐབས་ཁྱིམ་ཀྱི་དྲོད་ཚད་རན་པ་དང་ཁང་པའི་སྒེའུ་ཡོལ་སོགས་འོས་འཚམས་ཀྱིས་དཀར་ཆ་དང་མུན་ནག་གི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་མི་ལྷུང་པ། ཉིན་མཚན་གཉིས་གར་ཁང་པའི་ནང་དྲི་མ་གང་བྱུང་ཁྱབ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཉལ་ཁ་ཁང་པའི་ནང་གི་ཟས་རིགས་དང་སྣོད་ཆས་སོགས་གད་སྙིགས་རིགས་གཙང་མ་བཟོས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་དྲི་མ་མེད་པ་གཏོང་བ་དང་ཉལ་གོས་བརྗེ་བ་དང་གློག་འོད་གཟིམ་ནས་གཉིད་པ་སོགས་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་བྱིས་པ་གཉིད་ཁུག་པའི་སྐབས་སུ་གཉིད་མི་སྐྱིད་པ་དང་རྨི་ལམ་འཁྲུག་པ་སོགས་སྣང་ཚུལ་གང་བྱུང་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད། བྱིས་པ་ཉལ་སྟངས་ལ་ཞིབ་མོར་གཟིགས་ནས་བྱིས་པའི་གཟུགས་པོ་འཁྱོག་པ་དང་། ལག་པ་དང་རྐང་པ་གང་རུང་སྟེང་གཟུགས་པོའི་ལྗིད་ཤུགས་ཚང་མ་མི་འཁེལ་བ། སྔས་མགོའི་མཐོ་དམའ་མཉམ་པ་དང་མགོ་དང་སྐེ་སོགས་དཀྱིས་ནས་མེད་པར་དབུགས་ཀྱི་གཏོང་ལེན་སྟབས་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་སྐྲུན་ཐུབ་ན། བྱིས་པའི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།
བྱིས་པ་གཉིད་འདང་ངེས་མ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ག་འདྲ་ཤེས་ཐུབ།
བྱིས་པའི་གཉིད་ཚད་ཀྱི་དུས་ཚོད་གོ་རིམ་ནི་བྱིས་པ་ཚང་མར་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཡོང་ཐབས་མེད་ན་ཡང་། ཕ་མ་ཚོས་སེམས་འཁྲལ་རིགས་བྱེད་མི་དགོས་པར་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བྱིས་པའི་གཤིས་སྤྱོད་ལས་བྱིས་པ་བདེ་ཐང་ཡིན་མིན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད། དེ་ནི་བྱིས་པའི་རྣམ་རིག་གསལ་མིན་དང་བཟའ་ཚད་དང་འོ་མ་འཐུང་ཚད་སྔར་བཞིན་ཡིན་མིན། ལུས་པོའི་འཚར་ལོངས་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ཡིན་མིན། བྱིས་པར་འཆམ་ནད་དང་ན་ཚ་རིགས་བྱུང་གི་ཡོད་མེད་སོགས་ནས་བརྟག་དགོས་པ་དང་། རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་གཉིད་ཁུག་ཚད་འདང་ངེས་ཡིན་པའི་བྱིས་པ་ཚོ་ནམ་རྒྱུན་ཞོགས་པ་རང་འགུལ་གྱིས་གཉིད་ལས་སད་པ་མ་ཟད་གཉིད་སད་པ་དང་ངུ་སྐད་མི་རྒྱག་པ་དང་། བློ་རིག་གསལ་ཞིང་ཉིན་གང་བོར་གྲུང་ཤ་དོད་པོ་ཡིན་པ། མཐའ་འཁོར་གྱི་བྱ་དངོས་ལ་སྤྲོ་སྣང་དང་དགའ་ཞེན་ཡོད་པ། ཟ་འཐུང་གི་ཡི་ག་བཟང་བ། ཁོང་ཁྲོ་དང་ངུ་ངག་མེད་པར་གཟུགས་པོའི་འཚར་ལོངས་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ཡིན་པ་རེད།
