བལ་ཡུལ་ནང་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་ཞིག་ལ་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་སྟེ། ཌན་མེག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་གཅིག་ཐེ་པའི་འགྲུལ་བ་ ༡༨ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་གྱི་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཡས་མས་སུ་བལ་ཡུལ་སྤོག་ར་ (Pokhara) ནས་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་གྲུའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇོམ་ལྰ་ ( Jumla) ས་གནས་སུ་འཕུར་བསྐྱོད་བྱས་པའི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་ཞིག་གནམ་གཤིས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་སྟེ། ཌན་མེག་ (Denmark) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་གཅིག་ཐེ་པའི་འགྲུལ་བཞུད་པ་ ༡༨ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག
གསར་ལམ་དུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། གནམ་གྲུ་དེ་བལ་ཡུལ་སྤོག་ར་ནས་འཕུར་མགོ་བརྩམས་རྗེས། སྐར་མ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་རིང་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་སྟེ་གར་སོང་ཆ་མེད་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མི་མཉམ་རུབ་ཐོག་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་གྲུའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་ ༢༢༦ ཡོད་པའི་ཨར་གྷན་ཇེ་ (Arghakhachi) ཞེས་པའི་རྫོང་གི་ནགས་གསེབ་དུ་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་འདུག་ལ། གནམ་གྲུའི་ནང་ཁ་ལོ་བ་གཉིས་དང་ཞབས་ཞུ་བ་གཅིག་བཅས་ལས་བྱེད་གསུམ་དང་། ཌན་མེག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་གཅིག་ཐེ་བའི་འགྲུལ་བ་ ༡༥ བཅས་ཁྱོན་མི་ ༡༨ ཡོད་འདུག
ཉེ་བའི་ཆར་ཌན་མེག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཨམ་མེ་ཐེན་སེན་ (M.Mathiensen) དང་། བལ་ཡུལ་ཀོང་རི་སེའི་ཇོམ་ལྰ་ས་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་མ་ནྰ་པི་སེ་རྗེ་ཝ་ (Manab Sejwal)། གསར་འགོད་པ་གྷོ་རེ་གྷ་ཐ་ཡ་ཐི་ (Gauri Kathayat) ། དམག་མི་ཌེ་པ་ཤི་རེ་སི་ཐ (Deepak Shrestha)། སྨན་པ་བྷེ་ཀ་པོ་ཀ་རེ (Dr. Bikalpa Pokhare) བཅས་གཙོས་པའི་མི་ ༡༡ ངོས་འཛིན་བྱས་ཐུབ་ཡོད་པ་ལས། གཞན་རྣམས་མེས་འཚིག་ཏེ་ངོས་འཛིན་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད་འདུག
འདིའི་ཐད་བལ་ཡུལ་མཁའ་ལམ་འགྲིམ་འགྲུལ་ལས་ཁང་གིས་གསར་ལམ་དུ། འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་དེར་གཟའ་འཁོར་སྔོན་མའི་ནང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་གནམ་གཤིས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་སྟེ་ཨར་གྷན་ཇེ་རྫོང་གི་ནགས་གསེབ་དུ་ལྷུང་སྟབས། མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཛ་དྲག་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་གང་མང་འཕྲད་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་འདུག
གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིར་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་བའི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ཡས་མས་སུ་ཁེ་ཎ་ཌ་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ད་ལྟའི་བར་བལ་ཡུལ་ནང་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༤༠ ལྷག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་བལ་ཡུལ་ནང་གནམ་གྲུ་བརྡབ་སྐྱོན་གྱི་དོན་རྐྱེན་བསྟུད་མུར་བྱུང་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ དང་ ༢༠༡༢ ལོ་སོ་སོར་བལ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གྲུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ལོ་རེར་བརྡབ་སྐྱོན་ཐེངས་གཉིས་རེ་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས། སྔར་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ནང་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གྲུའི་ཉེན་སྲུང་དང་བདེ་འཇགས་སྐྱོ་བོ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་དེ། ཡུ་རོབ་ནང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་འཕུར་བསྐྱོད་བྱེད་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་གོ
