རྒྱ་གར་ནང་ནད་འབུ་འགོས་ཁྱབ་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཐའེ་ལན་ཌི་དང་ཐའེ་ཝན། བལ་ཡུལ་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་འགོག་ནན་ཏན་བྱེད་མགོ་བཙུགས་འདུག
དེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་བྷན་གྷལ་མངའ་སྡེའི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཕང་ཝང་དང་ཕག་པ་སོགས་སེམས་ཅན་ནས་བྱུང་བའི་ནེ་པ་(nipah virus) ཞེས་པའི་འགོས་ནད་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་བལ་ཡུལ་དང་ཐའེ་ལན་ཌི། ཐའེ་ཝན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནས་ལོག་ཡོང་མཁན་ཚོར་གནམ་ཐང་དང་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་མགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལྟ་ཐའེ་ལན་ཌི་གཞུང་གིས། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་སོ་ཝར་ན་བྷོ་མི་(Suvarnabhumi) དང་ཕུའོ་ཀེ་ཊི་ (Phuket) སོགས་སུ་ནད་དབྱིབས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ས་ཚིགས་བཙུགས་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་བྷན་གྷལ་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཚ་བ་དང་ནད་རྟགས་གཞན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་། ཀ་ཐི་མན་ཌིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་གི་གཙོས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་བརྟག་དཔྱད་ས་ཚིགས་བཙུགས་ཏེ་ནད་ཡམས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ཐའེ་ཝན་གཞུང་གིས། ནད་འབུ་དེ་ནི་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་རྩིས་ཏེ་གནམ་ཐང་སོགས་སུ་འགྲུལ་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནད་འབུ་འགོས་ཁྱབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟག་ནས་སྔོན་འགོག་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཟླ་མགོ་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་བྷན་གྷལ་མངའ་སྡེའི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ནེ་པ་(nipah virus) ཞེས་པའི་འགོས་ནད་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ་སྨན་ཁང་དེའི་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ། ལས་བྱེད་བཅས་མི་ལྔ་ལ་ནད་རྟགས་ཐོན་པ་དང་། ནད་རྟགས་ཐོན་པའི་མི་དེ་དག་ལ་འབྲེས་འདྲིས་བྱུང་བའི་མི་ ༡༡༠ ཟུར་བཀག་འོག་བཅུག་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཕང་ཝང་ངམ་སེམས་ཅམ་ནས་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ནད་འབུ་དེར་ད་སྔ་བར་འགོག་ཁབ་དང་སྨན་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བཅོས་ཐབས་མེད་ཅིང་། ནད་འབུ་དེར་སེམས་ཅན་དང་མི་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་ཚད་གཞི་བརྒྱ་ཆ་ ༤༥ ནས་ ༧༥ བར་ཡོད་འདུག
འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ནེ་པ་ (nipah virus) ཞེས་པའི་ནད་འབུ་དེ་ནི་ཏོག་དབྱིབས་གཉན་རིམས་ནང་བཞིན་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ནད་འབུ་བཅུའི་གྲས་སུ་བཀོད་འདུག་ལ། ནད་རྟགས་སུ་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་མགོ་ན་བ། སྐྱུག་མེར་ལངས་པ། མིད་པ་མི་བདེ་བ་སོགས་འདུག་ཅིང་། ཟུར་བཀག་ཏུ་ཉིན་ ༤ ནས་ ༡༤ བར་འདུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ནད་འབུ་དེ་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་མ་ལི་ཞི་ཡའི་ནང་ཐོག་མར་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་ཞིང་། སྐབས་དེར་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱབ་ཁབ་སིན་གྷ་པོ་སོགས་ནས་མི་གྲངས་ ༡༠༠ ལྷག་རྐྱེན་འདས་སུ་བཏང་བ་དང་ཕག་པ་ས་ཡ་གཅིག་སྡེབ་གསོད་བྱས་ཏེ་ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་ནད་འབུ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་ཐོག་མར་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་བ་ནས་ ༢༠༠༧ དང་། ༢༠༡༨། ༢༠༡༩ སོགས་སུ་རིམ་གྱིས་འགོས་ཁྱབ་བྱུང་མྱོང་འདུག
གསར་འགོད་པ། སྐལ་བཟང་སྦྱིན་པ།
