བོད་དོན་བསྐྱར་ཞིབ། ལྷ་སྡེ་གནམ་ལོ་ཡག

    དེང་སྐབས་བོད་དོན་རིམ་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། གནད་དོན་འདི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་ལྟ་དགོས་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་ནི་ངྷ་རམ་སཱ་ལ་དང་ངྷ་སའི་ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཁ་ཕྱོགས་རེད།  སྔ་མ་དེ་བཞིན་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རིམ་པ་ནས་ཆེས་མཐོ་རང་སྐྱོང་བརྩོན་ལེན་གྱི་རིམ་པ། ཆེས་མཐོ་རང་སྐྱོང་ནས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་གི༼ བོད་ཁུལ་རང་སྐྱོང་གི་དགོས་འདུན༽བར་བརྒྱུད་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་དེ་བཞིན༼ ཁ་བཤད་རང་བཙན་ནས་ཡིག་ཐོག་རང་བཙན༽གྱི་རིམ་པར་སྤོ་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད་པར་ཐེངས་རྗེས་མའི་བརྗོད་གཞིའི་ནང་གྲོས་བསྡུར་དང་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་རྩིས་ཡིན།

ངྷ་རམ་སཱ་ལའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཐབས་འདི་རིགས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཁང་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་བྱུང་བའི་སྔ་རྗེས་གཉིས་ནས་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁར། ཕྱི་མ་དེ་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཞི་མོལ་ཚོགས་ཆུང་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད་ལ། དམིགས་འབེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོ་ནའི་སྒང་གཏད་ཡོད་པས། ༼དགོས་འདུན༽ནི་དགོས་འདུན་རང་རེད་མ་གཏོགས་ད་དུང་ཐག་གཅོད་བྱུང་མེད་པ་དང་ཐག་གཅོད་བྱུང་མེད་པའི་དགོས་འདུན་ལ་འོས་འགན་ཁུར་དགོས་པའི་འགྲོ་སྲོལ་ཞིག་དེང་གི་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་མྱོང་མེད་ལ། དགོས་འདུན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱུང་བའི་ཕྱི་ཉིན་ནས་ད་གཟོད་འཁུར་དགོས་པའི་འོས་འགན་ཆ་ཚང་ཐེག་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། 

ཡིན་ནའང་།  ༼བོད་ཁུལ་རང་སྐྱོང་གི་དགོས་འདུན༽ཐག་གཅོད་ཕར་ཞོག་གྲོས་གཞི་ཙམ་ལའང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་ཡར་སྔོན་ནས་ངྷ་རམ་སཱ་ལ་ནས་པེ་ཅིན་ལ༼དབུས་སྲིད་གཞུང༽ཞེས་འབོད་འགོ་བརྩམས་པ་དང་རིམ་བཞིན༼བོད་དོན་དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ཡིན༽པར་ངོས་ལེན་ཤོར་བར་མ་ཟད། དེང་སྐབས་ཐ་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཡང༼ཡུལ་གྱར་སྒྲིག་འཛུགས༽ཞེས་པ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་ནང་འགོད་འགོས་པའི་བཀའ་ཁྲིའི་བཀའ་ཁྱབ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དོན་གཅོད་ཁག་ལ་འབྱོར་ཡོད་ཚོད་རེད།  དོན་ལ་ངྷ་རམ་སཱ་ལའི་ངོས་ནས༼ཡུལ་གྱར་སྒྲིག་འཛུགས༽དང་དབྱིན་ཡིག་ནང་དེང་བཀོལ་བཞིན་པའི༼ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བོད་མིའི་དབུས་འཛིན་སྐྱོང་ངམ་སྲིད་གཞུང༽(Central Tibetan Administration of His Holiness the Dalai Lama)གཉིས་དོ་མཉམ་མམ་ཆ་མཉམ་དུ་མཐོང་གི་ཡོད་ནའང་། དབྱིན་ཡིག་ནང་གི༼ Administration ༽ལ་འཛིན་སྐྱོང་དང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཐད་ནས་གོ་བ་ལེན་ཆོག་པ་དང་། དཔེར་ན། ༼ the Obama administration ༽ཞེས་གླེང་སྐབས་རྒྱ་ཡིག་ནང༼ཨོ་བྷ་མའི་སྲིད་གཞུང༽ཞེས་དུས་རྒྱུན་བསྒྱུར་གྱི་ཡོད།  རྒྱ་ཡིག་གི་སྒང་ནས༼ཡུལ་གྱར་སྒྲིག་འཛུགས༽ཞེས་འབྲི་སྐབས་ཐད་ཀར༼ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས༽ཞེས་པ་རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་ལམ་ནས་ངོས་ལེན་བྱས་པར་གོ་ཡོང་བར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཁྲོད་དེང་གི་བར་ཤུགས་ཆེར་ཁྱབ་པའི༼ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས༽ཀྱིས་གུ་ཡངས་གཏོང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དག་ཅིག་རང་གིར་དུ་ཐོན་ཡོད་ལ། དེར་བརྟེན་ནས་པེ་ཅིན་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ཉིད་བདེན་པ་སྨྲ་མཁན་ཡིན་པར་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཕྱོགས་གཅིག་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། དེ་ལྟར་བོད་དོན་ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་བའི་ཡར་སྔོན་ནས་ཐ་དག་ལ་ངོས་ལེན་ཤོར་བ་ཡིན་ན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཙོས་ཁྲིམས་སྲོལ་ཐ་དག་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པའི་འོས་འགན་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ལས་འགལ་ན་ཉེས་པ་ཁུར་དགོས་པ་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ལ། ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་གི་བྱེད་བབ་ཐ་དག་ནག་ཉེས་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མེད། ༼འདས་ཟིན་པ་དག་མི་གླེང༽ཞེས་པའི་པེི་ཅིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་དེ་བཞིན་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་སྲིད་མོད། བཙན་བྱོལ་བ་ཚང་མར་ཁྱབ་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་དང་དུས་བབ་ལ་བསྟུན་ནས་ཁྲིམས་ལས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྔོན་འགྲོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དཔེར་ན། ༼ ༅།།ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་བཀའ་རྒྱ། ༽ ནང་བཀོད་དོན། ༼ བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་བློན་མང་ཆེ་བ་དང་གོང་རིམ་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཁག་གིས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང་ངན་པ་ལག་འབྲེལ་ཐོག   ངོ་ལོག་པའི་ཇག་པ་བསྡུ་རུབ་བྱས་ནས་ཟིང་འཁྲུག་བསླང་ཏེ།   བོད་མི་དམངས་ལ་གནོད་འཚེ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་འཕྲོག་པ་བཅས་བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བརྩི་མེད་དུ་བཏང་བ་དང་འབྲེལ།   ཟླ་བ ༣པའི་ཚེས ༡༩མཚན་མོར་བོད་ས་གནས་ཀྱི་དམག་དཔུང་དང་ཟིང་སློང་མཁན་རྣམས་ལ་བཀོད་ཇུས་བཏང་སྟེ།  བོད་སྡོད་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ལ་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནས་ཚུར་རྒོལ་བྱས་འདུག    དེ་འདྲའི་མེས་རྒྱལ་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་པ་དང་།  རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡན་པོར་གཏོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།  རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་དང་མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གི་བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་ལ་ངོ་ལོག་གི་ཟིང་འཁྲུག་ཞི་འཇགས་མཐིལ་ཕྱིན་པར་གཏོང་དགོས་པའི་ལས་འགན་སྤྲོད་རྒྱུ་ཕུད།  དེ་རིང་ནས་བཟུང་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་མི་དགོས་པ་བྱས་ཏེ།  བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་དབང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་རྒྱུ་ཆེད་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡིན།  ༽(ཡོང་ཁུངས། 《བོད་དུ་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ》/མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་ཏེ་ཞུས་དག་དང་བཅས་པེ་ཅིན་དུ་༡༩༥༩ལོའི་ཟླ༤པར་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པ) 

༼ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག   རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་ཕབ་ལྟར།   ཐབས་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དག་དང་།   དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་ལས་དོན།   སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་བཅས་ལ་དོ་དམ་བྱས་ནས།   རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཚང་མ་ཁྲིམས་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་པ་དང་།   སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ལམ་ལུགས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཅན་དུ་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱས་ཐོག  ལམ་ལུགས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་དེ་འགོ་ཁྲིད་པ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བར་བསྟུན་ནས་མི་འགྱུར་བ་དང་།འགོ་ཁྲིད་པའི་ལྟ་ཚུལ་དང་བློ་རྩེ་འགྱུར་བར་བསྟུན་ནས་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་དགོས།༽(ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགྲེལ་བ།)

གོང་གི་བྱེད་བབ་འདི་བཞིན་ཉུང་མཐར་ཉེན་ཁ་རང་བཞིན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གཉིས་དང་མཇུག་འབྲས་གཅིག་བསྐྱེད་སྲིད་པར་ལྟ་ཆོག་གི་ཡོད།

གཅིག  གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་ངོ་ཚབ་ནས་བྱེས་སྡོད་བོད་མི་གཅིག་པུའི་ངོ་ཚབ་སྒང་ཡིག་ངག་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་པས། བོད་མིའི་འདོད་མིན་ལས་བརྒལ་ནས་དེང་ཕྱིན་ཁྲིམས་ཐོག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ངོ་ཚབ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡན་གར་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ ༢༠༠༡ལོ་ནས་དེང་གི་བར་ལག་བསྟར་གནང་བཞིན་པའི་ཐད་འདེམས་བཀའ་ཁྲིའི་ནུས་པའང་བྱེས་སྡོད་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཙམ་ལས་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟར༼ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གྲོངས་རྗེས་བོད་དོན་མཇུག་གྲིལ་བ༽ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་དེར་རམ་འདེགས་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། གཞན་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོ་རང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་ནུས་པ་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པའི་ལམ་ནང་བཅུག་ཟིན་པར་ཐུག་ཡོད།

གཉིས། རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན། ཡོངས་གྲགས་སུ་ངོས་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མིའི་ངོ་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེའང་བོད་ལ་ཤ་ཚ་ཆེ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པར༼སུམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག༽ལས་རྒྱུན་བསྲིངས་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་འཐུས་ཚང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་ངོ་ཚབ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་སྲིད་པ་ལས་བོད་མིའི་ངོ་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཚོགས་སྐྱིད་གང་ལའང་མཐུན་འགྱུར་སྤྲོད་འོས་ཆགས་མེད་པའི་ཁར། རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཐད་ཉེན་ཁ་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་དག་གཏན་འགོག་བྱེད་མི་སྲིད་པའང་མིན། དཔེར་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དུས་མིན་ཞི་དབྱིངས་སུ་འཐིམས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་མཚོན་གྱི་ཡོད།

གལ་སྲིད་ཤུགས་རྐྱེན་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་དེ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རྒྱའི་སྲིད་དོན་འཐབ་རྩོད་རིག་པའི་ངོས་ནས་དོན་རྐྱེན་འདི་རིགས་ལ༼གྲི་གཡར་ནས་མི་གསོད་པ་དང་མདའ་མོ་གཅིག་གིས་ཤྭ་ཕོ་གཉིས་གསོད་པ༽ཞེས་ཐབས་རྩལ་དཔེ་ཡི་ལམ་ནས་འགྲེལ་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཕྱི་མར་ཁ་གཡར་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་བར་དམག་འཁྲུག་སློང་སྲིད་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་སུ་ལའང་བར་འཚང་རྒྱག་ས་མེད་པ་བཟོས་ནས་ཤར་རྒྱག་ཏུ༼སུམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག༽ལས་རྒྱུན་བསྲིངས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁའ་ཁོངས་ཆ་ཚང་ཕར་ལེན་དང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སྲིད་ཁྲི་འདོན་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུར་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་དུ་འཇུག་ངེས་ཡིན།

དེ་བས། བོད་དོན་བསྐྱར་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའང་དུས་བབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་ཞིག་ལས་མ་འདས་པས། ཐེངས་རྗེས་མའི་ནང་མཉམ་རུབ་གྲུབ་དོན་ཞིག་ལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་འོས་ཤིང་། བོད་མིས་མཉམ་རུབ་ཐད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་བྱེད་རྒྱུ་འཕྱིས་མེད་ནའང་སྔ་མེད་ཅེས་བཤད་ཆོག

ཕྱི་ལོ ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ ༨ཚེས ༦ཉིན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གླིང་ནས་སྦྱར་བ་དགེའོ།