རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
རྩོམ་པ་པོ། རྒྱལ་མཚན་ཆོས་གྲགས། (གསར་འགོད་པ།)
——“མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་” ཟེར་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ་དང་དགག་གཞག
གླེང་གཞི། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁ་གཡར་ས་དང་བཙན་སྐུལ་གྱི་དངོས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་གདུག་རྩུབ་ཅན་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གོས་བཟང་གཡོགས་ཏེ། “མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་” ཟེར་བ་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད། མིང་སྙན་པོ་ལྷན་དུ་གྲགས་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ། བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཇུས་ངན་གཏིང་ཟབ་ཅིག་སྦས་ཡོད། འདི་ནི་ “མཐུན་སྒྲིལ་” མ་རེད་ལ། “ཡར་ཐོན་” ནི་དེ་བས་ཀྱང་མ་རེད། འདི་ནི་བཙན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་རྒྱ་རིགས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བའི་གཞན་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཁྲིམས་མཐུན་བཟོས་པ་ཞིག་རེད།
དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་སྤེལ་བཞིན་པའི་མི་རིགས་གཏོར་བཤིག་གི་ལས་འགུལ་འདི་བོད་གཅིག་པུའི་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་བ་ཞིག་མ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ཤར་ཏུར་ཀིསྟན་ (ཡུ་གུར་) ནང་དུ་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་ཁ་གཡར་སའི་འོག་ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ་མི་རིགས་ས་ཡ་ལྷག་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་བ་དང་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ར་བར་བཅུག་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷོ་སོག་ (ནང་སོག་) ནང་དུའང་སོག་པོའི་ན་གཞོན་ཚོའི་ཕ་སྐད་དང་ཡི་གེ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་བཀག་སྡོམ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་རྒྱ་སྐད་བཙན་གྱིས་སྤེལ་ཏེ་སོག་པོ་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། ད་ལམ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་འདི་ནི་ཡུ་གུར་དང་སོག་པོའི་ནང་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཟིན་པའི་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་ཇུས་ངན་དེ་ཉིད་བོད་ནང་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་མཐའ་མའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་གོམ་པ་ཞིག་རེད།
སྲིད་ཇུས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ། སྐད་དང་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་དེའོ།། ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་རྒྱབ་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཞན་ཅི་ཡང་མ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་བླ་སྲོག་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕ་སྐད་དང་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཏེ། མཐར་བོད་མི་རིགས་འདི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་རེད། མི་རིགས་ཤིག་རྩ་མེད་གཏོང་བ་ལ། ཐོག་མར་དེའི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ལྐོག་གཡོ་དེ་ད་ཆ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
སྐད་ཡིག་གཏོར་བཤིག ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་འོག་ནས། བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་ཡིག་གི་གོ་གནས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ། རྒྱ་ཡིག་རྒྱ་སྐད་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཙན་གྱིས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོང་ལས་དང་། དྲ་རྒྱའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གྱི་ཉེས་མིང་གཡོགས་བཞིན་ཡོད།
ཤེས་ཡོན་ཅན་ལ་དྲག་གནོན། བོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ལ་ “མཐུན་སྒྲིལ་གཏོར་བཤིག་” གི་ཉེས་མིང་གཡོགས་ནས་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་བཟོས་ཡོད། རང་གི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་གྱི་དང་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ད་ཆ་ཁྲིམས་འགལ་བར་བརྩི་བཞིན་ཡོད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཤད་པའི་ “མཐུན་སྒྲིལ་” ཟེར་བ་ནི། མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་ལ་གོ་བ་མ་ཡིན་པར། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་བཟོས་ཏེ། རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་བསམ་བློའི་འོག་ཏུ་མགོ་བོ་སྒུར་དགོས་པ་དེ་རེད། བཙན་གྱིས་བཟོས་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད། རང་དབང་མེད་པའི་ཡར་ཐོན་ལ་སྙིང་པོ་མེད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ལས་འགལ་བ། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུ་ “གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་” ཅེས་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བཅས་ཁྲིམས་ཡོངས་རྫོགས་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
༡། མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་མིང་སྐམ་པོ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་འདི་ད་ཆ་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་མེད་པར། པེ་ཅིང་གི་བཙན་བཀའ་ལག་བསྟར་བྱེད་ས་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཟིན། ས་གནས་ཀྱི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཐོབ་ཐང་བཤད་པའི་དབང་ཆ་མེད།
༢། སྤྱི་ཚོགས་ལ་དྲག་གནོན་གྱི་ཁྲིམས་གཞི། ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་ནང་དོན་མང་པོ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་གང་བྱས་བྱས་ཡིན་པས། བོད་མིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་ཞེན་་བྱས་པ་ཙམ་ལའང་ “མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་” དང་ “མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་” ཀྱི་ཉེས་པ་གཡོགས་ཆོག འདི་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་མིའི་རང་དབང་ཐམས་ཅད་བཙན་གྱིས་སྡོམ་བྱེད་ཅིག་རེད།
བོད་མིའི་སེམས་ཁམས་དང་ངོ་བོ་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་བསམ་བློའི་དུག་རྫས། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་ “མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་” ཟེར་བའི་ལྟ་བ་དེ་བོད་མིའི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་བཙན་གྱིས་རྫོང་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྗེད་དུ་བཅུག་ནས། ཏང་ནི་ “སྐྱབས་མགོན་གཅིག་པུ་” དེ་ཡིན་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
གཏན་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་བཙན་ཤུགས། བོད་ཕྲུག་ས་ཡ་ལྷག་རང་གི་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་དུ་བཅུག་ནས། རྒྱ་ནག་གི་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་སྤྲོད་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། བྱིས་པ་འདི་ཚོར་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་རིག་གཞུང་གི་རྩ་བ་མེད་པར་བཟོས་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་འཕྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་བཞིན་ཡོད།
ཆོས་ལུགས་རྒྱ་ནག་ཅན། དགོན་པ་ཁག་ཏུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྙིང་པོ་སློབ་གཉེར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར། ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་བཀའ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གྱི་དབང་ཆ་ཡང་ཏང་གི་ལག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རང་དབང་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད།
མཇུག་བསྡུའི་གཏམ། རྒོལ་ལན་དང་བདེན་པའི་འབོད་སྒྲ།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ “མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་ཁྲིམས་ཡིག་” ཟེར་བ་འདིས། བོད་མིའི་རང་དབང་གི་གཤོག་པ་གཅོད་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས། བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩ་བ་ནམ་ཡང་གཅོད་མི་ཐུབ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བཙན་དབང་གིས་མི་རིགས་ཤིག་རྩ་མེད་གཏོང་ཐབས་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་བདེན་པ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།
དེས་ན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་གཡོ་ཁྲམ་གྱི་གདོང་རིས་གསལ་པོ་རྟོགས་དགོས་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བཞིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་འདིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་འགོག་རྒོལ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་གསོན་པོར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ། བོད་མི་རིགས་དང་དེའི་ངོ་བོ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ནམ་ཡང་གསོན་པོར་གནས་ཐུབ་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས།
རྒྱ་ནག་གིས་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཡོ་བྱུས་ནག་པོ་འདིར་མཐའ་མའི་གདོང་ལེན་དང་་རྒོལ་ལན་སྤྲོད་ཆེད། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཡོངས་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་མཐའ་དག་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་ཡི་གེ་སྦྱོང་བ་དང་། སྤྱོད་པ། སྤེལ་བ་སྟེ་ “སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་” གྱི་ཐད་ལ་སྔར་ལྷག་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། བོད་མིའི་སེམས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་དོན་དངོས་ཀྱི་གཅིག་མཐུན་འདུས་གྲུབ་ཅིག་གཞི་རིམ་ནས་བསྐྲུན་དགོས། ང་ཚོས་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་བླ་སྲོག་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་ནག་པོར་སྤྲད་པའི་ང་ཚོའི་མཐའ་མའི་རྒོལ་ལན་དང་བདེན་པའི་འབོད་སྒྲ་ཡིན་ལ། བདེན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བཙན་དབང་གི་ལྕགས་སྒྲོག་འོག་ཏུ་ནམ་ཡང་ཡལ་མི་སྲིད་དོ།
