ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་བཙོན་ཁང་ནས་བཟང་བཙོན་དུ་བཅུག

འབར་མའི་ནང་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མྱོང་མཁན་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་བཙོན་ཁང་ནས་བཟང་བཙོན་དུ་བཞག་ཡོད་འདུག

Daw Aung San Suu Kyi and U Win Myint, who were both detained by the military in the February 1 coup. (AFP)

རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཉེ་ལམ་ནས་འབར་མའི་ནང་དུ་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་ ༣༩ ལ་བསླེབས་ཏེ་མིའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཡུལ་དེའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་ལོ་ ༢༧ རིང་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མྱོང་མཁན་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་དང་འབར་མའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཝེ་མེན་ཊི་(Win Myint) ལགས་གཉིས་བཙོན་ཁང་ནས་བཏོན་ཏེ་བཟང་བཙོན་དུ་བཞག་ཡོད་སྐོར་བསྒྲགས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་གཉིས་གང་དུ་བཞག་ཡོད་མེད་སོགས་གསལ་ཁ་གང་ཡང་མེད་པ་རེད།

དེའི་ཐད་འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཛཱ་མིན་ཊུམ་ (Zaw Min Tun ) ཟེར་བ་ཞིག་གིས། ཁུལ་འདིར་ཚ་དྲོད་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟབས། ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་གཅིག་པུ་མིན་པར། ལོ་ན་ཆེ་བའི་བཙོན་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་དམིགས་པའི་སྔོན་འགོག་གི་ལས་དོན་གཉེར་མུས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག ཡང་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཅིག་གིས་ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ཟླ་དཀྱིལ་དུ་ཁེལ་བའི་འབར་མ་ཡུལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལོ་གསར་(The Thingyan festival)དང་བསྟུན་བཙོན་པ་ ༣༠༠༠ ཙམ་ལ་ཉེས་ཡང་བཏང་སྟེ་ཀློད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་སྒྲིལ་གཞུང་ (National Unity Government) གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཁེའོ་ཛོ་ (Kyaw Zaw) ཡིས། བཙོན་ཁང་ལས་བཟང་བཙོན་ཡག་པོ་ཡོད་པས། ཁོང་ཚོ་བཟང་བཙོན་དུ་བཞག་པ་ཡག་པོ་རེད། མ་མཐའ་ཡང་གཞན་དབང་སྟབས་བསྟུན་བྱ་དགོས་མི་སྲིད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོར་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་དང་སྐུ་ཞབས་ཝེ་མེན་ཊི་ལགས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་ཁུར་ཚད་ལྡན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁྲི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་འབར་མའི་རྒྱལ་ས་ནེ་པིའི་ཌོར་(Naypyitaw) རུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དགུང་ལོ་ ༧༨ ཡིན་པའི་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་འདས་ལོ་ནས་མགོ་ཡུ་འཁོར་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་དང་ཁ་བརླགས་པ། ཁྲག་ཤུགས་ཞན་པ་སོགས་ཀྱི་ནད་མནར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་འབར་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུའི་ཁྲོད་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པས་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་རྫུན་བཟོ་བྱས་ཚུལ་བརྗོད་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་འབར་མའི་དྲག་དམག་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡུལ་དེའི་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་རྩིས་མེད་བཏང་སྟེ། ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་བསླགས་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དེའི་སློབ་སྟོན་པ་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་དང་སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་སྐུ་ཞབས་ཝེ་མེན་ཊི་ལགས་རྣམ་པ་གཉིས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༤༨༠༠ ཡས་མས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་དེ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་བསླངས། འདས་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པ་གཙོས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ས་གནས་རིམ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ ༤༠ ཡིས་དེབ་སྐྱེལ་བྱེད་ཕྱོགས་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པའི་ཉེས་མིང་འོག་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དེ་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག

Soldiers at a blockaded road to Myanmar’s parliament in Naypyidaw during the February 1, 2021 coup. © 2021 Reuters

ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་མཁན་ནམ་འབར་མའི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་སྐུ་ཞབས་ཨང་སན་ (Aung San) དང་ཨ་མ་ཁིན་སྐྱིད་ (Khin Kyi) གཉིས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆུང་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༤ ལོར་ལྡི་ལི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་ཨོ་ཁུ་སི་ཧྥོ་ཌི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་སོགས་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་ཕྱིར་འབར་མར་ལོགས་ཏེ། འབར་མའི་དམག་དཔོན་ཟུར་བ་འགའ་དང་ལྷན་དུ་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པ་བཙུགས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པར་གཞུང་འཛིན་པའི་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་སྲིད་དབང་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད། ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་འོས་བསྡུའི་གོང་ནས་བཟང་བཙོན་དུ་བཅུག ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ནས་ ༢༠༡༠ བར་བཟང་བཙོན་དུ་བཅུག་པའི་རིང་ཁོང་མོར་ནོར་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བུ་མོ་ཞེས་པ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་གཟེངས་རྟགས་ཁག་ཅིག་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཁོང་མོ་འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་རོ་ཧིན་གྷའི་གནད་དོན་ཚབས་ཆེན་ཆགས་རྗེས་ཁོང་མོར་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་རྩ་མེད་གཏོང་མཁན་གྱི་གཏེ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་སྔའི་གཟེངས་རྟགས་རྣམས་ཕྱིར་བསྡུ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཡང་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན།

རྩོམ་སྒྲིག་པ། པདྨ་མཚོ།