དབྱིན་བོད་ཤན་སྦྱར་བརྡ་ཆད་ ༡༥༠༠ གཏན་འབེབས །

བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་གི་དགོངས་དོན་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་སྡེ་ཚན་ཁག་ཅིག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་དང་སྨན་རྩིས། དངོས་ཁམས། རྫས་སྦྱོར། རྩི་ཤིང་སོགས་རིག་ཚན་ལྔ་ཡི་བརྡ་ཆད་ ༡༥༠༠ ཙམ་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྟེ། དཔར་ཐེངས་དང་པོའི་དེབ་ཕྲེང་ ༥༠༠༠ ཙམ་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གཙོས་བོད་ནང་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བཅས་སུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་འཆར་ཡོད་འདུག

 

ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཚོགས་ཁང་དུ། ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད། ཞུ་བའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ཅིག སྐབས་དང་པོའི་བརྡ་ཆད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཀ་རྨ་སྨོན་ལམ་ལགས་ཀྱིས་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད། ཐེངས་འདིར་ཐ་སྙད་འཚོལ་བསྡུ་དང་གཏན་འབེབས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད། སྨན་རྩིས་ཁང༌། ནོར་བུ་གླིང་ཁ། བོད་གཟུང་ཟློས་གར། ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས། ངྷ་ས་རིག་སློབ་བཅས་ཡིན་ཞིང༌། དཔེ་དེབ་དེ་འཛིན་སྐྱོང་དང་དངོས་ཁམས། རྫས་སྦྱོར། གསོ་རིག སྐར་རྩིས། རྩི་ཤིང་བཅས་རིགས་ ༥ བཀར་ཡོད་ལ། ཐ་སྙད་གྲངས་ ༡༥༠༠ ཙམ་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད་འདུག

 

སྐབས་དེར་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རིམ་ངོ་སྤྲོད་གནང་དོན། སྔོན་མ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་པ་ལྟར། བཀའ་ཤག་གིས་ ༢༠༠༤ ལོར་བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་བསྟི་གནས་ཁག་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་སོགས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་མཐར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་བཀའ་ཕབ་པ་ལྟར། ༢༠༠༥ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ལས་རིམ་འདི་མགོ་བཙུགས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང༌། བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། བོད་གཞུང་ཟློས་གར། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་སོགས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་ལས་འཆར་བཏིང་བ་རེད། སྡེ་ཚན་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཁག་ཁོང་ཚོས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་ལམ་སྟོན་བཞིན། རྒྱ་གར་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་ལྷན་ཁང་ཁོངས་གཏོགས་ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་སྣ་གདན་ཞུའི་ཐོག་བོད་མི་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་ལྡི་ལི་ནས་ཟབ་སྦྱོང་དང༌། གྲོས་བསྡུར་བརྒྱུད་དེ་བོད་པའི་བརྡ་ཆད་ཐད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་བཟོས་པ་རེད།

 

དེ་ལྟར་སྡེ་ཚན་སོ་སོས་བསྡུ་རུབ་བྱས་པའི་བརྡ་ཆད་དེ་དག་པར་བརྒྱབས་རྗེས་སློབ་སྟོན་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཕུལ་ཏེ། བརྡ་ཆད་རེ་རེ་ཁོངས་གཏུགས་རྗེས་མཐའ་མའི་ཟིན་བྲིས་བཏབ་པ་ཡིན། སྔར་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ནང་ཉིན་གྲངས་བརྒྱད་རིང་གཏན་འབེབས་ཚོགས་ཆུང་དང་པོ་འཚོགས་ཡོད། ད་ཆར་དེབ་ཕྲེང་ ༥༠༠༠ ལྷག་པར་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ་འདི་དག བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཡོངས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་དགྲམ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ནང་གཙོས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཡོངས་ལ་ཐབས་ལམ་དང་འདྲ་མིན་བརྒྱུད་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད། ད་ལྟ་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབས་ལས་རིམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་པོ་འདི་ལྟ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་ནའང༌། དེབ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་སྟབས། མ་འོངས་པར་ལོ་རེའི་མཚམས་སུ་དེབ་ཕྲེང་གཅིག་རེ་པར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌།

 

བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཆེད་བརྗོད་བཀོད་དོན། སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་ཚུལ་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ། བྱ་དགོས་པ་ལས་ད་ལྟ་རང་གིས་ཡིད་སྨོན་བྱ་ཡུལ་སྐད་ཡིག་ཅིག་གི་འཕེལ་རིམ་ལ་བལྟས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་ལྡན་གྱི་ཐབས་ཚུལ་མིན། དེས་ན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་ཐབས་བཟང་ཤོས་ནི། འདས་པའི་མི་ལོ་ ༡༣༥༠ ལྷག་རིང་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་སྐད་ཡིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དེ་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ད་བར་བོད་སྐད་དུ་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་མ་བྱུང་བའི་དེང་རབས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་བོད་སྐད་དུ་གཏན་ལ་ཐབ་སྟེ། རྒྱུན་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཡིན་པ་ཀུན་གསལ་ཡིན།

 

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གལ་ཆེའི་རྩ་དོན་འདིར་བསམས་ཏེ། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ནས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཁོངས་སུ་རིག་གསར་ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ནོར་འདི་ཉིད་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུན་འཛིན་དང་གོང་འཕེལ་ཐུབ་སླད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་དང༌། ལྷག་པར་རྩོམ་པ་པོ། མང་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་ལམ། གཞི་རིམ་དང་མཐོ་རིམ་སློབ་ཁང་གི་དགེ་རྒན། གཞུང་སྒེར་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཁག་བཅས་ནས་སྤྱི་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་ཐབ་ཡོད་པའི་རིག་གསར་ཐ་སྙད་དེ་དག སྐབས་འབྲེལ་འཇུག་ཡུལ་སོ་སོར་གཅིག་གྱུར་མཁོ་སྤྱོད་གནང་རྒྱུར་འབོད་བསྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཕབ་བསྒྱུར་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ཇི་ཡོད་ལྷུག་སྩོལ་གནང་འོས། ཞེས་བཀོད་འདུག

བསྐྱར་བཅོས།: ༢༠༡༧/༠༢/༡༦

Leave a Reply

20 thoughts on “དབྱིན་བོད་ཤན་སྦྱར་བརྡ་ཆད་ ༡༥༠༠ གཏན་འབེབས །

  1. ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།

    གོང་དུ་ཁང་གསར་རྡོ་རྗེས་དགེ་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གླེང་དགོས་ཞེས་བཤད་པར་མོས་མཐུན་ཡོད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་དྲྭ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་དེབ་ཀྱི་ཁ་ཤོག་གཅིག་པུར་བལྟས་ནས་གཏན་འབེབས་ ༡༥༠༠ ཆ་ཚང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་འདུག་པ་དེ་མི་ལེགས།

    ད་ཐེངས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ཁོངས་དེ་སྔོན་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀ་ན་བེད་སྤྱོད་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པ་འདུག་ལ། གཞིས་བྱེས་གཉིས་ན་བེད་སྤྱོད་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པའང་འདུག དེ་བཞིན་རིག་ཚན་བྱེ་བྲག་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སྔོན་བོད་སྐད་ནང་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡང་འདུག

    ངས་འདིར་ཚིག་ཁ་ཤས་སྐོར་བརྗོད་འདོད་བྱུང།
    ༡༽ བོད་ནང་རྫས་འགྱུར་ཟེར་བ་དེ། གཏན་འབེབས་འདིའི་ནང་རྫས་སྦྱོར་ཞེས་བཀོད་འདུག དེ་ལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་མ་མཐོང།
    ༢༽ རྫས་འགྱུར་སྐབས་ཀྱི་དབྱིན་ཡིག་མ་ཚིག་ element ཞེས་པ་དེར་བོད་ནང་ཡོངས་གྲགས་སུ་༼རྩ་རྫས་༽ཟེར་བ་རེད། ད་ཐེངས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དེབ་འདིའི་ནང་༼ཁམས་རྫས་༽ཞེས་བཀོད་འདུག ཁམས་རྫས་ཞེས་པ་དེ་ཐོག་མར་ཐོན་ས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཀརྨ་སྨོན་ལམ་ལགས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་《དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད་གསར་མ》ཟེར་བ་དེའི་བཀོད་འདུག
    ༣༽ ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་དོན་ཚན་ཁ་ཤས་ཤིག་བཀོད་འདུག་པའི་ནང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་རང་སོར་བཞག་སྟེ་འབྲི་སྐབས་བོད་སྐད་ཀྱི་གོ་དོན་མི་སྟེར་བ་གཙོ་འདོན་བྱེད་དགོས་ལུགས་བཤད་འདུག འོན་ཀྱང་དབྱིན་བོད་ལ་ཨིན་བོད་བྲིས་པ་ཏག་ཏག་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་འདུག བོད་སྐད་ནང་༼ཨིན་ཙམ་མ་གཏོགས་བསད་སོང་༽ལྟ་བུར་མཚོན་ན།ཨིན་ལ་གོ་དོན་ཡོད་པ་རེད། དབྱིན་ལ་གོ་དོན་མེད་པར་མ་ཟད་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་གོ་ཐུབ།

    སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན། གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ ཙམ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེ་ང་རང་གི་གདེང་འཇོག་ཡིན།

    འོན་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ཡག་པོ་བྱུང་མེད་པ་དཔེར་ན་གོང་གི་རྩ་རྫས་ཞེས་པ་དེ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ། སི་ཁྲོན། ཡུན་ནན་བཅས་ཀྱི་བོད་ཁུལ་དུ་ཡོངས་སུ་གཅིག་གྱུར་རེད། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ཚན་རིག་སློབ་དེབ་ནང་དུའང་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ལོ་ཤས་སོང་ཟིན་པས། ཡོངས་གྲགས་ཆགས་ཚར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རང་སོར་མ་བཞག་པར། ཁམས་རྫས་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་མི་འདུག ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་མ་ཚིག་ element ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་ CHEMISTRY basic unit of matter: any substance that cannot be broken down into a simpler one by a chemical reaction.
    Elements consist of atoms with the same number of protons in their nuclei, and 92 occur naturally on Earth.
    ཞེས་བཤད་འདུག དེའི་དོན་ནི་༼དངོས་པོའི་རྩ་བའི་ཚད་དེ། རྫས་ཀྱི་འགྱུར་འབྱུང་༼ reactionའདི་ལ་བོད་ནང་འགྱུར་འབྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་ནང་རྫས་ཀྱི་འགྱུར་བ། རྫས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་བསྒྱུར་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད༽གིས་དེ་བས་སྟབས་བདེ་བའི་ཆ་ཤས་སུ་བཤིག་ཏུ་མི་རུང་བའི་རྫས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞིང། རྩ་རྫས་ཀྱི་ལྟེ་དཀྱིལ་དུ་ཕོ་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ལྡན། རྩ་རྫས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༢ སའི་གོ་ལའི་ཐོག་རང་བྱུང་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་༽ཞེས་བཀོད་འདུག གོང་གི་དེ་ངས་རོབ་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། གོ་དོན་འདི་ལ་གཞིགས་ན་བོད་ནང་ནས་རྩ་རྫས་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་དོན་དང་ཧ་ཅང་ཉེ་པོ་བྱུང་འདུག ད་ཐེངས་ཁམས་རྫས་ཞེས་བཀོད་པ་དེར་གོ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། མ་ཚིག་གི་གོ་དོན་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་བྱུང་མི་འདུག

    ངའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། གཞུང་གིས་ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་བཟོས་ཏེ། ཟླ་རེ་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ས་བོན་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བསྡུས་རྗེས་གཏན་འབེབས་གནང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་ས་རེད།

    ཡང་གོང་དུ་ཁག་ཅིག་གིས་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཏན་འབེབས་གནང་མཁན་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་གི་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང། དེ་ཚོས་བོད་ནང་གི་མཁས་པར་ཆེད་དུ་བརྩིས་མེད་གནང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་གསུངས་འདུག དེ་ཚོ་བདེན་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་ཨ་ཚོགས་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། བློ་བཟང་བསྟན་དར་སོགས་བོད་ནས་ཕེབས་པ་འདུག

    ལར་ནས་འདི་བོད་གཞུང་གིས་གནང་བ་ཡིན་སྟབས་དེ་འདྲའི་ཕྱོགས་ལྷུང་རྩ་བ་ནས་གནང་གི་མ་རེད་སྙམ།

    ང་ཚོས་རང་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་དགེ་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་གླེང་འོས།

  2. དགེ་བོ་བཀྲ་ཁོ

    དེབ་འདིའི་ནང་དོན་ད་དུང་མ་མཐོང་ཡང་མིང་བྱང་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་སེང་གེ་གཉིས་ཅན་གྱི་ལས་རྟགས་འདི་བཞག་ན་འདི་འཇོག་ངོ་མི་ཚ་རུང་ལྟ་མཁན་ཚོ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་གི །