དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱ་གར་བང་ཆེན་གྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཀང་རཱ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་པོང་ཆུ་མཛོད་ (Pong Dam Lake) ཁུལ་དུ་བྱ་གྲངས་ ༡༨༠༠ ཡས་མས་ལ་བྱ་ནད་ཅིག་བྱུང་སྟེ་ཤི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༤ ཉིན་ནས་ཀང་རཱ་རྫོང་ཁོངས་སུ་བྱ་རིགས་དང་འབྲེལ་ནས་སྒོ་ང་དང་གསོ་བྱ། ཉ་དང་བྱ་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཉོ་ཚོང་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན་ཀང་རཱ་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་ར་ཁེ་ཤི་ (Rakesh Prajapati) ལགས་ཀྱིས། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་འོག་པོང་ཆུ་མཛོད་ (Pong Dam Lake) ནས་རྩིས་པའི་སྤྱི་ལེ་ ༩ ཡི་བར་དུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ལྟ་རྟོག་ནན་མོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་ཁག་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་མངའ་སྡེའི་བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཕྱུགས་གསོ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ལས་མི་ཡོངས་ལ་བརྡ་ཁྱབ་སྤེལ་ཏེ། བྱ་རིགས་ཤི་བའི་གནད་དོན་མྱུར་དུ་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱེད་དགོས་པ་དང་བྱ་ནད་དང་འབྲེལ་ནས་ཛ་དྲག་གི་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
མངའ་སྡེའི་སྲོག་ཆགས་ནད་རིགས་རྟག་དཔྱད་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་རྒན་པ་ཝེ་ཀི་རམ་སིན་ (Dr Vikram Singh) གྱིས། འདས་པའི་ཉིན་གྲངས་ ༣ ནས་ ༤ བར་དུ་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་བྱ་གྲངས་ ༡༨༠༠ ཙམ་ཤི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ངང་བ་ (bar-headed goose) ནི་བརྒྱ་ཆའི་ ༩༠ ཟིན་ཡོད་སྐོར་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་སྲོག་ཆགས་ནད་རིག་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་ངང་བ་ (bar-headed goose) བཞི་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཚང་མར་བྱ་ནད་ (H5N1) རྟགས་ཅན་གྱི་ནད་རྟགས་ཐོན་ཡོད་ནའང་། ནད་རིགས་གཏན་འཁེལ་ཆེད་བྱ་ནད་ཀྱི་མ་དཔེ་མཱ་དྷི་ཡ་པྲ་དེཥ་ (Madhya Pradesh) མངའ་སྡེའི་ (Bhopal) གྲོང་ཁྱེར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དུ་བཏང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
པོང་ཆུ་མཛོད་ (Pong Dam Lake) ཁུལ་གྱི་བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་ཚན་པའི་ལས་བྱེད་ཤཱར་མ་ (Sharma) ཡིས། ངང་བ་ (bar-headed goose) ནི་ལོ་ལྟར་དགུན་དུས་སུ་དཀྱིལ་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཨུ་རུ་སུ། སོག་པོ་སོགས་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་བརྒལ་ཏེ་གནས་སྤོ་བྱེད་མཁན་གྱི་བྱ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། འདས་པའི་ཟླ་ཤས་རིང་ངང་བ་དེའི་རིགས་གྲངས་ཁྲི་ ༥ ཙམ་ས་གནས་སུ་འབྱོར་ཡོད་སྐོར་དང་། བྱ་ནད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལྟར་བྱ་ནད་བྱུང་བ་དེ་དག་འཕྲལ་དུ་ས་འོག་ཏུ་སྦས་དགོས་པ་དང་། ཉེ་ལམ་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཀེ་རི་ལ་ (Kerala) དང་མཱ་དྷི་ཡ་པྲ་དེཥ་ (Madhya Pradesh) ། ར་ཇ་སི་ཐན་ (Rajastan) བཅས་ཀྱི་ནང་དུའང་བྱ་ནད་དེ་བྱུང་ནས་གསོ་བྱ་མང་པོ་སྡེབ་གསོད་བྱ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། བ་གླང་ལའང་འགོས་ཏེ་ཤི་རྐྱེན་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ལྷག་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
རྒྱལ་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བྱ་ནད་ (H5N1) རྟགས་ཅན་དེ་ནི་འགོས་ཚབས་ཆེ་བའི་ནད་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནད་འབུ་བྱ་རིགས་ནས་མི་ལ་འགོས་ཁྱབ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ནའང་། མི་ནས་མིའི་བར་འགོས་ཁྱབ་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་ནི་ཅུང་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཀླུ་མགོན་ཐར།
