༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་འཆར་ཡོད་དམ།

                                                                               རྩོམ་པ་པོ། ཀ་ལའུ་ཌི་ ཨཱར་པི། Claude Arpi སྒྱུར་མཁན། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་བཀའ་ཁྲི་ཟུར་པ་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག ༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་ནག་གི་ནང་པའི་གནས་ཆེན་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞུ་བར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་ཚུལ་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་པའི་གནས་ཆེན་བཞིའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། རི་བོ་བཞི་དེ་དག་ནི་སངས་་་

འཛིན་གྲྭའི་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་སྦྱོང་གི་སློབ་གསོ།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་གཉིས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པ། ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། ཞབས་བཀྱག་ཚ་བོའི་སྟེང་དུ་སྡོད་མཁན་གསུམ་པ་ནི། ཇེ་ནི་ཧྥེར-ནོ་ཁུ་སི(Jennifer Knox)་རེད། མོ་ནི་སློབ་གསོའི་ཐད་ལ་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ལས་ཀ་གནང་མྱོང་བའི་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཨ་རི། ཡུ་རོབ། ཨེ་ཤི་ཡ་བཅས་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱང་གནང་མྱོང་འདུག གྷོར་གྷི་ཡ་མངའ་སྡེ་མཐོ་སློབ(Georgia State University)ནས་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན་དང་། སེམས་སྦྱོང་ཀུན་སྤྱོད་་་

རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་དོན་ཐོག་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད་དམ།

རྩོམ་པ་པོ། ཨན་ཨེ་སེ་ ཝེན་ཀ་ཊ་ར་མན། N. S. Venkataraman སྒྱུར་མཁན། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་གིས་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཁུལ་ཧམ་བཤད་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཕྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གནང་ཐབས་ཟད་དེ་རང་གི་འཁོར་དང་ལྷན་དུ་བོད་ནས་ཕྱིར་མ་ཕེབས་ཀ་མེད་བྱུང་ཞིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་གར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།རྒྱ་ནག་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱེད་སྐབས། སྲིད་བློན་ནེ་ཧེ་རུས་དབུ་ཁྲིད་པའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གཟིགས་བཞིན་བཞུགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་་་

འཛིན་གྲྭའི་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་སྦྱོང་གི་སློབ་གསོ།

“སེམས་དང་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་གཉིས་པའི་ཚན་པ་དང་པོ།                                                                                              ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན་དང་སེམས་སྦྱོང་སློབ་གསོ(Social Emotional Learning-SEL)ནི། ཐེངས་འདིའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་རེད། སྐབས་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། མི་ཞིག་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དང་ཐུན་མོང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་རྨང་གཞིར་བཟུང་སྟེ། […]་་་

༸གོང་ས་མཆོག་ནས་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གིས་འཛམ་བུ་གླིང་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་།

རྩོམ་པ་པོ། བྷི་བྷི་སིའི་ཆེད་བསྐོས་གསར་འགོད་པ་རྗ་སུ་ཊིན-རོ་ལད་ཌི། སྒྱུར་བ་པོ། ཁ་བ་མཚོ།  ཁྱེད་རང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་མིན་ལ། ད་དུང་། ཁོང་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་འགྲམ་པ་རུ་སེན་གཅུས་རྒྱག་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། དེ་ནི་ཟླ་བ་སྔོན་མར་ང་རང་ྋཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ག་འདྲ་བྱུང་བ་དེ་ཡིན། རྗ་སུ་ཊིན-རོ་ལད་ཌིས་མཆོག་༸གོང་ས་མཆོག་་་

སྤྱི་དམངས་རིང་ལུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གུ་ཡངས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་འཚེ་གཏོང་གི་ཡོད། 

                            རྩོམ་པ་པོ། ཧྥུ་རན་སེ་སི། ཧྥུ་གོ་ཡ་མ། (Francis Fukuyama) དང་། རོ་བྷར་ཌི། མོ་གྷའ། (Robert Muggah)                                            སྒྱུར་པ་པོ། གཅན་སྣང་བ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། (ཧྥ་རན་སི།) དེ་ཡང་ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ། ཨ་ཤེ་ཡ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབུར་དུ་མངོན་བཞིན་པའི་སྤྱི་དམངས་རིང་ལུགས་པ་ཚང་མ་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ཕྱི་མི་གནས་སྤོ་བ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་མི་དྲག་དེ་ཚོ་ཤོག་ཁག་འདི་དག་གིས་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་ཡུལ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་དམངས་རིང་ལུགས་པ་ཚོས། ༼མི་སེར་ངོ་མ༽ (real citizen)ཚོར་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཏེ། […]་་་

བོད་པ་ཚོའི་དཀའ་ཁག་ཅིག

                                                         ཚེ་རིང་ཤཱཀྱས་བྲིས། རྐ་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྒྱུར། བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུ་བར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུའི་རིང་། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་པ་ཚོར་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་དབང་གནང་བར་བརྟེན་ནས་བོད་པའི་ཚོགས་སྡེ་འདི་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱིས་ཚོགས་སྡེ་འདི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་དུ་བཅུག་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་གྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐད་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྡ་རམ་་་

བྱིས་པའི་འཚར་ལོངས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སེམས་སྦྱོང་གི་སློབ་གསོ།

“སེམས་དང་ཚེ་སྲོག”ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པའི་ཉིན་དང་པོ། ཏིན་ཡི་ཧྥུ་དང་ལི་ཅང་ལིན་གྱིས་བརྩམས། ལོ་མ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར། ལོ་མང་གི་རིང་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་། ཚན་རིག་པ་གཉིས་བགྲོ་གླེང་གནང་སའི་བརྟན་འཇགས་ཀྱི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི། སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་གི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཡིན། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན། སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་ཚོགས་ཐེངས་སོ་གསུམ་པ་དེ་ངྷ་རམ་ས་ལ་ནས་འཚོགས་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། ཁྱོན་ཉིན་གྲངས་ལྔའི་རིང་དུ་འཚོགས་རྒྱུ་རེད། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་དེའི་གནས་་་