ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ལགས་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་གནང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་ཁོང་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐུགས་ཕམ་ཆེན་པོ་གནང་།
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཉེ་ལམ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ (John Lewis) སྐུ་གྲོངས་པར་ཐུགས་གསོའི་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་བསྩལ་ཏེ། ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་གསན་རྗེས་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་བ་དང་། ཁོང་ནི་ཨ་རིའི་སྤྱི་མང་ཐོབ་ཐང་ལས་འགུལ་བའི་སྣེ་ཁྲིད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁོང་གི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་དྲང་བདེན་ལ་བཅིངས་བའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་དེ་ཡིས། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་མང་གི་སེམས་ལ་སྐུལ་མ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྐོར་གསུངས་འདུག
དེ་ཡང་གསུང་འཕྲིན་ནང་། འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོ་ལྟར། ངོས་ཀྱང་མར་ཌིན་ལུ་ཐར་ཁིན་ (Dr. Martin Luther King Jr) ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྐོར་ལ་བཤད་སྐབས། ཡང་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་དང་། ནེལ་སེན་མན་ཌྷ་ལ་ (Nelson Mandela) ། མར་ཌིན་ལུ་ཐར་ཁིན་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ (John Lewis) ཡིས་མར་ཌིན་ལུ་ཐར་ཁིན་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་མར་ཌིན་ལུ་ཐར་ཁིན་ལ་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པའི་བསྐལ་བ་མ་བྱུང་ནའང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁོང་བརྒྱུད་མར་ཌིན་ལུ་ཐར་ཁིན་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བའི་ཚོར་སྣང་སྤྲད་བྱུང་། ཞེས་གསུངས་འདུག
དེ་བཞིན་གསུང་འཕྲིན་གྱི་མཇུག་ཏུ། དམངས་གཙོའི་གཞི་རྩའི་རིན་ཐང་སྟེ་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ། དྲང་བདེན་བཅས་སུ་ཁོང་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་དགའ་ཞེན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་མི་མཐུན་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱང་ཁོང་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་སྤྱི་མང་ཞབས་འདེགས་ཡུན་རིང་ཞུ་རིང་། ཨ་རིའི་མི་མང་མང་པོར་དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེའི་འཐབ་རྩོད་འཚེ་བ་མེད་པར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟ་ཁོང་འཚོ་བཞུགས་མེད་ནའང་། ཁོང་གིས་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་མིག་དཔེ་ཡིས་མུ་མཐུད་ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་གོ་ལ་ཧྲིལ་བོ་སྔར་ལྷག་བཟང་དུ་གཏོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་ངེས་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག
དེ་བཞིན་དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ནས་ཐུགས་གསོ་ཞུས་པའི་ནང་། སེམས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བོའི་ངང་ངས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ (John Lewis) ལགས་ཀྱི་ཁྱིམ་མི་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས། ཨ་རིའི་མི་མང་བཅས་ལ་ཐུགས་གསོ་ཞུ་ཡི་ཡོད། དམ་པ་ཁོང་ནི་ཨ་རིའི་སྤྱི་མང་ཐོབ་ཐང་ལས་འགུལ་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་རང་དབང་དང་དྲང་བདེན་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་རླབས་ཆེན་མགོ་ཁྲིད་ཁག་ལྟར་དྲན་གསོ་ཞུ་ངེས་ཞེས་དང་། ད་ལྟ་བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། བོད་མི་ཚོས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ལྟ་བུའི་མགོ་ཁྲིད་ནས་བློ་བསྐྱེད་ལེན་གྱི་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག
ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་ཇོན་ལེ་ཝི་སི་ (John Lewis) ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོར་ཨ་རིའི་ཨ་ལ་བྷ་མ་མངའ་སྡེའི་ (Alabama) ནང་ཞིང་ལས་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་། ལོ་ ༧ ལ་སོན་བར་དུ་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཉིས་ལས་མཐོང་མྱོང་མེད་པ་རེད། མཐོ་སློབ་སྐབས་ཁོང་གིས་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་སློབ་གཉེར་གནང་ཡོད་ནའང་། སྤྱི་དམངས་ཐོབ་ཐང་གི་ལས་འགུལ་ནང་ཡང་ཡང་ཞུགས་ཤིང་། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་གོ་སྒྲིག་བྱས་སྟབས་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་ཀྱང་བྱས་མྱོང་ཡོད་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མིར་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་སྐབས་ལྔ་ཙམ་ལ་འཐུས་མི་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། ཁོང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཡང་ཡང་ཐུག་འཕྲད་གནང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་རྐྱེན་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཀླུ་མགོན་ཐར།
མི་རིགས་ནག་པོའི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེན་པོ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། ཡིནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་མཛད་པ་ལ་མཐའ་དང་མུ་མེད་པ་རེད།