སེངྒ་ལའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པས་དམ་བཅའ་ཕུལ།

དེ་རིང་སེངྒ་ལའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ར་ཎིལ་ཝི་ཁེ་རེ་མེ་སིང་སྲིད་འཛིན་དུ་བདམས་ཏེ་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཡོད་ཀྱང་ཡུན་རིང་ནས་བྱུང་བའི་མི་མང་གི་གཞུང་རྒོལ་ལས་འགུལ་ད་དུང་མཇུག་སྒྲིལ་ཐུབ་མེད་འདུག

Ranil Wickremesinghe sworn in as the new president of Sri Lanka by the Chief Justice Jayantha Jayasuriya at the parliament, amid the country’s economic crisis, in Colombo, Sri Lanka July 21, 2022. (Reuters)

ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སིངྒ་ལའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུལ་དེའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་བསྡུ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། ཆབ་སྲིད་པ་ (Dullas Alahapperuma) ལ་འོས་གྲངས་ ༨༢ དང་། སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ར་ཎིལ་ཝི་ཁེ་རེ་མེ་སིང་ (Ranil Wickremesinghe) ལ་འོས་གྲངས་ ༡༣༤ ཐོབ་སྟེ་ཁོང་སྐབས་དགུ་པའི་སྲིད་འཛིན་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་སྟེ། དེ་རིང་སྔ་དྲོར་ལས་འཁུར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཡོད་འདུག

ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བློ་ཕམ་དང་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་བའི་མི་མང་གིས། བདམས་ཐོན་སྲིད་འཛིན་ཁོང་ནི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་གྷོ་ཏ་བྷ་ཡ་ར་ཇ་པག་ས་ (Gotabaya Rajapaksa) ཡི་རྗེས་འབྲང་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་བཙན་གནོན། དེ་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་སྟངས་འཛིན་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ། སིངྒ་ལའི་རྒྱལ་ས་ཁོ་ལོམ་བྷོ་རུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་འདུག ད་དུང་ངོ་རྒོལ་བ་འགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་དྲང་བདེན་མེད་པ་དང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་ལ་བློ་ཕམ་ཡོད་སྐོར་རྗོད་ཀྱི་འདུག་ཀྱང་། དེ་རིང་སྲིད་འཛིན་གྱི་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོའི་གཏམ་བཤད་སྐབས། ར་ཎིལ་ཝི་ཁེ་རེ་མེ་སིང་གིས་ཁོང་རང་མི་མང་གི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པ་ལས་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ར་ཇ་པག་ས་ཡི་གྲོགས་པོ་མིན་སྐོར་དང་།ཁོང་གི་གཞུང་དང་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་རྣམས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ། སིངྒ་ལའི་ནང་ད་ལྟ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་པ་དེ་སེལ་ཐབས་སུ་ཐབས་ལམ་གསར་པ་བེད་སྤྱོད་གཏང་སྟེ་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་འདུག

རང་ལོ་ ༧༣ ཡིན་པའི་ར་ཎིལ་ཝི་ཁེ་རེ་མེ་སིང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སིངྒ་ལའི་རྒྱལ་ས་ཁོ་ལོམ་བྷོ་རུ་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ཆེད་ལས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྗེས་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད་འདུག ཁོང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (United National Party) ཚོགས་མི་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༧ ལོར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིར་བདམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོར་སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་ (J. R. Jayewardene) གྱིས་ཁོང་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་གཞོན་པར་བསྐོ་གཞག་བྱས། ཁོང་གིས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོར་ལས་རིགས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་བཟོ་གྲྭའི་བློན་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བློན་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། དབང་ཆ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་བཏང་སྟེ་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བཙོན་འཇུག་དང་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་འདུག

Sri landka former president Gotabaya Rajapaksa and his brother Mahinda Rajapaksa. photo:AP

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོའི་ཕྱག་ལས་གནང་། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པས་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་མིར་བསྐོ་གཞག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་འོས་ཐོབ་མེད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ནས་ ༢༠༠༤ དང་ ༢༠༡༥ ནས་ ༢༠༡༨ ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ནས་ ༢༠༡༩ བཅས་ལ་སྲིད་བློན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཏུ་བཏང་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་སིང་གྷ་ལའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དང་རྩོད་རྙོག་མང་པོ་བྱུང་གི་ཡོད་པ་རྣམས་སེལ་ཐབས་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོས་མིར་ལངས་ཡོད་ཀྱང་འོས་ཕམ་བྱུང་། ཁོང་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གནང་སྐབས། དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་མིན་པར་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་ནང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་མི་དགོས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་ཟླ་ཤས་རིང་མི་མང་གིས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་བརྟེན། ཡུལ་དེའི་སྲིད་འཛིན་གྷོ་ཏ་བྷ་ཡ་ར་ཇ་པག་ས་ (Gotabaya Rajapaksa)དང་། ཁོང་གི་གཅུང་པོ་སྲིད་བློན་མ་ཧིན་དྷ་རཱ་ར་ཇ་པག་ས། སྲིད་བློན་ར་ཎིལ་བཅས་ཀྱིས་སྔ་གཞུག་ཏུ་ལས་གནས་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ར་ཇ་པག་ས་ཡུལ་གཞན་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁོང་གི་གཅུང་པོ་མི་མང་གི་རྟོག་ཞིབ་འོག་གནས་དགོས་བྱུང་།

སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་(Gotabaya Rajapaksa)དང་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ (Mahinda Rajapaksa)གཅེན་གཅུང་གཉིས་ནི་སེངྒ་ལའི་ར་ཇ་པག་ས་ཁྱིམ་བརྒྱུད་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། དཔོན་ཁྱིམ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་ལ་དབང་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་བརྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གཅེན་གཅུང་གཉིས་ལ་དམག་དོན་དྲག་སྤྱོད་སྤེལ་བའི་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། ད་བར་སེངྒ་ལའི་ནང་པའི་མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་ཁོང་གཉིས་ནི་ཡུལ་དེའི་ལོ་ངོ་ ༣༠ ལྷག་གི་ནང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་བཟོ་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་གཞུང་གིས་ཁྲལ་ལ་ཆག་ཡང་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་དངུལ་ལ་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཤོར་བའི་ཐོག འདས་པའི་ལོ་གཉིས་ནང་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་ཚོང་ལས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱིས། ཡུལ་དེའི་ནང་སྣུམ་དང་གློག སྨན་རྫས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་དེ་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་འོག་ལྷུང་བར་བརྟེན། མི་མང་གིས་ངོ་རྒོལ་ཡར་ལངས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་གཅེན་གཅུང་གཉིས་ནས་སྔ་གཞུག་ཏུ་རྩ་དགོངས་ཞུ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པ། བསྟན་འཛིན་ཕུར་བུ།