འབར་མར་ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་།

ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་འབར་མ་དང་ཐའེ་ལེན་ཌི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་སུ་ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་བྱུང་ནས་ད་བར་ཉུར་མཐར་མི་གྲངས་ ༡༠༡༠ ལྷག་རྐྱེན་འདས་དང་མི་གྲངས་ ༢༣༠༠ ལྷག་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད་ཅིང་ད་ལྟའང་འཆི་རྨས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་འཕར་མུས་ཡིན་འདུག

The 7.7-magnitude earthquake that struck Myanmar has caused severe damage to several historic sites, including the Royal Palace in Mandalay. Image courtesy: EPA

ཁ་སང་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མན་ཌ་ལེ་(Mandalay) ཁུལ་སོགས་སུ་ཚད་རིམ ༧། ༧ ཅན་གྱི་ས་འགུལ་བརྒྱུགས་ནས། ད་བར་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་ ༡༠༠༢ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༢༣༧༦ ལ་རྨས་སྐྱོན། མི་གྲངས་ ༣༠ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་དགོན་པ་དང་། ལྷ་ཁང་གཙོས་སྡོད་ཁང་། གཞུང་ལམ་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པའི་ཁར། ས་ཡོམ་དེའི་འགུལ་ཤུགས་ཐའེ་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་ས་བྷེན་ཀོག་ཁུལ་དུའང་བརྒྱུགས་ནས། ད་བར་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་ ༡༠ རྐྱེན་འདས་དང་། ཁུལ་དེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ཨར་ལས་བ་མི་གྲངས་ ༡༠༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག

གནད་དོན་དེའི་ཐད་འབར་མའི་དམག་དོན་གཞུང་འཛིན་པ་མིན་(Min Aung Hlaing) གྱིས། ངས་ཕྱིའི་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་རྣམས་འབར་མར་ཡོང་རྒྱུར་མགྲོན་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ངལ་སེལ་རོགས་དངུལ་ཡོད་ཚད་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་མཱར་ཁོ་རུ་བྷི་ཡོ་ (Marco Rubio) ལགས་ཀྱིས། ངས་ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་ཁྲོད་གནོད་འཚེ་ཐེབས་མཁན་གྱི་འབར་མ་དང་ཐའེ་ལེན་ཌིའི་མི་མང་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱིན་ཡོད། ད་ལྟ་ཡུལ་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་མི་མང་རྣམས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་དང་ཤི་རྨས་བྱུང་མེད་པ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་། ང་ཚོས་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་ཕུ་མཆོག་གི་དགོངས་དོན་བཞིན། རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག

འབར་མར་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སོགས་ཀྱི་ངལ་སེལ་རོགས་རམ་འབྱོར་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆེད་མངགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གིས། ཁུལ་དེར་ཛ་དྲག་གི་མྱུར་སྐྱོབ་དང་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་སྒྲོག་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་བྷི་རམ་མཱ་ལས་འགུལ་(Operation Brahma) རོགས་སྐྱོར་གྱི་དངོས་ཟོག་ཏོན་ (tonnes) ༡༥ བསྐུར་བའི་ཁྲོད། གུར་དང་། ཉལ་ཆས། ཁ་ལག་དང་འཁྲུས་ཆས། གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར། དགོས་ངེས་སྨན་རྫས་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མུ་དྷི་མཆོག་གིས། མི་ཚང་མའི་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རོགས་རམ་གང་ཡོང་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་ཀྱང་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུར་བསྐུལ་མ་བྱས་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག

བྷི་བྷི་སི་གསར་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ནང་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁུལ་དེའི་སྡོད་ཁང་དང་གཞུང་ལམ། དེ་བཞིན་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་མང་དག་ཅིག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གློག་དང་དྲ་ལམ་སོགས་ཆད་དེ། ཁུལ་དེའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཁོ་བསྡུ་བྱ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་དཀའ་ཁག་ཆེ་བ་མ་ཟད། གསར་འགོད་རང་དབང་གི་ཐད་ལ་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་བྱས་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་དག་རྒྱལ་ཁབ་དེར་འགྲོ་སྐྱོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མུས་ཡིན་སྐོར་གསལ་འདུག་ཀྱང་། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་དེའི་དབང་གིས། འབར་མའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་( Royal Palace) དང་། པཱ་གྷོ་ཌ་(Pagoda) མཆོད་རྟེན་ཚུད་པའི་ལྷ་ཁང་དང་། དགོན་པ་སོགས་ལ་ཞིག་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞུང་ལམ་དང་སྡོད་ཁང་སོགས་ལའང་བརྡིབ་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཡུལ་དེའི་གཞུང་འཛིན་དམག་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་མྱུར་སྐྱོབ་དང་ངལ་སེལ་གྱི་རོགས་རམ་བྱེད་མུས་ཡིན་ལུགས་སོགས་བཤད་འདུག

དེ་བཞིན་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཐའེ་ལེན་ཌིའི་རྒྱལ་སའི་ཁུལ་དུ་ས་ཡོམ་བརྒྱུགས་ནས་གཞུང་ལམ་དང་། ཧ་ཡེ་རི་སི་( high-rise buildings) ཁང་བརྩེགས་གཙོས་ཁང་བརྩེགས་གྲངས་ ༢༠༠༠ གཙོས་ཁང་པ་དང་གཞུང་ལམ་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་ཐེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རེ་ཞིག་ཐའེ་ལེན་ཊིའི་སློབ་གྲྭ་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག་ལ། ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཚོང་དོན་གྱི་ལས་དོན་རྣམས་མཚམས་བཅད་ནས་ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་ལ་དོགས་ཟོན་དང་ཉེན་གཡོལ་བྱས་འདུག་ལ། ཁང་བརྩེགས་བརྡིབ་སྐྱོན་བྱུང་སྟེ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་ཨར་ལས་བ་རྣམས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་མུས་ཡིན་འདུག

གཞན་ཡང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་འབར་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུའི་ཁྲོད་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། འབར་མའི་དྲག་དམག་སྲིད་གཞུང་གིས་དམངས་གཙོ་ཡར་ཐོན་ཚོགས་པས་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་རྫུན་བཟོ་བྱས་ཚུལ་བརྗོད་དེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་འབར་མའི་དྲག་དམག་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡུལ་དེའི་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་རྩིས་མེད་བཏང་སྟེ། ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་བསླགས་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དེའི་སློབ་སྟོན་པ་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་དང་སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཐོག་སྐུ་ཞབས་ཝེ་མེན་ཊི་ལགས་རྣམ་པ་གཉིས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༤༨༠༠ ཡས་མས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་དེ་སྲིད་འགྱུར་ཆེན་པོ་ལངས་ཡོད། ད་ལན་ཡུལ་དེའི་དྲག་དམག་ཆེས་མཐོ་མི་སྣས། ལྕམ་སན་སུའུ་སྐྱིད་ལགས་བཙོན་འཇུག་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཡོམ་གྱི་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བར། ཁོང་མོ་བདེ་འཇགས་ཡིན་ལུགས་སོགས་བརྗོད་འདུག