རྩོམ་པ་པོ་ཇོན་ཧྥོ་སི་ལགས་ཀྱི་ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་དང་ལྷུག་རྩོམ་གྱིས་སྨྲ་བ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་བའི་བསམ་འདུན་མཚོན་ཡོད་སྟབས་འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་དེ་ཁོང་ལ་སྤྲོད་གཏན་འཁེལ་ཡོད་འདུག
Jon Fosse Wins 2023 Nobel Prize in Literature .Photo: Tom A. Kolstad
ཁ་སང་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གིས་འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་དེ། ད་ལྟ་ནོར་ཝེ་རུ་བཅའ་སྡོད་བརྩམས་སྒྲུང་དང་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ། སྙན་ངག་པ་སྐུ་ཞབས་ཇོན་ཧྥོ་སི་( Jon Fosse) ལགས་སུ་དབུལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་ཁོང་གིས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ཟློས་གར་དང་ལྷུག་རྩོམ་ལས་སྨྲ་བ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་བའི་བསམ་འདུན་མཚོན་ཡོད་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་དམའ་སར་ལུས་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པས་རེད་འདུག
ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཨེན་ཌེར་སི་ཨོལ་སན་ (Anders Olsson) གྱིས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྐབས། སྐུ་ཞབས་ཇོན་ཧྥོ་སི་ལགས་ཀྱིས་ད་བར་ཟློས་གར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་༤༠ ལྷག་དང་། བརྩམས་སྒྲུང་། སྙན་ངག བྱིས་སྒྲུང་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་དག་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་མང་དག་ཅིག་ལ་གཞིགས་ནས་བརྩམས་ཆོས་འདོན་སྤེལ་གནང་ཡོད་ཅིང་། བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་གིས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཚོར་སྣང་ཟབ་པོ་ཞིག་སྟེར་གྱི་ཡོད་སྐོར་དང་། དེ་བཞིན་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལས་ཡིད་ཞུམ་པོར་ལུས་པའི་མི་རྣམས་དང་། དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་མིའི་སེམས་ཁམས་མཚོན་ཐབས་བྱས་ནས། སྐྱེས་བོ་མང་དག་གི་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་བའི་སེམས་འདུན་མཚོན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཡང་ཁོང་གིས། དེ་བཞིན་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་བརྩམས་ཆོས་དག་ལས་རྩོམ་རིག་ལ་བཅངས་པའི་སེམས་འདུན་དང་། བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་ཀློག་པ་པོ་གཙོས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་སུ་བཅུག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཁོང་གི་ཟློས་གར་འཁྲབ་གཞུང་དང་། ལྷུག་རྩོམ་སོགས་ཀྱིས་མི་མང་གི་སེམས་འདུན་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་ཐོག་མའི་ཕུགས་བསམ་གྱི་བགྲོད་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐད་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་འདུག
འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྙན་ངག་པ་སྐུ་ཞབས་ཇོན་ཧྥོ་སི་( Jon Fosse) ལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ནོར་ཝེར་སྐྱེས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་དཔེ་དེབ་ལྟ་ཀློག་དང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་བར་དོ་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་། རང་ལོ་ ༡༢ ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མགོ་ཚུགས། ཕྱིས་སུ་བྷར་གྷན་གཙུག་ལག་སློག་གཉེར་ཁང་(University of Bergen) དུ་རྩོམ་རིག་ཐོག་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་གཙུག་ལག་སློག་གཉེར་ཁང་དེ་ནས་རྩོམ་རིག་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་ལག་འཁྱེར་བླངས། དེ་ནས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་ནས་ཟློས་གར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་༤༠ ལྷག་དང་། བརྩམས་སྒྲུང་། སྙན་ངག བྱིས་སྒྲུང་སོགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མང་དག་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་དག་ཅིག་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་ནང་བསྒྱུར་ཡོད་འདུག
སྤྱིར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༡ ནས་ད་བར་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐེངས་ ༡༡༦ ལ་སྤྲད་དེ་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཐོབ་མཁན་རྩོམ་པ་པོ་གྲངས་ ༡༢༠ བྱུང་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་དེ་ཡུ་རོབ་ཨོ་སི་ཊི་ཡའི་རྩོམ་པ་པོ་པི་ཊར་(Peter Handke ) དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ དེ་ཨ་རིའི་སྙན་ངག་པ་ལུ་སི་ཡ་སུ་(Louise Glück ) ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ དང་ ༢༠༢༢ ལོར་སྐུ་ཞབས་ཨབ་དྷུལ་ར་ཛག་གྷུར་ནཱ་ (Abdulrazak Gurnah) དང་། ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཨེ་ནི་(Annie Ernaux ) བཅས་སུ་ཐོབ་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
