སི་ཏ་ལིན་གྱིས་མའོ་ལ་བོད་བཙན་འཛུལ་བྱ་དགོས་པའི་ངན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ཟེར།

དེ་རིང་ཕྱི་དྲོར་ངྷ་ས་མེག་གྷན་ཉིན་སློབ་ཏུ་༼ ཕྱི་རྒྱལ་བོད་མིིའི་བོད་དོན་བགྲོ་གླེང་། ༽ཞེས་པ་ཞིག་ཚོཊ་ཏེ། ཡུ་རོབ་ཁག་ཏུ་གནས་བཞུགས་བོད་མི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་གཏམ་བཤད་སྤེལ་སོང་།

ངྷ་ས་ས་གནས་དབུ་མའི་ལམ་མི་མང་ལས་འགུལ་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༣ དང་ཕྱེད་ཀའི་ཐོག བཞུཊ་སྒར་ངྷ་ས་མེག་གྷན་ཉིན་སློབ་ཚོཊ་ཁང་དུ་༼ ཕྱི་རྒྱལ་བོད་མིའི་བོད་དོན་བགྲོ་གླེང་༽ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོཊ་འདུ་ཞིག་ཚོཊ་ཡོད་ཅིང་། བགྲོ་གླེང་ཐོག་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིཊ་མཐུན་ཚོཊ་ཀྱི་ཚོཊ་གཙོ་ཁྲིམས་ལུཊ་སྨྲ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལཊ་ཀྱིས། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མདུན་ལམ་ཐོག་གཏམ་བཤད་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་སྤྱི་ཟུར་ཆབ་བྲག་ལྷ་མོ་སྐྱབས་ལཊ་ཀྱིས་མི་རིཊ་ས་གནས་རང་སྐྱོང་སྐོར། དེ་བཞིན། ཨི་ཊ་ལིའི་བོད་རིཊ་པའི་ཚོཊ་པའི་ཚོཊ་གཞོན་སྐུ་ཞབས་སྦྱིན་པ་ལཊ་ཀྱིས། ཨི་ཊ་ལའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཡོད།

ཚོཊ་ཐོག་ཏུ་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་རིཊ་ཚོཊ་པའི་ཚོཊ་གཙོ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལཊ་ཀྱིས། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་ཨུ་རུ་སུའི་དམར་ཤོག་མགོ་ཁྲིད་སི་ཏ་ལིན་གྱིས། རྒྱ་ནག་མགོ་ཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་ངན་སྐུལ་བྱས་ཏེ། བོད་གཙོས་པའི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རི་སོཊ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུཊ་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་མ་བཅུག་པར། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་དམར་ཤོག་རིང་ལུཊ་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤེལ་དགོས་པ་ནན་སྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མའོ་ལ་བོད་དུ་དཔུང་འཇུག་གི་རོཊ་རམ་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཚུར་ཕྱོཊ་ནས་བོད་མི་ཚོ་ནང་ཁུལ་དུ་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་མ་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་དམར་དམག་གིས་བཅངས་འགྲོལ་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་ལས་སླ་པོར་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་ཚུལ་སོཊ་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་།

སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལཊ་ཀྱིས་མུ་མཐུད་དུ། ༡༩༥༡ ལོར་བོད་རྒྱའི་བར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཙན་དབང་ཐོག་བཞག་སྟེ། བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཡོངས་སུ་ཚུད་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་དེར་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕུཊ་རྒྱང་རིང་པོའི་དགོངས་བཞེས་གནང་སྟེ། བོད་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་འདོད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་སྣ་དགུ་བྱས་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་མ་སོན་པར། མཐར་ ༡༩༥༩ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་གཙོས་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་ཙམ་བོད་ཡུལ་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། བཙན་བྱོལ་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གསར་འཛུཊ་དང་། སློབ་གྲྭ་དང་དགོན་པ། གཞིཊ་ཆགས་གསར་རྒྱག་སོཊ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་ཏེ། འདས་པའི་མི་ལོ་ ༢༠ རིང་བོད་མི་ཚོས་བོད་རང་བཙན་བསྐྱར་གསོ་གནང་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་བབ། བོད་མིའི་ཕུཊ་ཀྱི་མངོན་འདོད། རྒྱ་ནག་ཆབ་སྲིད་གནས་བབ་བཅས་ལ་གཟིཊ་ཞིབ་ཐོག་ཕྱིས་སུ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཏོན་གནང་མཛད་པ་དང་། སྲིད་བྱུས་དེར་ ༡༩༩༣ ལོར་མང་ཚོཊ་ཁྲོད་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོར་གནང་རྗེས། མང་ཚོཊ་བརྒྱ་ཆ་ ༦༤ ཡིས་མང་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོཊ་ནང་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད་སྐོར། དེ་སྔོན་རྒྱ་གཞུང་གིས་༸ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ནུབ་ཕྱོཊ་སྟོབས་ཤུཊ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་བདག་དབང་དང་མངའ་ཁོངས་གཅིག་གྱུར་ལ་གནོད་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་གཞི་མེད་བསྙོན་འཛུཊ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་། འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆའི་ནང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ཐག་གཅོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་འཁོད་ཡོད་སྟབས།  ད་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་འདུག་ཟེར་པ་དེར་གཞི་འཛིན་ས་མེད་ཚུལ་དང་། རྒྱལ་སྤྱི་དང་རྒྱ་ནག་གནས་བབ་ཐོག་ཁོ་རང་སྒེར་ངོས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་སྐོར། མ་འོངས་བའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་ནང་བོད་མི་ཚང་མས་འཁུར་མཉམ་ལེན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བཅས་ཞུས་སོང་།

སྐུ་ཞབས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལཊ་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། “ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་བོད་རང་བཙན་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཀྱང་། རང་བཙན་ཐོབ་ཐང་ཡིན་ཟེར་ནས་གལ་ཆེན་པོར་རྩིས་བསྡད་ན། གལ་སྲིད་ང་ཚོ་ད་དུང་བཙན་བྱོལ་ནང་ལོ་ ༡༠༠ ནས་ ༢༠༠ བར་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན། བོད་རྒྱ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། མི་རིཊ་ཀྱི་ལུཊ་སྲོལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་སྟབས། ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དེ་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བརྒྱུད། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་ས་གནས་མི་རིཊ་རང་སྐྱོང་ཐོབ་ཐང་བརྩད་པ་ཡིན་ན་ཁེ་ཕན་ཡོང་གི་ཡོད། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་དམིཊ་ཡུལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གཞི་རིམ་ཁེ་ཕན་དེ་རེད།”ཅེས་བརྗོད་སོང་།

སྤྱི་ཟུར་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཆབ་བྲག་ལྷ་མོ་སྐྱབས་ལཊ་ཀྱིས། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་བབ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཐོག་མར་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་སྐབས་ནས་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་འོག་ལྷུང་ཡོད་སྐོར་དང་། བོད་ནང་རང་སྐྱོང་གི་མིང་ཞིག་བཏཊ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་ཐོག་རང་སྐྱོང་གནས་བབ་གང་ཡང་མེད་ལུཊ་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ། རྒྱ་དམར་གྱི་གཡོ་སྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་དང་རྒྱ་རིཊ་ཆེན་པོའི་རིང་ལུཊ་ཀྱི་ཤུཊ་རྐྱེན་འོག བོད་ནང་གི་འབྲོག་པ་རྣམས་རོང་པར་འགྱུར་བཞིན་པ་དང་རོང་པ་རྣམས་རྒྱ་མིར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་དང་། འདས་པའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྐད་ཡིག་སྲིད་བྱུས་ཐོག་དམ་དྲག་བྱས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། བོད་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ལྷག་དཀར་སྲུང་གཙི་བྱས་ཏེ་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྡོད་མཁན་བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཚུལ། དེང་སྐབས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གང་འཚམ་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན། དཔལ་འབྱོར་རང་སྐྱོང་དང་ཤེས་ཡོན་རང་སྐྱོང་འཚོལ་སྟངས་ཐོག་གོ་རྟོཊ་བཅས་སྤེལ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་སོང་།

མཇུག་ཏུ་ཨི་ཊ་ལིའི་བོད་རིཊ་མཐུན་ཚོཊ་ཀྱི་ཚོཊ་གཞོན་སྦྱིན་པ་ལཊ་ཀྱིས་ད་ཆར་ཨི་ཊ་ལིར་བོད་མི་ ༢༠༠ ཙམ་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་སྐོར་དང་། བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཁ་འཐོར་ངང་གནས་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་འཇོན་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུཊ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཚུལ། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་ཨི་ཊ་ལིའི་བོད་གཞུང་གཉིས་ལ་སྐབས་སྐབས་སུ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བཅས་བརྗོད་སོང་།