འདས་པའི་ལོ་ ༥༤ ཙམ་རིང་ཨ་རི་དང་ཁིའུ་བྷ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་ཆད་ཡོད་པ་དེ་ཁ་སང་བསྐྱར་མཐུད་བྱུང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་བར་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད་འདུག
ཁ་ཉིན་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁིའུ་བྷ་གཞུང་གིས། ལོ་ ༢༠ རིང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་བྱེད་ཞིག་དང་ཁིའུ་བྷའི་ནང་ཨ་རིའི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཨཱ་ལཱན་གྷོར་སི་ (Alan Gross) དང་ཨ་རིའི་དམག་དོན་གསང་བ་རྐུ་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁིའུ་བྷའི་སོ་ཉུལ་བ་གསུམ་ཕན་ཚུན་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཀློད་གྲོལ་བཏང་ཡོད་འདུག
ཁ་སང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་བརྗོད་དོན། “ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ད་རེབ་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཤོག་ལྷེ་གསར་པ་ཞིག་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཨ་རིས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཁིའུ་བྷ་དང་འབྲེལ་ལམ་བཟང་དུ་བཏང་སྟེ། མ་འོངས་པར་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་གྲོས་མོལ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཚོང་དོན་དང་བརྡ་འཕྲིན་ཚན་རྩལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་གཙོས། མི་མང་ཕན་ཚུན་བར་འགྲོ་འོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཨ་རིས་ཁིའུ་བྷའི་ལས་འཆར་ཁག་ལ་རོགས་དངུལ་མང་ཙམ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་སོགས་བརྗོད་འདུག དེ་བཞིན། ཁིའུ་བྷའི་སྲིད་འཛིན་རོལ་ཁཱ་སེ་ཌོར་ (Raul Castro) གྱིས། “ཨ་རི་དང་ཁིའུ་བྷའི་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་གནད་དོན་དང་དམངས་གཙོ། རྒྱལ་ནང་གི་སྲིད་ཇུས་འཛིན་སྟངས་བཅས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱང་། ང་ཚོས་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་གདོང་ལེན་དང་བསམ་ཤེས་བྱས་ཏེ་ཞི་དུལ་བག་ཡོད་ངང་མཉམ་གནས་བྱེད་དགོས།”ཞེས་བརྗོད་འདུག
༡༩༥༣ ནས་༡༩༥༩ ལོའི་བར་ཁིའུ་བྷའི་ནང་གསར་བརྗེ་བྱུང་སྐབས་ཧྥི་ཌལ་ཁཱ་སེ་ཌོར་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འཇབ་དམག་གིས་ཨ་རིས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁིའུ་བྷའི་དབང་འཛིན་པ་བྷ་ཌི་ས་ཌ་ (Fulgencio Batista) ཡི་སྲིད་དབང་མགོ་རྟིང་བསློགས་ཡོད་པ་དང་། ༡༩༦༠ དང་༡༩༦༡ ལོར་ཁིའུ་བྷའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་ཚོང་གཉེར་ཁང་ཁག་གཞུང་བཞེས་བཏང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཨ་རིས་ཁིའུ་བྷ་དང་འབྲེལ་ལམ་བཅད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༡༩༦༡ ལོའི་ཟླ་ ༤ ནང་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཁིའུ་བྷའི་མི་རིགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ཁིའུ་བྷའི་ (Bay of Pigs) ཞེས་པའི་ས་ཁུལ་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས་བཙན་བཟུང་བྱེད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་ཧྥི་ཌལ་ཁཱ་སེ་ཌོར་སྲིད་གཞུང་གིས་གཏོར་རྒོལ་བཏང་ཡོད། ༡༩༦༢ ལོར་ཨུ་རུ་སུས་ཁིའུ་བྷའི་ནང་སྒྱོགས་མདེལ་མཚོན་ཆ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་བར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་དམག་འཐབ་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་སོགས་བྱུང་ཡོད། ༡༩༩༦ ལོར་ཁིའུ་བྷའི་གནམ་དམག་གིས་ཨ་རིའི་འགྲུལ་སྐྱེལ་གནམ་གྲུ་གཉིས་གཏོར་ཏེ་མི་བཞི་བསད་པ་དང་། ༢༠༠༡ ལོར་ཨ་རིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་མཱ་མེ་ནས་ཁིའུ་བྷའི་སོ་ཉུལ་བ་ལྔ་འཇུ་བཟུང་བྱས། ༢༠༠༨ ལོར་རོལ་ཁཱ་སེ་ཌོར་ཁིའུ་བྷའི་སྲིད་འཛིན་ལ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཤིང་། ༢༠༠༩ ལོར་ཁིའུ་བྷའི་གཞུང་གིས་ཁིའུ་བྷའི་ནང་ཨ་རིའི་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཨཱ་ལཱན་གྷོར་སི་ཡིས་ཨ་རིར་ཁིའུ་བྷའི་གསང་བ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་ཉེས་མིང་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༡༥ ཡི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད།
༢༠༡༣ ལོར་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ནེལ་སན་མན་ཌ་ལཱ་གཤེགས་པའི་དུར་མཇུག་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ཁིའུ་བྷ་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ལག་འཇུག་ཐོག་མར་བྱས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཟླ་ ༡༨ ཙམ་རིང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གསང་བའི་འབྲེལ་མོལ་བྱས་ཡོད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་ཁིའུ་བྷའི་སྲིད་འཛིན་རོལ་ཁཱ་སེ་ཌོར་ (Raul Castro) གཉིས་ཁ་པར་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཐད་གླེང་མོལ་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་མཐུད་ཐུབ་ཡོད་འདུག
ད་བར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་ཆད་དེ་ལོ་ ༥༤ ཕྱིན་པའི་རིང་ཨ་རིར་སྲིད་འཛིན་ ༡༡ དང་། ཁིའུ་བྷར་སྲིད་འཛིན་ ༣ བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ཁིའུ་བྷར་ཨ་སྒོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་མོ་ ༡ དང་ཐེར་འབུམ་ ༡ དང་། ཨ་རིར་ལོ་རེར་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༡།༢ ཡི་ཚོང་འབྲེལ་གྱོང་གུན་ཕོག་ཡོད་འདུག ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོའི་ནང་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེའི་ལས་རོགས་རོ་བྷར་ཌི་ (Roberta Jacobson)ཁིའུ་བྷར་གཟིགས་སྐོར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་ཚོང་དོན་གྲོས་མཐུན་ཁག་ཅིག་ལ་མིང་རྟགས་འགོད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
ཁ་སང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཧྥན་སི་སི་མཆོག་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བྷན་ཁེ་མོན་མཆོག་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་བར་ད་རེབ་གོམ་ཞེང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤོས་ནས་ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་གྲོས་མོལ་བྱས་པ་དེར་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་སོགས་བརྗོད་འདུག ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཇོན་ (John Boehner) གྱིས། ཁིའུ་བྷའི་མི་སེར་དག་ལ་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་མ་ཐོབ་བར་ཨ་རིས་ཁིའུ་བྷའི་སྲིད་གཞུང་དང་སྔར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ཀྱང་། ད་རེབ་ཨ་རིས་སྲིད་ཇུས་དེ་འདྲ་ཞིག་བཟུང་བ་དེ་ནི་སྟོབས་ཤུགས་ངོམ་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།
