དེ་རིང་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་བཀའ་ཤག་སྐབས་ ༡༦ པའི་དགོངས་གཞི་དང་ལས་དོན་གནང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་ལམ་སྟོན་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཐོག་ཧུར་ཐག་གནང་དགོས་སྐོར་གསུངས་སོང་།
དེ་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་ལས་བྱེད་གནས་སྤོ་དང་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ལམ་སྟོན་གནང་སྐབས། དེ་སྔ་ལས་བྱེད་ཀྱི་ས་མིག ༧༠༥ ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་ས་མིག་ ༦༦༦ གཏན་འབེབ་བྱས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ངོ་ཡོད་ལས་བྱེད་ ༥༦༨ ཡས་མས་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒས་ཡོལ་ཐོན་སྐབས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ལབ་གླེང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཞབས་ཕྱིའི་རང་ལོ་ ༦༠ དེ་ ༦༢ ལ་སྤར་ཏེ། བཀའ་ཤག་འདིའི་ལས་ཡུན་རིང་རྒས་ཡོལ་འཕར་འགྱང་དང་བསྐྱར་བསྐོས་གནང་འཆར་མེད་པ་དང་། ཟུར་ཕོགས་དང་ཕྱོགས་སྐྱོད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིལའང་འགྱུར་བ་གང་ཙམ་བཏང་ཡོད་སྐོར་དང་། བཀའ་ཤག་གསར་པའི་ངོས་ནས་ལས་བྱེད་ཁྱོན་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་ཞིག་ས་གནས་ཁག་ཏུ་གནས་སྤོ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་མ་གཏོགས་ཚང་མས་ལས་བགོས་བཞིན་ཕྱག་ལས་གནང་མུས་ཡིན་སྐོར་དང་། དབུས་སའི་ལས་བྱེད་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཁྲིམས་སྒྲིག་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་རྣམས་ལ་ལྟ་ཉན་གནང་སྟེ་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་དང་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་ཡོང་ཐབས་སུ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། ལྷན་ཁང་ཁག་གི་སྣེ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅར་ཅན་སུ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ནའང་རྣམ་འགྱུར་ལེགས་པོའི་ཐོག་ནས་རོགས་ཕན་གང་ཡོང་གནང་དགོས་པ་དང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རིགས་བྱུང་ཚེ་ཡར་སྲིད་སྐྱོང་བར་དུ་གཏུག་ནའང་གཏུག་ཆོག་ཆོག་ཡོད་སྐོར་དང་། སྲིད་སྐྱོང་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་གཞིར་བཟུང་ཐོག་ཤར་སྐྱོད་ཀྱིས་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཐོག་ཧུར་ཐག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་སོང་།
ཡང་ལས་འབོར་ཉམས་ཞིབ་སྐོར་ལ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། སྲིད་སྐྱོང་གི་འགན་འཁུར་བླངས་པའི་ཐོག་མའི་དུས་སྐབས་སུ་ཁྲིམས་སྒྲིག་དང་ལས་བྱེད་གསར་ཞུགས་སོགས་སྒྲོམ་གཞི་ཏག་ཏག་མེད་པ་གཟིགས་པར་བརྟེན། ཟླ་གཅིག་ལྷག་ནང་ལས་འབོར་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། སྒྲིག་གཞིའི་ནང་ལོ་གཉིས་རེའི་ནང་ལས་འབོར་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཐེངས་རེ་འཚོག་དགོས་པ་འཁོད་ཡོད་ནའང་། བཀའ་ཤག་སྐབས་ ༡༢ དང་ ༡༣ གྱི་དུས་ཡུན་ནང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ དང་ ༢༠༠༨ ལོ་བཅས་ལ་ལས་འབོར་ཉམས་ཞིབ་གནང་ཡོད་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ དེ་མ་གཏོགས་རྗེས་མ་དེ་ངོས་ལེན་གནང་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བཀའ་ཤག་སྐབས་ ༡༤ དང་ ༡༥ སྐབས་སུའང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ དང་ ༢༠༡༨ ལོ་བཅས་ལ་འཚོག་ཡོད་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ དེ་མ་གཏོགས་ངོས་བཞེས་གནང་མེད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ནས་ད་བར་ལས་འབོར་ཚོགས་ཆུང་མ་བཙུགས་ནས་ལོ་ ༧ ལྷག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཐད་གྲོས་ཚོགས་ངོས་ནས་ཀྱང་འདྲི་རྩད་བྱས་མེད་ལ། ད་ལྟའི་བཀའ་ཤག་ངོས་ནས་འདྲི་རྩད་བྱེད་མཁན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྒྲིག་གཞིའི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་ལོ་གཉིས་རེའི་མཚམས་སུ་ལས་འབོར་ཉམས་ཞིབ་འཚོག་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གནང་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་།
ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བློ་འདོན་ལྟེ་གནས་ཁང་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ལས་དོན་སྐོར་ནས། སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་དེ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་། བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་གཅིག་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་ནའང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞན་གང་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་བཏགས་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ནང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་འགྱུར་བ་ག་རེ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་ཇུས་ཞིག་དངོས་སུ་ལག་ལེན་མ་བསྟར་གོང་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་དེ་དག་གིས་བོད་རིགས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕན་གྱི་མེད་པའི་གྲུབ་དོན་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་དག་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་སྐོར་དང་། སྲིད་ཇུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ངོས་ནས་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚད་ལྡན་བྱུང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་པ་ལྷན་དུ་འབྲེལ་ལམ་འཛུགས་དགོས་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་རྣམས་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས་བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་བ་དང་དོན་གཅོད་རྣམས་ལ་གནས་ཚུལ་གསར་པ་སྤྲོད་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལ་ལས་ཀ་བྱས་ཀྱང་། སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་དང་། སོ་ནམ་གྱི་ལས་གཞི། དེ་མིན་གྱི་ལས་གཞི་གསར་པ་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོག་མཁས་དབང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ལས་གཞི་བྱེ་བྲག་པའི་ཐོག་ཏུ་མཁས་དབང་གསོ་སྐྱོང་དང་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཚན་པ་དང་། བསླབ་གཞི་ཚན་པ། མདུན་ལམ་ཚན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྣམས་གནས་སྤོར་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཁོངས་སུ་བཞག་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དྲུང་འཕར་གྱི་གནས་རིམ་དུ་སླེབས་ཚེ། ཁྱད་ལས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གཉིས་ཀར་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་ན། འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་གནས་སྟེར་ཆོག་གི་ཡོད། སྤྱིར་གནས་སྤོར་གཏོང་མི་དགོས་པའི་སྡེ་ཚན་ཞིག་དང་། གནས་སྤོར་གཏོང་དགོས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། གནས་སྤོར་གཏོང་དགོས་པའི་ཚན་པ་ལས་དབུས་ས་གཉིས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། གྲངས་ཐོ་དེར་གཞིགས་ནས་ས་གནས་སུ་ལོ་ག་ཚོད་ཙམ་ལ་ལས་གནས་གཉེར་དགོས་མིན་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་མུས་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ས་གནས་སུ་ཉུང་མཐར་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་ལས་གནས་གཉེར་དགོས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་ས་གནས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ལ་གཞིགས་ནས་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་ལས་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་ལས་གནས་གཉེར་བ་ཡིན་ན། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་འགལ་གྱི་ཡོད་སྟབས། ལོ་ཆུང་དུས་དང་གནས་རིམ་དམའ་བའི་སྐབས་སུ་ས་གནས་ཁག་ཏུ་སྐྱོད་ཐུབ་ཚེ་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། དྷ་རམ་ས་ལར་གཏན་དུ་འདུག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་རྒྱུ་མེད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
ས་ཁང་རྙོག་དྲའི་སྐོར་ལ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། ཧི་མ་ཅལ་གཅིག་པུའི་ནང་(Green Tribunal)ནང་ཚུད་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ལམ་ཟུར་དུ་ས་ཁང་ ༢༡༨ ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དང་ཟློས་གར། གནས་ཆུང་། སྨན་རྩིས་ཁང་། བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་ཀྱི་ས་ཁང་རྣམས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེབ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དག་གི་མིང་བསྒྱུར་བྱ་རྒྱུའི་བཀའ་ཞིག་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་མིན་སོ་སོའི་མིང་ཐོག་ལ་མེད་པའི་ས་ཁང་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་སུ་ས་ཁང་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིག་བསྐོ་རྒྱུའི་དགོངས་པ་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
གསར་འགོད་པ། པ་སངས་ཚེ་རིང་། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ། དཔལ་ལྡན།
