བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དང་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱ་དགོས།

དེ་རིང་སྔ་དྲོར་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་གོང་སྦེལ་གཏོང་ཕྱོཊ་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་སོང་ལ། ལྷན་ཚོགས་འདིའི་ཐོག་བོད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཐག་གཅོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག   

དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གྱི་ཞོཊ་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༩།༠༠ ཐོག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག ངྷ་རམ་ས་ལའི་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ། ༼བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་གོང་སྦེལ་ལྷན་ཚོཊ༽ ཞེས་པ་དབུ་འཛུཊ་གནང་ཡོད་ཅིང་། མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་དུ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུཊ་ཀྱི་སྲིད་ཚབ་དང་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་པདྨ་ཆོས་འབྱོར་མཆོག  བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོཊ་གཞོན་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་དང་ཆོས་རྒྱུད་ཁག་གི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། དེ་བཞིན། ཆོས་རྒྱུད་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་མཁན་པོ་དང་དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལཊ་བཅས་ཁྱོན་མི་ ༥༠ ལྷག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་སོང་།  

ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ ནས་ ༡༧ བར་གྱི་ཚོཊ་འདུའི་གྲོས་གཞི་ཁག་ནི།  དང་པོ། དུས་དང་འཚམ་པར་ཆོས་ལུཊ་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས། གཉིས་པ། བཤད་གྲྭ་དང་རྩོད་གྲྭ་ཚཊ་ཚུད་ཡོད་སར་སྒྲུབ་པའི་བསྟན་པ་གོང་འཕེལ་དང་། སྒྲུབ་གྲྭ་ཚཊ་ཚུད་ཡོད་སར་བཤད་གྲྭ་དང་རྩོད་གྲྭ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས། གསུམ་པ། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་རེ་རེའི་ཐོག་རིཊ་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཐོན་ཐབས། བཞི་བ། རིས་མེད་རྩོད་གྲྭ་༼འཇང་དགུན་ཆོས༽ དང་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚུཊ་ཕྱོགས། ལྔ་བ། བཤད་གྲྭ་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལྡན་སློབ་ཚན་ནང་དེང་དུས་ཚན་རིག་སྒྲིཊ་ཕྱོགས། དྲུག་པ། སོ་སོའི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞིས་ཆཊ་སུ་ཡོད་པའི་སྐྱ་བོའི་མི་མང་དང་། ལྷག་པར་དེང་དུས་རིག་པའི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་བོད་རིཊ་ན་གཞོན་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་དམིཊ་ཏེ་ཚད་མ་གཙོས་ནང་དོན་རིག་པ་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཕྱོཊ། བདུན་པ། བསྟན་པའི་གཞི་མ་ལེཊ་པར་གསུང་བའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོ་གནང་ཕྱོཊ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དེང་སང་ཕྱི་ནང་སྤྱི་ཚོཊ་ཁྲོད་དུ་འབྱུང་བཞིན་པའི་གྲྭ་བརྫུ་བླ་བརྫུ་རིཊ་ཀྱིས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་སྤྱི་ལ་མཚན་སྨད་ཡོང་གཞིས་བཟོས་དང་བཟོ་བཞིན་པར་གདོང་ལེན་གནང་ཕྱོགས། བརྒྱད་པ། འབྲེལ་ཆཊ་ཀྱི་གནད་དོན་གཞན་གྱི་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་ཞེས་འཁོད་འདུག  

ཚོཊ་འདུ་དབུ་འཛུཊ་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་མཆོག་ནས་སྣང་གསལ་མར་མེ་ཞལ་འབྱེད་དང་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམ་པར་མྱ་ངན་གུས་འདུད་སོགས་ཀྱི་འཆར་ཅན་གྱི་ལས་རིམ་ཁག་གྲུབ་རྗེས། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་པདྨ་ཆོས་འབྱོར་མཆོག་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་མི་རིག་ལ་ཆེ་མཐོང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བཞིན་པ་དེ་དག་ནང་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། འདས་པའི་ལོ་ ༥༣ ཙམ་གྱི་རིང་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དག་གི་འབད་བརྩོན་འོག་འཛམ་གླིང་ནང་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱས་ཏེ། ད་ཆར་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ། ཨེ་ཤ་ཡ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་བཅས་སུ་ཆོས་ཚོཊ་ ༧༠༠ ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པ། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་སྔར་ལས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཆེད། ཐེངས་འདིར་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་བཞེས་ཏེ། མ་འོངས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་གོང་སྤེལ་གཏོང་ཐབས་ཐོག་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་རྒྱུ་དང་། ད་རེབ་ལམ་སྟོན་དང་གྲོས་ཆོད་ཅི་བྱུང་ཁག་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་གཙང་མ་དང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་གནང་སོང་།   

དེའི་རྗེས་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་མངའ་བདག་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་རབ་བྱུང་ཁག་ལ་སྲི་ཞུ་གནང་རྒྱུ་གཙོ་བོར་མ་བཟུང་བར་ན་གཞོན་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་དང་འཛིན་སྐྱོང་ཐོག་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སང་ཆོས་ལུཊ་རིས་མེད་ལ་བལྟས་ན་ཆོས་རྒྱུད་རང་རང་སོ་སོའི་བསྟན་བདག་བླ་ཆེན་ཁག་གི་ཐུགས་འགན་འོག་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང་འཛིན་སྐྱོང་ཡག་ཤོས་དགོན་པ་ཁག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་སྡེ་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་། དགོན་པ་ཉམ་ཐག་དང་འཚོ་བ་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ། སྔོན་མ་ཁྱིམ་པའི་སྤྱི་ཚོཊ་ཀྱིས་རབ་བྱུང་བའི་སྡེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། དེང་སང་རབ་བྱུང་གི་སྡེས་ཁྱིམ་པའི་སྤྱི་ཚོཊ་ལ་ཕར་རོགས་རམ་གནང་དགོས་པའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་སྟབས། དགོན་སྡེ་ཁག་གཞུང་དང་སྒྲིག་འཛུཊ་ལ་བསྙེས་མ་བསྡད་པར། རང་གི་རྐང་པའི་ཐོག་རང་ཉིད་ལངས་ཐུབ་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཐུབ་པ་དེ། ཆོས་རྒྱུད་སོ་སོའི་བླ་ཆེན་རྣམ་པས་དབུ་འཁྲིད་འོག ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཆོས་ཚོཊ་ཁག་བཙུགས་ཏེ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་རོགས་རམ་དང་། གྲྭ་རྒྱུན་གསོ་སྐྱོང་དང་སློབ་གྲྭ་འཛིན་སྐྱོང་སོགས་གནང་བཞིན་པ་དེ་ཧ་ཅང་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་སོང་།  

ཡང་ཁོང་གིས་མ་འོངས་པར་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཕྱོཊ་ཐད། “ བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དང་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་བར། བཤད་པ་བཤད་རྐྱང་ལ་ཕྱིན་པ་དེས་བསྟན་པ་འཛིན་པ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། ཚད་རྗེས་བྱས་སྒྲུབ་ཆགས་འགྲོ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཕྲན་ཙམ་ཕར་མ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་མི་ཡོང་བ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། བོད་ནང་གཞུང་ཆེན་པོར་བཤད་པ་མང་པོ་བྱས་པ་དེས། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ལ་ཕན་གྱི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། སྐྱེ་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ལོགས་ག་རེད་མ་གཏོགས། ཐོས་པ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ན། སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོཊ་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རང་རེད། ཕྱོཊ་གཞན་ཞིག་ནས་ཐོས་པའི་བརྡ་མ་འཕྲོད་པའི་སྐབས་སུ། སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱ་ཁོ་རང་ཚང་གི་མ་རེད། སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕར་ཞོག སྐྱབས་འགྲོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས་བྱུང་ཡང་། ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས། དགེ་འདུན་གྱི་ངོས་འཛིན་ཆ་ཚང་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཤེས་ལབ་དུས་ཆོས་སྒྲོམ་ནང་ཡོད་པའི་སྐུ་འདྲ་དང་བྱུང་རབས་ནང་ཡོད་པའི་ཤཱཀྱཱ་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། སངས་ཚུལ་དང་རྒྱས་ཚུལ་རྣམ་བཞག་མ་ཤེས་པ་དང་། སྐུ་ཟུང་བདག་ཉིད་ལ་སོཊ་པ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཟེར་བ་དེས་ཚིག་གིས་གྲུབ་པ་ཙམ་ལས། སངས་སྟངས་དང་རྒྱས་སྟངས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་འགྲོ་ཚུལ་སོཊ་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་སྟབས། ཚད་མ་རིག་པ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་རྒྱུ་དང་། གང་ཐོས་པ་བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱ་ཆེད། བཤད་གྲྭར་སྒྲུབ་གྲྭའི་ཡན་ལག་ཚང་བ་དང་། སྒྲུབ་གྲྭར་བཤད་གྲྭའི་ཡན་ལག་ཚང་བ། དེའི་རིགས་ལ་ཞན་ཆ་ཡོད་པ་དེ་དག་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་སྐབས་བཟོ་ཐུབ་པར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། ” ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

དེ་རིང་ཉིན་རྒྱབ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལཊ་དང་། ཚན་རིག་དང་ཆོས་འཕྲད་པའི་ལས་འཆར་(Science meet Dharma Project)  གྱི་འགན་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཝར་ནར་ནེ་ཊར་(Dr. Werner Nater) ལཊ་གཉིས་ཀྱིས། ཆོས་སྡེ་ཁག་ཏུ་དེང་དུས་ཚན་རིག་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཕྱོཊ་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་དང་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།  སང་ཉིན་ནས་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོཊ་ཐོག་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་། ཉིན་མཐའ་མར་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལྷན་ཚོཊ་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་། བཀའ་ཟུར་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོ་སྐྱོང་འོག  མཐའ་མའི་གྲོས་ཆོད་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག  

གསར་འགོད་པ། དོན་གོ