༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་ཇི་སྲིད་བར་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་དྲན་གསོ་ཡོང་ཆེད་དུ་ཚན་རིག་པས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་མཚན་བཏགས་ཡོད་འདུག
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་ ‘ཏཱ་ལའི’ ནི་སོག་སྐད་ཡིན་པ་དང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ ‘རྒྱ་མཚོ’ ལ་འཇུག་པར་བཤད། ད་རེབ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་གྱ་སྟོན་དང་བསྟུན་ཏེ། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཆེད་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་གསར་དུ་བརྙེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ལ་(Sirsoe dalailamai སར་སོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡ།)ཞེས་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་མཚན་ནས་དྲངས་ཏེ་མིང་བཏགས་ཡོད་འདུག
ཨ་རིའི་གསར་ལམ་(nbclosangeles.com)ཞེས་པའི་སྟེང་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ད་རེབ་ཨ་རིར་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཤེས་ཡོན་དང་ཆབ་སྲིད། ཁོར་ཡུག་དང་ཚན་རིག་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༨༠ ལ་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱ་མཚོའི་ཚན་རིག་ཁང་རྙིང་ཤོས་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ཨ་རིའི་སེ་ཁི་རིབ་རྒྱ་མཚོ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་(Scripps Institution of Oceanography) ཞེས་པའི་ནང་ཚན། མཚོ་རིག་སྐྱེ་ཁམས་སྣ་མང་ཞིབ་འཇུག་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁང་(Center for Marine Biodiversity and Conservation)གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ད་རེབ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་བཏགས་པའི་སྲོག་ཆགས་གསར་པ་དེ་ནི་མཚོ་གཏིང་གི་མི་ཊར་ ༡༨༠༠ མཚམས་ནས་བརྙེད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག
ཚན་རིག་གི་བརྙེད་དོན་འདི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིན་པའི་ཚན་རིག་པ་སྐུ་ཞབས་ཝ་ར་བྷན་ཌན་ (Veerabhandran) ལགས་དང་། ར་མ་ནན་ཐན་(Ramananthan) ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་ཆར་གསར་དུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་རྒྱ་མཚོའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་གི་འདྲ་པར་དང་མཉམ་དུ་མིང་གསར་པ་བཀོད་པའི་པར་སྒྲོམ་ཞིག་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཕྱག་རྟགས་སུ་ཕུལ་ཏེ། སྲོག་ཆགས་དེས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་ལྷག་པའི་དེར་ཕན་ཐོགས་པའི་བྱ་བ་མང་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཀྱང་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་འཛམ་གླིང་ལ་ཕན་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་གནང་བར་ཆེ་བསྟོད་ཆེད་ཐེངས་འདིར་རྒྱ་མཚོའི་སྲོག་ཆགས་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་བཏགས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་འདུག འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཞིག་གི་མཚན་ནས་དྲངས་ཏེ་ཚན་རིག་གི་འཚོལ་ཞིབ་འབྲས་བུར་མིང་བཏགས་པ་ཐོག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་བཏང་འབྱོར་བྱུང་།
