རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ཐའེ་ཝན། ཡུ་གུར་བ་སོགས་ཚོགས་སྡེ་དང་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཉུལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་ཇུས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་འདུག
ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨན་ཐི་རོ་པིག་ (Anthropic) ཅེས་པའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ པ་ནས་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༩ བའི་བར་ད་ལྟ་དར་ཁྱབ་དང་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་བའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ཁ་བྱང་ལ་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ལོག་སྤྱོད་ལ་གདོང་ལེན་དང་ངོས་འཛིན་ཞེས་པའི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཏོན་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་དང་རྒྱ་ནག་བདེ་སྲུང་ལྷན་ཁང་། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱིས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་རིག་ནུས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤྱད་དེ་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་བ། ཐའེ་ཝན། དེ་བཞིན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ཟད། རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དྲ་རྒྱའི་དྲག་གནོན་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དང་ཐའེ་ཝན། ཡུ་གུར་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཐོག་བཙུགས་པའི་ཁ་བྲལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་དམིགས་འབེན་འོག་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་། བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ། དེ་བཞིན། བོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་སོགས་ཚུད་ཡོད་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་དྲ་དམག་སྡེ་ཁག་དེས། ཨ་རིའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ (Claude) ནང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་བྱེད་ནུས་རྐྱང་འཇུག་ཐབས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁ་གཏད་དུ་གྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་རིགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པར་འབད་པ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག དེ་བཞིན་བོད་མི་མི་སྒེར་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསང་བའི་ལམ་ནས་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་གསང་བའི་སྒྲིག་འགོད་འོག་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་མཐུན་པར་བཟོ་ཡི་ཡོད་འདུག
གནད་དོན་དེའི་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག དེ་བཞིན་བོད་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཞུ་གཏུག་གནང་བ་ཙམ་ལ་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཀོལ་སྤྱོད་བགྱིས་ཏེ་དྲག་གནོན་བྱེད་པ་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིག་ལོག་སྤྱོད་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསར་བའི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་གཞུང་ཁག་དང་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཟོ་ལས་ཁང་ཁག་གིས། འཕྲུལ་རིག་གསར་བཏོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཤེས་ཡོན་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད་ཡིན་པ་ལས། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་གཞུང་གི་སོ་ལྟ་དང་འཇིགས་སྐུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་བ། དེ་བཞིན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ལོ་རྒྱུས་ནག་བསུབ་གཏོང་ཆེད་མིན་པ་ཁ་གསལ་བཟོ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་འདུག
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་གཞུང་ཁག་དང་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཟོ་ལས་ཁང་རྣམས་ལ་འབོད་སྐུལ་དོན་ཚན་གཉིས་ཞུས་ཡོད་པའི་ནང་། དང་བོ། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཟོ་ལས་ཁང་རྣམས་ཀྱིས་རིག་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་མཁན་ཚོ་བཀག་སྡོམ་དང་གཏུགས་དགོས། ཆབ་སྲིད་དང་ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཏན་འཁེལ་བྱ་རྒྱུ་བཀག་སྡོམ་དགོས་པ། སྲིད་གཞུང་ཞིག་གི་ལྟ་རྟོག་འོག་བསམ་བློ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས་པ། ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་དང་མི་སྒེར་ལ་སྔོན་བརྡ་གཏོང་དགོས།
གཉིས་པ། ཨ་རི་ཚུད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ལས་དོན་གྱི་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རྟོག་ཞིབ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་ཉེན་ཁའི་དཔྱད་ཞིབ་ཁྲིམས་ཡིག་ (H.R. 6909) ཅེས་པ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེས་རྒྱ་ནག་གི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱིས་ཨ་རི་དང་ཨ་རིའི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་རྫུན་བཟོ་དང་། ཕྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་བཞིན་པའི་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པའི་སྙན་ཐོ་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གིས། རྒྱ་ནག་གིས་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་བ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཁག་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་དམིགས་འབེན་འཛིན་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
