༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་རྣམ་གཉིས་ནས་ཡུན་རིང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་ཌ་ནི་ཧྥིན་སི་ཊི་མཆོག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བར་ཐུགས་གསོ་གནང་འདུག
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༩་ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་ཌ་ནི་ཧྥིན་སི་ཊི་(Dianne Feinstein) མཆོག་དགུང་གྲངས་༩༠ ཐོག་སྐུ་གྲོངས་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་རིང་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཁོང་མོའི་ནང་མི་འབྲེལ་ཡོད་བཅས་ལ་ཐུགས་གསོའི་གསུང་འཕྲིན་བསྩལ་འདུག
༸མགོན་པོ་གང་ཉིད་མཆོག་གིས་ཐུགས་གསོའི་གསུང་འཕྲིན་ནང་། ཁོང་མོས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་ཨ་རིའི་མི་མང་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀེ་ལོ་ཕོ་ནི་ཡ་མངའ་སྡེ། དེ་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་གནང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་གནང་ཡོད། ང་ཚོ་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོར་ཁོང་གི་སྐུ་ཟླ་རི་ཅཊ་བྷོ་ལོམ་ (Richard Blum) མཆོག་གིས་ཁོང་མོ་རྡ་རམ་ས་ལར་མཉམ་འཁྲིད་གནང་སྐབས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ངོས་ལ་ཁོང་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆ་ཚང་གནང་སྟེ། ངོས་རང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཨ་རིར་ཐོག་མར་བསྐྱོད་རྒྱུ་མཚོན་པའི་ཨ་རི་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་ལས་གཞི་མང་པོའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། ཁོང་མོ་དང་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཇང་ཙེ་མིན་གྲོགས་འདྲིས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ང་ཚོའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཞེས་དང་། ཞིང་གཤེགས་སྐུ་ལྕམ་ཁོང་མོས་བོད་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཡི་ཡོད་སྐོར་བཅས་གསུངས་འདུག
ཡང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཐུགས་གསོ་གནང་བའི་ནང་། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་མཉེས་པོ་གནང་ཡུལ་གྱི་མཛའ་གྲོགས་དང་། བོད་དང་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཤུགས་ཆེ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་ཊེ་ན་ཕ་ཧེན་སི་ཊིན་མཆོག་སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པར་ངས་ཐུགས་གསོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཟླ་བ་ ༠༩ ནང་ཁོང་མོ་སན་ཕེ་རན་སིས་ཀོ་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་གནང་སྐབས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་མགྲོན་འབོད་གནང་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་མགྲོན་འབོད་དེ་ནི་མགོན་པོ་མཆོག་ཨ་རིར་ཕེབས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན། ཕྱོགས་ཕེབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་དང་ཨ་རིའི་མི་མང་བར་བསམ་ཤེས་དང་གྲོགས་འདྲིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས་ཡོད།
དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ལྕམ་སྐུ་ཊེ་ན་ཕ་ཧེན་སི་ཊིན་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མི་ལ་ཞབས་འདེགས་དང་། ཞི་བདེ། གཉིས་ཕན་བསམ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་འབུལ་བཞེས་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད། དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཁོང་མོས་ཨ་རིའི་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་གནང་བར་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེ་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ལྕམ་སྐུ་ཊེ་ན་ཕ་ཧེན་སི་ཊིན་མཆོག་གིས་ཨ་རི་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚད་མཐོ་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་བུ་བསྟན་ཡོད། ལྕམ་སྐུ་ཊེ་ན་ཕ་ཧེན་སི་ཊིན་མཆོག་གིས་ལྷག་བསམ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཞུ་གཏུག་གནང་བ་དེས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་ནང་ཟུབ་ཐབས་མེད་པའི་ཤུལ་རྗེས་བཞག་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག
ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཡུན་རིང་ཤོས་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ལྕམ་(Dianne Feinstein) ལགས་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུའི་སྟེང་དགོངས་པ་རྫོགས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་མོས་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་བོད་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་མ་ཟད། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་ཐུགས་འབྲེལ་ཟབ་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད་ལ། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཡུན་རིང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང་། ཁོང་མོས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཡས་མས་ལ་བོད་རྒྱ་གྲོས་མོལ་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་སུ་མཐུན་འགྱུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད་པ་རེད།
