བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་ཛ་དྲག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་ནང་བོད་མི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་པ་ ༣༦ བྱུང་བ་བཅས་ད་ལྟ་ཏོག་དབྱིབས་ཀྱིས་ན་བཞིན་པ་བོད་མི་ ༥༧ ཡོད་འདུག
དེ་རིང་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཙམ་གྱི་སྟེང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་ཛ་དྲག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཐེངས་ ༨༢ སྤེལ་བའི་ནང་། ཐོག་མར་སྨན་པ་མཚམས་གཅོད་ལགས་ཀྱིས་འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་གྲངས་ ༡༡ དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་གྲངས་ ༡ གི་ནང་རང་ཁྱིམ་ལ་ཟུར་བཀག་ཏུ་སྡོད་མཁན་བོད་མི་ ༩༨ དང་ཚོགས་སྡེའི་ཟུར་བཀག་ཁང་དུ་མི་ ༡༥༡ བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་ཟུར་བཀག་ལ་མི་གྲངས་ ༢༤༩ ཡོད་པ་དང་། བདུན་ཕྲག་འདིའི་ནང་སེམས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཕོག་པའི་མི་གྲངས་ ༡༠ ལ་ཁ་པར་བརྒྱུད་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་ལ། དབུས་དང་ས་གནས་ཛ་དྲག་ཚོགས་ཆུང་ངོས་ནས་ཚོགས་འདུ་འཚོག་འཆར་ཡོད་སྐོར་དང་། ས་གནས་ཁག་ཁ་ཤས་ཤིག་ལ་ནད་གཞི་གསར་པ་ཕོག་པའི་གྲངས་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པས་ས་གནས་སུ་ནད་ཡམས་ཁྱབ་གདལ་བཀག་འགོག་གི་ཆེད་དུ་བྱེད་སྒོ་ལམ་སྟོན་མུ་མཐུད་ནས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང་། འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་ནང་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞི་གསར་དུ་ཕོག་མཁན་བོད་མི་ ༣༦ བྱུང་བའི་ཁྲོད་ནས་སྐྱེས་པ་ ༡ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་སོང་།
སྨན་པ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ ༡༩ ནད་གཞིའི་ཕོག་པའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་ནང་དུ་ནད་པའི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད་འདུག འདས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ ནང་ནད་གཞི་གསར་པ་ཕོག་མཁན་གྱི་མི་གྲངས་ ༡༨༤༥༤ རེད་འདུག དེ་བཞིན་འདས་པའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་ནང་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ནད་པའི་གྲངས་འབོར་ ༡༥༣༢༢ ཆགས་ཀྱི་འདུག འདིའི་ནང་ནས་ན་ཚ་ན་མཁན་མང་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཀེ་ར་ལ་ (Kerala) ནས་རེད་འདུག འཛམ་གླིང་ནང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞིའི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་བཟང་དུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཀྱིས་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་མང་པོ་བརྒྱབ་ཐུབ་པ་དང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་སྔོན་འགོག་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་བར་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ནང་ཆ་བཞག་ན། སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་བརྒྱབ་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་བར་དུ་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་ཐེར་འབུམ་གཅིག་བརྒྱབ་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།
ཡང་སྨན་པ་རྣམ་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས། སྤྱིར་བཏང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད་དེ་ས་གནས་ཁ་ཤས་ལ་ན་ཚ་ན་མཁན་མང་པོ་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ཚང་མས་ལྷོད་གཡེང་མི་གཏོང་བའི་ཐོག་ནས་སྔར་བཞིན་སྔོན་འགོག་གི་བྱེད་སྒོ་དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་རྒྱ་གར་ནང་དུས་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་འཁེལ་གྱི་ཡོད་པས་སྐབས་དེ་དུས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ་ཁག་ལག་བསྟར་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ད་དུང་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་ད་ལྟའང་བསྐྱོན་མེད་ན་བསྐྱོན་རོགས་གནང་ཞུ་ཡི་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་སློབ་གྲྭ་ཁག་རིམ་པས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཀྱང་རིམ་པས་སྒོ་ཕྱེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་སློབ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་མང་པོ་འཛོམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་ཚ་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་ནང་བཞུགས་མཁན་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།
ཏོག་དབྱིབས་ཛ་དྲག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ལྟར་ན། ད་བར་རྒྱ་གར་ནང་ཏོག་དབྱིབས་འགོག་ཁབ་གཉིས་ཀ་བརྒྱབ་ཟིན་པའི་མི་གྲངས་ ༤༡༠༨༡ དང་། དང་པོ་བརྒྱབ་ཟིན་པའི་མི་གྲངས་ ༡༠༣༩༧ ཆགས་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ནང་འགོག་ཁབ་གཉིས་ཀ་བརྒྱབ་ཟིན་པ་མི་ ༦༦༩༧ ཡོད་འདུག དེ་བཞིན་ད་ལྟ་བར་དུ་རྒྱ་བལ་གཉིས་ནང་བོད་མི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་པ་ ༦༧༠༤ བྱུང་བའི་ཁྲོད་དྲག་སྐྱེད་ཟིན་པ་ ༦༤༩༤ དང་། འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ ༡༥༣། ད་ལྟ་ཏོག་ནད་ཀྱིས་མནར་བཞིན་པ་བོད་མི་ ༥༧ ཡོད་འདུག
འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཚོགས་ (WHO) དྲ་རྒྱའི་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ད་བར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་གཞི་ཕོག་པའི་མི་གྲངས་འབུམ་ ༢༤༡ ལྷག་དང་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པའི་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༤ ལྷག་ཡིན་འདུག
གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ།
