རྒྱ་གར་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་དགུན་ཚོང་དང་དུས་ཚིགས་ངེས་མེད་ཀྱི་ཚོང་ལས་གཉེར་བར་ཡུན་རིང་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ལུ་དྷི་ཡ་ནར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་༧སྐུའི་གོ་སྟོན་སྲུང་གཙིའི་མཛད་སྒོ་བསྡུས།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཏེ་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན། རྒྱ་གར་པན་ཇབ་མངའ་སྡེའི་ལུ་དྷི་ཡ་ནར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག སྐུའི་གོ་སྟོན་སྲུང་གཙི་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་སྒོ་ཞིག་སྐོང་འཚོག་གནང་ཡོད་ཅིང་། མཛད་སྒོའི་ཐོག་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག དེ་བཞིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་སོགས་དང་། ལུ་དྷི་ཡ་ནའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་དཔོན། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ས་གནས་ཁག་མི་འདྲ་བ་ ༢༢༧ དུ་ཡོད་པའི་ཚོང་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་འཛོམས་འདུག
མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། དེ་རིང་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་ ༧༩ འཁོར་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་རང་བཙན་ཤོར་ཏེ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེར་བཞེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་དང་དབུས་གཞུང་གཉིས་ཀ་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཚད་ལྡན་གྱི་རོགས་འདེགས་གནང་ཡོད་སྟབས། ངས་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་ཞིང་ས་ཨེ་ཁར་གཅིག་རེ་གནང་ཀྱང་། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་རྣམས་ནམ་དུས་དང་བསྟུན་དགོས་དུས། ག་ལེར་ག་ལེར་དགུན་ཚོང་མགོ་བཙུགས་ཏེ། ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ང་ཚོར་དེ་རིང་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལའང་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པས། གཉིས་ཀར་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ལྟ་བུ་བྱུང་མོད། སྤྱིར་རྒྱ་གར་རང་ཁ་རང་གསོའི་ལམ་བུར་ཤར་སྐྱོད་བྱེད་མུས་ཡིན་ཡང་། སེམས་ནང་གནོག་འགྱོད་ཆེ་ཤོས་དེ་ད་ལྟ་ལུ་དྷི་ཡ་ན་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱས་པའི་ཅ་དངོས་དག་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཡར་ཐོན་ཅན་དུ་འགྲོ་མུས་ཡིན་པའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གིས་ཅ་དངོས་ཚོང་འགྲེམས་བྱས་པ་ནང་བཞིན་ག་རེ་བྱས་ནས་གནང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ཁྱེད་ཚོར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནས་གསར་བཟོ་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱ་དགོས་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་ལས་མགོ་བཙུགས་ཐུབ་མེད་པ་རེད། འདས་ལོར་ང་འདིར་ཡོང་དུས་བཟོ་གྲྭ་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་སྐུད་པ་དང་བཟོ་འཁོར་སོགས་གང་ནས་བཟོས་མིན་སྐད་ཆ་འདྲི་སྐབས། རང་བཞིན་མེད་པར་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་། བོད་པ་དགུན་ཚོང་གཉེར་མཁན་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པའི་ཅ་དངོས་ཚོང་འགྲེམས་ཁྲོད་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ཅེས་གསུངས་སོང་།
ཡང་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། བོད་པའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག དེ་རིང་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་གྲངས་དགུ་བཅུར་ཕེབས་པའི་གོ་སྟོན་དང་། རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་ ༧༩ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་གཙི་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ཕྱི་ཟླ ༧ ཚེས་ ༢ ནས་༧ བར་གྱི་བདུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་སྒར་དྷ་སར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གོ་སྟོན་སྲུང་གཙིའི་མཛད་སྒོ་འཚོགས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་རྒྱལ་ཁབ་གང་སར་ནས་གསར་འགོད་པ་མི་གྲངས་ ༢༡༦ ཆེད་བཅར་བྱས་ཡོད་ལ། དེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དང་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་འགངས་ཆེན་བརྩིས་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ནང་པ་མིན་པའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་དོ་སྣང་དང་བློ་སྐྱེད་འཕར་མ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། དེ་བཞིན་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ནས་ལོ་འཁོར་གཅིག་རིང་བྱམས་བརྩེའི་ལོ་ཞེས་པ་སྲུང་གཙི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ལོ་འཁོར་འདིའི་ནང་སྐུའི་ཐུགས་སྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་གོ་རྟོགས་སྤེལ་ཐབས་གནང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོང་།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། བོད་པས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་ནི་འཁྲུངས་སྐར་ཙམ་ཞིག་མིན་པར་ཁོང་ནི་བོད་མིའི་ངོ་བོ་དང་བླ་སྲོག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ནི་དབུ་འཁྲིད་བཟང་པོ་ཁོ་ན་མིན་པར། ཁོང་གི་དགོངས་བཞེད་དང་ཕྱག་སྟོན་བཟང་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁོང་གི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་གཙི་ཞུ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རང་བཙན་ཤོར་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དུས། ང་ཚོའི་སེམས་སུ་ན་ཟུག་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་བོད་རང་བཙན་ཤོར་བའི་ན་ཟུག་དང་། གཅིག་ཤོས་ནི་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་རྒྱ་ནག་གིས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་ན་ཟུག་དེ་ཡིན། བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་རྗེས་སྲ་བརྟན་ཡོང་སླད་གཞིས་ཆགས་གསར་འཛུགས་དང་། སྲིད་གཞུང་གསར་འཛུགས་བྱ་དགོས་པའི་འགན་ཁུར་ལྕི་བའི་ལས་དོན་མང་དག་ཅིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཐུགས་སུ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་ནས་ཧ་ཅང་ལྕི་བའི་ལས་དོན་དེ་དག་ཐད་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ཡོད་པ་དེས། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་སུ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རིན་ཐང་གསལ་སྟོན་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀྱིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་དང་མིའི་བདེན་མཐའ་སེལ་སླད་རོགས་འདེགས་ལམ་སྟོན་དང་། ༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོངས་ཐབས་དགོས་པའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན། ཚང་མས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གསུང་ཁོ་ནར་མཉན་པ་ཙམ་པ་མིན་པར། ལག་ལེན་རང་གི་ཐོག་ཏུ་འཁྱོངས་ཐབས་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
དེ་བཞིན་ཧིན་བོད་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་མ་ཝིན་སུ་ཐི་(Naveen Sood) ལགས་ཀྱིས། ང་ཚོ་དེ་རིང་འདིར་འཛོམས་ནས་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བརྟན་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་བོད་མི་རྣམས་དང་རྒྱ་གར་ཡུལ་མིའི་བར་སྔོན་མ་ནས་གཅེན་གཅུང་གི་འདུ་ཤེས་ལྟར་གྱི་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡོད་པ་སྨྲོས་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད་ལ། སྔོན་མ་བོད་མི་རྣམས་དང་ཡུལ་མིའི་བར་གྱི་མཛའ་གཅུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང་། འདིར་ཡོང་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་དཔོན་དག་དང་ལྷན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚོང་དོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཙུགས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཡིན་པའི་ཁར། མུ་མཐུད་དུ་དགུན་ཚོང་དང་ཚོང་དོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྲ་བརྟན་ཡོང་སླད་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་ཟབ་དགོས་སྐོར་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་དཔོན་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་བོད་མི་དགུན་ཚོང་གཉེར་མཁན་དག་དང་ལྷན་ཚོང་དོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐྱེད་ཐབས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་སོང་།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས། ལོ་སྔོན་མའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་གོ་བསྡུར་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་སྟེ། འདི་ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་དྲུག་པའི་སྐབས་འདིར་༧གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་གྲངས་དགུ་བཅུར་བཞེས་པའི་གོ་སྟོན་གྱི་ལོ་སྟེ། བྱམས་བརྩེའི་ལོ་སྲུང་གཙི་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན། ཞེས་དང་། ད་ལན་གྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ས་གནས་ཁག་མི་འདྲ་བ་ ༢༢༧ ནས་བོད་མི་དགུན་ཚོང་གཉེར་མཁན་རྣམས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་། བོད་མི་དགུན་ཚོང་གྷནེར་མཁན་མང་པོ་ཆེད་བཅར་གནང་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་བྱུང་།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོང་པ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་ལྟའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ས་གནས་ཁག་མི་འདྲ་བ་ ༢༣༤ ཁོངས་ནས་ཚོགས་མི་ཡོད་ཅིང་། ད་བར་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་དྲུག་གིས་རྒྱ་གར་ཚོང་དཔོན་རྣམས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱིས་དགུན་ཚོང་གཉེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
གསར་འགོད་པ། དཔལ་ལྡན། རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན། པདྨ་མཚོ།
