རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཧིན་ས་མཚམས་སུ་ས་འོག་ཁང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་།

བོད་ཧིན་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམག་མི་དང་གོ་མཚོན་ཕོན་ཆེན་དབོར་འདྲེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན་དགུན་དུས་ཀྱི་གྲང་ངར་སོགས་ལ་གཡོལ་ཆེད་ས་འོག་ཁང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་འདུག

The PLA has been building underground facilities along its borders with India in the Himalayas. Photo: Handout

དེ་རིང་རྒྱ་ནག་ཞོགས་པའི་ཆ་འཕྲིན་གྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། འདས་པའི་ལོ་ ༡ དང་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་གི་རིང་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ཆེས་མཐོའི་གྲོས་མོལ་ཐེངས་འགར་བྱས་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་གཞི་ཐག་མ་ཆོད་པའི་ཁར། དགུན་དུས་ཀྱི་གྲང་ངར་སླེབས་བཞིན་པ་དང་བསྟུན། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བཅད་པའི་བོད་ཧིན་ས་མཚམས་སུ་དམག་མི་དང་གོ་མཚོན་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ས་འོག་ཁང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

དེ་ཡང་བོད་ཧིན་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གི་ནུབ་དམག་ཁུལ་ཁང་ཟེར་བས་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ཆར་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་པའི་པར་རིས་སོགས་ཀྱི་ནང་། ནུབ་དམག་ཁུལ་ཁང་གིས་དམག་དོན་འཐབ་ཇུས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བཀོད་དོམ་ཁང་དང་མེ་སྒྱོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གོ་མཚོན་རིགས་དགུན་གྱི་གྲང་ངར་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་ས་འོག་ཁང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ཇེ་མྱུར་དུ་བཏང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་ཚིགས་འགའ་ཤས་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་སྟེ་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་རིམ་པ་འགྲོ་མུས་ཡིན་འདུག

བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་དབུས་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་ (CCTV) གིས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་ ༤༨༠༠ ལྷག་ལ་ཡོད་པའི་ཤར་ཊུར་ཀི་སི་ཐན་(ཤིན་ཅང་) གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ། རྒྱ་ནག་གི་སྨན་བཅོས་དམག་དཔུང་གིས་དངོས་སུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་བཞིན་པའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་འགོད་སྤེལ་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་མིའི་བྱ་འགུལ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱ་པའི་ཆེད་དུ། བོད་དང་རྒྱ་གར། འབྲུག་བཅས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་གསུམ་མདོར་འཁེལ་བའི་འབྲོག་ལམ་ཁུལ་དུ་གཏན་འཇགས་ཁང་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཁང་པ་འཛུགས་སའི་ས་འོག་དེར་དམག་མི་བཅུ་ཕྲག་རེ་གཉིས་གཤོང་སའི་ས་འོག་ཁང་པ་གཅིག་ཀྱང་བསྐྲུན་ཡོད་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་འབྲོག་ལམ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དམག་མིའི་དབར་གདོང་ཐུག་དྲག་པོ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམག་དོན་གྱི་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ནང་ས་འོག་ཁང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དོན་བྱ་འགུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེར་འགོད་སྤེལ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་པི་རིན་ཊི་གསར་ཁང་ (The Print) གིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་བོད་ལྗོངས་དམག་ཁུལ་ཁང་ཟེར་བས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་དང་ཐག་ཉེར་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་གསར་སྐྲུན་བྱས་པའི་དམག་དོན་ས་འོག་ཁང་པ་གཉིས་བསྐྱར་བཟོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་པར་རིས་འགོད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

China is deploying more of its troops to combat roles. Photo: Xinhua

རྒྱ་ནག་ཞོགས་པའི་ཆ་འཕྲིན་གྱི་དེ་འབྲེལ་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དོན་དཔྱད་རྗོད་པ་ཀྲོང་ཤིན་ (Zhong Xin) ཟེར་བ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དོན་སྲིད་ཇུས་སྐོར་གྱི་དེབ་ཅིག་བཏོན་ཡོད་ཅིང་། དེབ་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉེ་ལམ་འཐབ་རྒོལ་དམག་མིའི་ (Combat Force) གྲངས་འབོར་མང་དུ་བཏང་སྟེ། རྒྱ་ནག་མི་མང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་། འཐབ་རྒོལ་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་ཏག་ཏག་དེ་བཤད་མེད་པ་རེད་འདུག འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་བརྒྱུད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དམག་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཆེད་འཐབ་རྒོལ་དམག་མི་འབུམ་ ༣ ལ་མཁོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གསར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཐབ་རྒོལ་དམག་མིའི་ས་མིག་ཆེད་དུ་གོ་མཚོན་དབོར་འདྲེན་ཚན་པའི་དམག་མིས་མཚོན་པའི་ས་མིག་རིགས་ཉུང་འཕྲི་བྱས་ཡོད་པ་དང་། འཐབ་རྒོལ་དམག་མི་ས་མིག་གསར་བ་དེ་དག་གཙོ་ཆེར་མཁའ་དམག་དང་། མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་རུ་ཁག་སོགས་ཀྱི་ནང་བཅུགས་ཡོད་འདུག གཞན་ཡང་དེབ་དེའི་ནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོའི་ནང་ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་ནང་ཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་ལ་ཁྱོན་བསྡོམས་དམག་མི་ས་ཡ་ ༦ ལས་མང་བ་ཡོད་ནའང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ནང་སྲིད་འཛིན་དང་དམག་གི་གཙོ་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་ཡིན་པའི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དེང་རབས་ཅན་དུ་སྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ལ་ཁྱོན་དམག་མི་ས་ཡ་ ༢ ལྷག་མ་གཏོགས་མེད་སྐོར་འཁོད་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དོན་བཀོད་འདོམས་ལམ་ལུགས་དང་དམག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དེ་ཚགས་ཚུད་ཅིག་མེད་པ་དང་། དེ་དག་ཡར་རྒྱས་མ་བཏང་བར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དེང་རབས་དམག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་ཚིག་སྐམ་པོ་ཞིག་ལས་མིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དམག་དོན་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་ལོར་བོད་ཧིན་ས་མཚམས་སུ་འཁེལ་བའི་གྷལ་ཝན་ལུང་གཤོངས་ནང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དམག་མིའི་དབར་གདོང་ཐུག་དྲག་པོ་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དམག་མིར་ཤི་རྨས་ཚབས་ཆེན་བྱུང་རྗེས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དོན་ཐབས་ཇུས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་དགྲ་བོ་ཨང་དང་པོ་དེ་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བསྒྱུར་ཟིན་ཡོད་པ་དང་། གྷལ་ཝན་གྱི་དོན་རྐྱེན་དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀས་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་དམག་མི་དང་གོ་མཚོན་ཕོན་ཆེན་འགྲེམ་འཇོག་བྱས་ཏེ། ད་བར་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་གྲོས་མོལ་ཐེངས་ ༡༣ བྱས་ནའང་གྲུབ་འབྲས་དེ་ཙམ་མ་སོན་པར་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ཆར་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་སྲུང་དམག་སྤྱི་བྷི་པིན་རཱ་ཝ་ཏི་ (Bipin Rawat) ཡིས་རྒྱ་ནག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐད་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དང་དོགས་པ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་དེས་ས་མཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་ཞི་འགྲིག་ཡོང་རྒྱུར་བར་ཆད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་ལ་བྱང་གི་ས་མཚམས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་ཁུལ་དུ་རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་ཡིན་སྐོར་སོགས་བརྗོད་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།