སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་གཙོས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་མཚམས་འཇོག་དགོས་སྐོར་ནན་སྐུལ་བྱས་འདུག
ཁ་སང་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ནས་ ༥ བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་འཚོགས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༤༧ པ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་དང་བསྟུན། ཚོགས་ཆེན་གྱི་མཐའ་མའི་མཉམ་འབྲེལ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྣམས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལ་གུས་གཙི་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་འདུག
ཁོ་ཚོའི་མཉམ་འབྲེལ་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ནང་། རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱལ་ནང་གི་་ཁྲིམས་སྒྲིག་འབྲུ་དོན་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་གུས་གཙི་དགོས་པར་ང་ཚོས་ནན་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་དང་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་དུ་གཏོང་བཞིན་པ་མ་ཟད། ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་གཙོས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་བཅོས་བསྒྱུར་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། བཙན་དབང་གིས་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་སོགས་ལ་ང་ཚོར་མུ་མཐུད་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་དབང་ཐོག་ནས་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་བཞིན་པར་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་གཅིག་གྲོས་བྱུས་ཡོད། ཅེས་དང་། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་དང་གླེང་སྟེགས་ནང་ཐའེ་ཝན་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བཀོད་འདུག
ཡང་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ནང་། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བདུན་གྱིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཙན་དབང་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་དང་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཕྱོགས་ཁག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་འགན་འཁྲི་ལེན་པའི་ཞུ་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སྤྱད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་དབང་ཤེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལ་གུས་གཙི་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། ར་ཤི་ཡ་གཞུང་གིས་ཡུག་རེན་ (Ukraine) ས་མཚམས་དང་ཁུ་རི་མེ་ཡཱ་ (Crimea) ནང་དམག་སྡེ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁུལ་དེར་བརྟན་བརླིང་མེད་པ་བཟོས་པར་བློ་འཚབ་ཡོད་སྐོར་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་བྱས་འདུག
སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་སྔོན་འགོག་གི་སྨན་ཁབ་འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱིས་ཐོབ་ཐབས་དང་འཛམ་གླིང་གི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་གནད་དོན་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་རྗེས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་བུ་མོའི་སློབ་གསོ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ལས་ཀ་སྤྲོད་ཕྱོགས། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པར་གདོང་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་དང་རྒྱ་གར་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཁུལ་གྱི་བརྟན་བརླིང་། དྲ་ཐོག་གི་འཇབ་རྒོལ་དང་གནས་ཚུལ་འཁྱོག་བརྗོད་བྱེད་པ། ཨི་རན་དང་ཨ་ཧྥི་གྷ་ནི་སི་ཐན་ནས་ཨ་རིའི་དམག་མི་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་གླེང་སློང་བྱུང་ཡོད་འདུག་ལ། ད་རེས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་རྒྱ་གར་དང་ཨོ་གླིང་། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁ་བཅས་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཁག་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐུན་ཚོགས་ (ASEAN) ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བཅས་སྐུ་མགྲོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་འདུག་ནའང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་རྗེ་ཤན་ཀར་ (Jaishankar) ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་གཉིས་ལ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འགོས་ཡོད་པར་བརྟེན་དྲ་ལམ་ནས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་འདུག
གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཊོམ་ཕུ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འགལ་ཟླ་བསླངས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཐེངས་འདིའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ནི་ཨ་རིའི་བྷལ་ཌན་སྲིད་གཞུང་གི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་བསྐྱར་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཨེན་ཊོ་ནི་བྷི་ལིན་ཀན་ (Antony Blinken) ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱ་ནག་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་དང་རྒྱ་ནག་མར་འཐེན་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་མ་རེད། ཅེས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་རྒྱ་ནག་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སུ་རུང་གིས་མགོ་རྟིང་སློག་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཨ་རིའི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
འདས་ལོའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཨ་རིའི་ནང་འཚོགས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད་ནའང་། ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པར་བརྟེན་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ཏེ་འཚོགས་ཐུབ་མེད་པ་རེད། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ཐོག་མར་ཨ་རི་དང་འཇར་མན་ནུབ་མ། ཧྥ་རན་སི་དང་དབྱིན་ཡུལ་བཅས་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་མཉམ་འབྲེལ་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རིམ་བཞིན་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱུང་སྟེ་ད་ལྟ་ཉི་ཧོང་དང་ཁེ་ན་ཌ། ཨི་ཊ་ལེ་བཅས་ཁ་སྣོན་བྱུང་སྟེ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་གྱི་མཐུན་ཚོགས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་མཐུན་ཚོགས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པར་བརྟེན་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད་ (G8) ཆགས་ཡོད་ནའང་། ཕྱིས་སུ་ཨུ་རུ་སུས་ཁུ་རི་མེ་ཡཱ་ (Crimea) དང་ཡུག་རེན་ (Ukraine) གཉིས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ལོར་ཕྱིར་འཕུད་བཏང་སྟེ་ད་ལྟའི་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ (G7) དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། ཀླུ་མགོན་ཐར།
