རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
རྩོམ་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་རླངས་འཁོར་དུ་ཐོན་ཞིང་། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་པའི་ཐོག་ལྡི་ལིའི་རླངས་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་འབྱོར། དེ་ནས་ལམ་ཟུར་དུ་ཞོགས་ཟས་ལ་རོལ་རྗེས་མེ་ཏྲོ་ (Metro) བརྒྱུད་ལྡི་ལི་གསར་པའི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཕྱིན། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༥༣ ལོ་གསར་གྱི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་མེ་འཁོར་དུ་བསྡད་དེ་ཡོང་བས། ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཞི་པའི་ཐོག་གྷ་ཡ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་འབྱོར། དེ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ (Auto) ཞིག་གླས་ཏེ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སླེབས།
མགྲོན་ཁང་དུ་ངོ་གདོང་བཀྲུས་ཤིང་ངལ་གསོ་ཅུང་ཟད་བྱས་རྗེས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་མཇལ་དུ་ཕྱིན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སའི་གནས་མཆོག་འདི་ཉིད་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བ་དཔག་མེད་སྐྱེ་ཡོང་གི་འདུག མཆོད་རྟེན་གྱི་འགྲམ་དུ་བསྡད་དེ་བལྟས་ཚེ་དད་ལྡན་དུ་མས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོར་སྐོར་བ་རྒྱག་བཞིན་འདུག
ངས་དྷ་སར་ཡོད་དུས་གླིང་སྐོར་ལམ་ནས་རྙེད་པའི་《བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ་》ཅེས་པའི་དེབ་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་རྡོ་གདན་དུ་འཁྱེར་ཡོད། དེ་རིང་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དུ་བསྡད་ནས་དེབ་དེ་བཀླགས་པ་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་ཆེད་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་གནང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་དག་མཐོང་དུས་རང་དབང་མེད་པར་དབུགས་རིང་ཞིག་ཤོར་སོང་། ལྷག་པར་དུ་དེབ་དེའི་ནང་དུ་ང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། ངོ་ཤེས་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་བགྲེས་སོང་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་འདྲ་པར་མཇལ་བས་འདས་དོན་གྱི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་དྲན་གསོ་བཏང་བྱུང་།
ལྷག་དོན་འདས་པོ་དམ་པ་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དུས་རྒྱུན་ནས་ཁོང་ལ་མི་ཚོས་“ཆབ་མདོ་དྲུང་ཡིག་”ཅེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཆུང་དུས་ཆབ་མདོ་དགོན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ནས་ཐོབ་ཁོངས་གྲྭ་ཚང་གི་ཡིག་བྲིས་ཕྱག་ལས་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེ་ནས་ཁོང་ལ་“ཆབ་མདོ་དྲུང་ཡིག་”ཅེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ནས་ལྷོ་ཁ་ཆུ་སྒང་དམག་སྒར་ལྟེ་བའི་ནང་དྲུང་ཡིག་གཙོ་བོའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་མྱོང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་འཕགས་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་ཀྱང་གློ་དམག་སྒར་གྱི་དྲུང་ཡིག་དང་། རྗེས་སུ་ཨ་རིའི་སློབ་སྦྱོང་ལྡུམ་རྭ་ཐོན་ནས་གསུམ་སྦྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཡིག་བཅས་གནང་། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༥ ནས་བདེ་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་འབྲེལ་རླུང་འཕྲིན་གནས་ཚུལ་ཉན་ཞིབ་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༥ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ བར་ལོ་ངོ་བཅུ་བདུན་རིང་ལ་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་སྤྱི་པའི་ཞབས་འདེབས་བསྒྲུབས་ཡོད།
སྐབས་དེ་དུས་ལས་ཁུངས་ནི་ད་ལྟའི་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་ཉིན་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཡོད་ས་དེར་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གི་ལས་ཤག་འགྲམ་དེའི་ཁང་པ་རྙིང་པ་དེའི་ཐོག་ལ་རྫ་མ་ཡིན་ནམ་རྡོ་ལེབ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་ད་ལྟ་གསལ་པོ་དྲན་གྱི་མི་འདུག ཁོང་གི་ནང་དུ་ང་ཐེངས་མང་བསྡད་མྱོང་ཡོད། ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་ནང་དུ་སླེབས་དུས་བོད་ནང་གི་ཉིན་རེའི་གསར་འགྱུར་ཁག་སྔ་དགོང་སྒྲ་འཇུག་བྱས་ཏེ། ལས་མི་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཀྱི་ཡོད། ལས་ཤག་དང་ལས་ཁུངས་དེ་དག་ཡག་པོ་མེད་པ་ད་ལྟ་དྲན་གསོ་བཞིན་འདུག ཡིན་ནའང་ཁོང་གིས་དེ་དག་གི་ཐོག་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྟོན་པར། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱག་ལས་དྲང་ཚུགས་ལྡན་པ་གནང་གི་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་དྲན་གྱི་འདུག
ཕྱིས་སུ་བདེ་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་འབྲེལ་རླུང་འཕྲིན་གནས་ཚུལ་ཉན་ཞིབ་ལས་ཁུངས་དེ་བཀའ་ཤག་རྙིང་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་གཉིས་ཀྱི་བར་དེའི་ཁང་པ་རྩེ་ཐོག་ཏུ་སྤོས་སོང་ཞིང་། ད་ལྟ་ལས་ཁུངས་དེ་ཉིད་གནས་ཡོད་མེད་ཤེས་མ་སོང་། ཁོང་མ་གྲོངས་པའི་སྔོན་དེར་ང་ཐུག་པར་ཕེབས་བྱུང་། སྐབས་དེ་དུས་ང་ན་ནས་ཉལ་སར་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་“ང་ཡང་གཟུགས་པོ་བདེ་པོ་དེ་ཙམ་མི་འདུག་པས། སྨན་ཁང་ལ་བསྟེན་ནས་ཞོར་ལ་ཁྱོད་རང་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་ལྟ་བར་ཡོང་བ་ཡིན། ད་ནི་ང་ཚོ་ཤི་ཡང་འགྱོད་པ་ཅི་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་ནང་གི་མཐོང་རྒྱུ་ཚང་མ་མཐོང་ཟིན་པ་རེད། ཁྱོད་ཚོ་ལོ་ཆུང་བས་འཇིག་རྟེན་མཐོང་རྒྱུ་ལྷག་ཡོད་པ་རེད། སེམས་སྡུག་མ་བྱེད་པར་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་སྡོད་དང་ན་ཚ་དྲག་གི་རེད།”ཅེས་གསུངས་གནང་བྱུང་། དེའི་ཕྱི་ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་ཁོང་གྲོངས་པ་རེད་ཟེར་བ་ཐོས་པས། སེམས་ནང་སྐྱོ་སྣང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནའང་བྱ་ཐབས་བྲལ་སོང་།
དེ་བཞིན་རྒན་བློ་ཉི་ནི་ང་རྡོར་གླིང་དུ་ཡོད་དུས་ནས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འདས་ཟིན་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བགྲེས་སོང་བག་བྲོ་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་དུས་རྒྱུན་དུ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གླེང་གནང་གི་རེད། ཁོང་བོད་ལ་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ནས་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་གནང་རྗེས་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། སྐབས་དེ་དུས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མཇལ་ཁ་རག་པ་དང་། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་དང་འབྲེལ་“ཆབ་མདོ་བ་ཚང་མ་རྒྱ་དགའ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག། དེ་འདྲ་རེད་དམ་”ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་བར། བློ་ཉིས་གུས་ཞབས་དང་འབྲེལ་“དུས་ཐུང་ནང་གཏིང་ཟབ་པོ་དེ་འདྲ་ཤེས་མ་སོང་སྟེ། རྒྱ་མི་ལ་དགའ་མཁན་དང་མི་དགའ་མཁན་གཉིས་ཀ་ཡོད་ས་རེད།”ཅེས་ཞུས་པར། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་“དེ་འདྲ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ང་ཐུག་པར་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆབ་མདོ་བ་ཚང་མ་རྒྱ་དགའ་རེད་ཟེར་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ཁྱོད་ཀྱིས་ལབ་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དགའ་མཁན་དང་མི་དགའ་མཁན་གཉིས་ཀ་ཡོད་རྒྱུ་རེད།”ཅེས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་གནང་བྱུང་ཞེས་ཁོང་གིས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་གསུང་གི་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་དམར་དང་དམག་འཐབ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། སྤུན་མཆེད་ཚོས་བོད་ནང་བཞུགས་དགོས་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཞེ་དྲག་བརྒྱབ་རུང་མ་བཞུགས་པར་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་མཐར་སྐུ་ཚེ་འཕེན་པ་རྫོགས་པ་རེད། མི་དེ་དག་མི་ཚེའི་ནང་དཀའ་སྡུག་གང་ཞིག་ལ་འཕྲད་ནའང་གཞུང་གི་འགྲིགས་མ་སོང་ཙམ་ཡང་བརྗོད་པ་གོ་མྱོང་མེད། ད་ལྟ་བསམ་དུས་ཧ་ལས་པ་རེད་འདུག་སྙམ།
མི་འདི་ཚོ་ནི་དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་དོན་ཁོ་ན་བསམ་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། ལྷག་པར་“ཆབ་མདོ་བ་ཚང་མ་རྒྱ་དགའ་རེད་”ཅེས་སྐུ་མདུན་ལ་ཞུ་མཁན་དེ་དག་ནི། སྒེར་གྱི་འཁོན་འཛིན་དབང་གིས་ཞུ་མཁན་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ། རྗེས་སུ་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་གོ་ཐོས་བྱུང་།
ཁོང་རྣམ་གཉིས་ནི་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་དམག་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་རྒྱ་དམག་ལ་གདོང་ལེན་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ལས་དོན་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་དྲུང་ཡིག་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་སྲི་ཞུ་ཞབས་འདེབས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གནང་ཡོད། ཡིན་ནའང་དེང་གི་དུས་སུ་སྤྱི་སྒེར་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དཔའ་རྒོད་དེ་དག་གི་བྱས་རྗེས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་གླེང་སློང་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་འཇམ་ཐིང་ངེར་ལུས་པ་ནི་ཕངས་འོས་པ་ཞིག་རེད། དཔའ་རྒོད་དེ་དག་གི་གཏམ་རྒྱུད་གླེང་སྐབས་མི་འདོད་པའམ་གང་ཡང་མ་རེད་མདོག་མདོག་བྱེད་མཁན་མཐོང་དུས་སེམས་གཏིང་ནས་ན་ཟུག་གཏོང་གི་འདུག ཁོང་ཚོས་ཡོད་ཚད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བློས་བཏང་བ་ལས་རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་དུ་ཉིན་རེའི་བཟའ་བཏུང་ཆད་པ་དང་། ལྷམ་གྱི་མཐིལ་བཙོས་ནས་ཟ་དགོས་པ་སོགས་དཀའ་ལས་ཚད་མེད་བརྒྱབ་ཡོད་པ་《བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ་》ཀྱི་དེབ་ལས་གསལ།
རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་རིང་གནས་མཆོག་འདིའི་དྲུང་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་ཆེད་དུ་ཚེ་སྲོག་བཏང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་དག་གི་ཚེ་རབས་བྱས་བསགས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་དག་ཅིང་། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་འགོག་རྒོལ་གནང་མཁན་གྱི་འདས་གསོན་ཡོངས་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་སྙིང་ནས་གུས་འདུད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༥༣ རབ་གནས་མེ་རྟའི་ལོ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཉིན་མོར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ཉེ་འདབས་སུ་བསྡད་ནས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབས་ཅིང། ཕྱིར་དྷ་ས་རང་གནས་སུ་སླེབས་དུས་ཁ་སྣོན་སོགས་ཕྲན་བུ་བྱས་ཏེ་སྤེལ།
