བདུན་ཕྲག་འགའི་རིང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གསར་འགོད་པ་དག་བྲེལ་བ་དང་རྔམ་དྲག་གིས་པེ་ཅིན་དུ་ཆས་སྐབས། ཧོང་ཀོང་གི་གསར་འགོད་པ་དག་ངྷ་སར་ཡོང་སྟེ། ༧གོང་ས་མཆོག་ནས་བཟུང་རི་མགོ་འདིའི་མི་ཆེ་ཆུང་ཚང་མའི་ཁ་སྔོག་གིན་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་བདུན་རེའི་དུས་དེབ་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་སྐུ་ཞབས་ཅིས་ཧྲོའུ་མེན་རེད། ཁོང་ནི་བོད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཁོ་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཧྲང་ཧེ་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཞང་ཀང་དུ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཨེ་ཤ་ཡ་བདུན་རེ་དུས་དེབ་གསར་ཁང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོས་བོད་དོན་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གང་མང་སྤེལ་ཡོད་ལ། ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཁོང་གིས་ ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་སུམ་ཅུ་ཡོད་པའི་བཅར་འདྲི་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ཚེས་ ༣༠ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་འདི་གའི་གསར་འགོད་པ་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཁོང་གིས་ཐེངས་འདིར་བོད་རྒྱ་གྲོས་མོལ་སྐོར་གྱི་དྲི་རྣམས་ཁྱེར་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་མོལ་འདི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མེད་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་པར་ཁོས། གལ་ཏེ་དྲི་བ་འདིར་ལན་འདེབས་དགོས་ན་ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་བཀའ་རྙོག་ཡོད་མེད་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས། པེ་ཅིན་ཕྱོགས་ནས་བོད་ལ་དཀའ་རྙོག་མེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་ངས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་ཡོད་པའི་ས་མཚམས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ན། ད་སྐབས་བོད་ལ་ཁ་བྲལ་གྱི་གནད་དོན་མི་འདུག ད་སྐབས་པེ་ཅིན་ལ་ཡང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་བྲལ་དུ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་རྨང་གཞི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བོད་ལ་ཁ་བྲལ་གྱི་གནད་དོན་མེད་པ་ཡིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མེད་པས་མི་ཁྱབ། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་གི་དོན་དུ་ད་ལོར་བོད་དུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་རེད། ག་རེ་བྱས་ནས་ལོ་རེ་རེར་བོད་མི་མང་པོ་རང་སྲོག་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཧི་མ་ལ་ཡ་བརྒལ་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་ཡོང་བ་རེད། ག་རེ་བྱས་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་དུས་སྐབས་རེ་རེ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དང་མཉམ་དུ་མཇལ་འཕྲད་བྱས་པ་རེད། ག་རེ་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནད་དོན་འདི་དག་ལ་ང་ཚོས་དང་པོ་ནས་ལན་འདེབས་དགོས། གནད་དོན་འདི་དག་ལས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད་ལ། པེ་ཅིན་གྱིས་མེད་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱིས་བདེན་དཔང་བྱེད་གི་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འདི་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འདི་བོད་མི་རིགས་གཅིག་པུའི་བདེ་སྡུག་གི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་གི་རྒྱ་ནག་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་གི་རེད། གནད་དོན་འདི་གསལ་བོ་བཟོས་ཚར་རྗེས་གཞི་ནས་ངས་རྒྱ་བོད་གྲོས་མོལ་གྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་པ་རེད། ངའི་ལྟ་བ་ནི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་ཐག་གཅོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཐབས་ལམ་ཅི་ཡང་མ་བཀོལ་བའམ་ཡང་ན་མེད་པ་ལས་ཐབས་ལམ་ཡག་གཙོག་གང་འདྲ་ཡིན་ཡང་དེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་ལེགས་གི་རེད། མི་སུ་ཡིན་ཡང་གནད་དོན་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་པ་ལས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་རབས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བར་ཐབས་ལམ་གཞན་པ་རྙེད་སྲིད་གི་རེད། གང་ལྟར་ང་སྒེར་གྱིས་བོད་གནས་མཉམ་ཞིབ་བྱེད་པ་སོགས་ལས་བོད་ལ་རང་བཙན་འདི་དགོས་དོན་མི་འདུག་བསམ་གི་ཡོད། དེ་བས་ཆེས་གཙོ་བོ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གསུངས་བཞིན་པའི་བོད་མི་རིགས་འདིར་རེ་བ་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་དགོས་པ་དེ་རེད་ལ། དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས་མགོ་ཁྲིད་བྱས་ན་ཡང་ཆོག རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་གྱིས་མགོ་ཁྲིད་བྱས་ནའང་ཆོག དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་ཤི་གསོན་རེད། དེ་བས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི། ཚོས་ལུགས་རང་དབང་དང་རིག་གནས་ཁྱབ་སྤེལ་སོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཅིག་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་རང་གི་དཀའ་ངལ་ལ་སེམས་ཁྲལ་དང་ལག་ལེན་བྱས་པ་ནང་བཞིན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཡང་བློས་གཏོང་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པར་འདོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཅིག་ཡིན་པས་ལས་སླ་བོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་བས་དེ་ནི་གྲོས་མོལ་ཐེངས་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ནས་སེལ་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་མ་རེད། ཡིན་ཡང་ད་སྐབས་འགྲོ་བཞིན་པའི་གྲོས་མོལ་འདིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དགོས་འདུན་སོགས་གསལ་བོ་བཟོ་བཞིན་པས་མ་འོངས་པ་གྲོས་མོལ་འདིས་བོད་ཀྱི་དགོས་འདུན་ཐད་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོག་གི་རེད། ང་ཚོས་སྐབས་ཐོག་དེ་ལ་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ཡང་རྒྱུད་རིམ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་བས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གཏོར་སྐྱོན་སོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་གསལ་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་བརྩོན་དགོས་པ་ལས་ཐད་ཀར་གནད་དོན་ཆེན་པོའི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་ན་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཅེས་ལན་འདེབས་གནང་བྱུང༌།
ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཉམ་ཞན་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དུས་ང་ཚོས་གྲོས་མོལ་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སྒུག་ཁོམ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁོ་རང་རྒྱ་མི་རིགསཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་འཚོལ་སྙེགས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་སྐོར་དྲིས་སྐབས། ཁོང་གིས་ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརླག་འགྲོ་བར་བསམ་པ་དེ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་རྒྱུད་འཛིན་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་དུས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་རེ་བ་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཐོབ་སོང༌། ངའི་བསམ་བློ་ཡིན་ན་འཛམ་གླིང་གི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་གནས་སྟངས་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་ས་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་མགོ་ཁྲིད་པའི་བཙན་་བྱོལ་བོད་མི་ཡིན་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་གནས་འདི་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རེ་བ་བྱེད་ས་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མི་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སྔོན་ལ་རང་གིས་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་ནི་གཞི་ནས་ཁྱེད་ཚོའི་རེ་བ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལམ་བུ་ཡིན། དཔེར་ན་ལོ་ངོ་ ༥༠ ལྷག་གི་སྔོན་ལ་རྒྱ་གར་ལ་བོད་ཟེར་བ་ཞིག་མེད་ཀྱང་ལོ་ངོ་ ༥༠ རྗེས་ཀྱི་དེ་རིང་ལ་རྒྱ་གར་དུ་བོད་ཡོད་སོང་བ་རེད། འདི་ནི་དངོས་ཡོད་རེད། གལ་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་ལོ་ངོ་ ༥༠ འགོར་ན་འདི་རུ་ཡོད་པའི་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བོད་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་ན་འཛམ་གླིང་གིས་བོད་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ལ་ངོས་འཛིན་གི་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཞིག་འཛིན་དགོས་པ་སྐབས་འདིའི་བོད་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ལས་འགན་ཡིན་པར་སྣང༌། དེ་བས་ང་ཚོས་ལམ་སེང་བོད་དོན་ཐག་མི་ཆོད་པའི་གནད་དོན་འདིའི་སྒང་ནས། ཁྱེད་ཚོས་དུས་ཚོད་དང་མཉམ་དུ་བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་རིག་གཞུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་བཤད་བྱུང༌།
ཡང་འདི་ག་གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་ད་ལྟ་གྲོས་མོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་འདི་ལྷག་བསམ་ཡིན་མིན་གྱི་ཐད་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས་ཁོས་བཤད་རྒྱུར། ངས་པེ་ཅིན་གྱི་མཐོ་རིམ་མི་སྣར་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་ལྟར་ན་་ཁོ་ཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དོགས་པ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྒང་ནས་བཤད་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། བདེན་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་སྔ་རུང་འཕྱི་རུང་རྒྱ་ནག་གིས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཅིག་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཅིག་རེད། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་འདིའི་སྒང་ལ་པེ་ཅིན་མགོ་ཁྲོད་ཚོའི་ནང་ལོག་ཡིན་ཡང་རྣམ་འགྱུར་མ་མཐུན་པ་ཡོད་པ་རེད་ལ། མི་མང་དཀྱུས་མ་དེ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཐོག་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ངས་བལྟས་ན་སྲིད་འཛིན་ཧོའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡིན་ཡང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མེད་ན་བསམ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་གི་གནོན་ཤུགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གང་ལ་ཕེབས་ཀྱང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་མེད་ན་བསམ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མི་འདུག་ཟེར་ནས་མ་བཤད་ན་བསམ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་བཤད་སའི་ལམ་བུའི་ནང་དུ་བདེན་པ་དང་བརྩེ་དུང༌། སྙིང་བརྗེ་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ཚོ་ཡོད་པ་མ་རེད། གནད་དོན་མང་པོ་ཅིག་ཁེ་ཕན་གཙིགས་སུ་འཛིན་གི་ཡོད་རྐྱེན་བོད་རྒྱ་གཉིས་འབྲེལ་མོལ་བྱས་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ལྷག་བསམ་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་སུ་ཡིས་ཀྱང་བཤད་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ང་ཚོས་ལྷག་བསམ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་འདི་ཕར་བཞག་ནས་བོད་པར་ཡོད་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་འདིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་བོད་པ་ཚོས་གསལ་བོ་ཤེས་དགོས། ད་ཐེངས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་དོན་ཡང་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་སོང་བ་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་གི་ལྷག་བསམ་གྱིས་གྲོས་མོལ་བྱས་པ་མ་རེད། བོད་པ་ཚོས་འདི་ཙམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས་ལ། འདི་ཙམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་རྗེས་རྒྱ་ནག་ལ་ལྷག་བསམ་ཡོད་མེད་བཤད་བསྡད་ན་ཡོང་གི་མ་རེད། གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་པར་རང་ཕྱོགས་ནས་སྟོབས་ཤུགས་ཅིག་འདོན་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ཡང་མེད་ན་གྲོས་མོལ་བྱེད་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད། དེའི་ཕྱིར་དེ་རིང་ངས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བཅར་འདྲི་བྱས་སྐབས་ཁོང་གིས་ཀྱང་ལོ་ངོ་ ༥༠ ནང་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད་པ་ནི་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་པ་དང༌། ལོ་འདི་དག་རིང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དང་བོད་མི། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་སྟེ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱུང་བ་འདི་ཡིན་པར་གསུངས་སོང༌། བོད་མི་ཁ་ཤས་རྒྱ་ནག་དོན་གཅོད་ཁང་ལ་རྒྱུག་པ་དང་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱེད་པ། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དེ་ཚོ་སྤྱིར་བཏང་གི་མིའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་དུས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་སམ་ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱི་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་རེད་མ་གཏོགས་ཁྱེད་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མ་རེད། དེ་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གིས་བོད་མི་རིགས་ངོ་ཤེས་པ་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་པ་འདི། ལོ་ ༥༠ རིང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་དང་སྐད་འབོད་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། དེ་ནི་ལོ་ངོ་ ༥༠ ལྷག་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་གི་མི་མང་ཚོ་དོན་དངོས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པས་རེད། འདི་ནི་འཐབ་འཁྲུག་གི་སྟོབས་ཤུགས་མ་ཡིན་པར་རིག་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རེད། དོན་དངོས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་སྤྲད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ནུས་པ་དེ་རེད། སྟོབས་ཤུགས་འདིའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་ཁྱེད་ལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་བཞིན་པ་ལས། གལ་ཏེ་སྟོབས་ཤུགས་འདི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ན། རྒྱ་ནག་གིས་ལྷག་བསམ་ཞིག་བཀོལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མཐོང་གི་མ་རེད། ཅེས་བཤད་ཞོར་འདི་ནི་ཁོ་རང་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གི་ས་མཚམས་ནས་ལངས་ཏེ། སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་པ་ལས་རྒྱ་མི་རིགས་ཤིག་གི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་མིན་ཟེར།
ཡང་འདི་ག་གསར་འགོད་པས་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའམ་ཡང་ན་ཏིན་ཞོ་ཕིང་གི་མི་རབས་དེ་དང་ད་ལྟའི་མི་རབས་འདིའི་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ཐོག་ལ་བཟུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་དང་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས་ཁོས་བཤད་རྒྱུར། ཏིང་ཞོ་ཕིང་གི་མི་རབས་དེ་ལ་ང་ཚོས་གུ་ཡངས་བའི་མི་རབས་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་ང་ཚོའི་ཞང་ཀང་བདུན་རེའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་ལྷ་སའི་ཁྲག་ཐིགས་ཞེས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་ཅིག་སྤེལ་ཡོད་ལ་དེའི་ནང་གི་ཁ་བྱང་ཕལ་བ་དེ་ལ་གུ་ཡངས་པའི་ལམ་ཀ་ཞེས་བྲིས་ཡོད། དེའི་བསྟན་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཏིང་ཞོ་ཕིང་སྐབས་ཀྱི་གུ་ཡངས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཕར་དེད་ནས། ཧ་ཅང་མཁྲེགས་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་མི་རབས་གསར་བའི་མགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཧ་ཅང་མཁྲེགས་པོ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཉིས་མཉམ་དུ་ཐུག་སྟེ་ ༣ ༡ ༤ ཡི་་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་བྱུང་བའི་རྒྱུད་རིམ་རེད། སྔོན་ཆད་ལོ་རབས་ ༧༠ མཇུག་དང་ ༨༠ མགོ་སྟོད་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་མེད་ཀྱང༌། གནད་དོན་སེལ་བའམ་ཡང་ན་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་པེ་ཅིན་གྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་གཤེགས་པར་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེད་སོང་ན་བོད་དོན་མེད་སོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་དེ་ཧ་ཅང་གླེན་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཤིག་རེད། བོད་ཀྱི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གང་ལེགས་གནང་ཐུབ་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེད་དུ་མི་རུང༌། དེ་བས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་དོན་འདི་ངེས་པར་དུ་སེལ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་བཤད་བྱུང༌།
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏིང་ཞོ་ཕིང་གི་སྐད་ཆ་བརྗེད་ཚར་ཡོད་ན་དེའི་གཞུང་ལུགས་ཅིའི་ཕྱིར་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་སམ།
ཏིན་ཞོ་ཕིན་ཤི་ཚར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཏིན་ཞོ་ཕིན་དང་ཁོའི་སྐད་ཆ་བརྗེད་ཚར། བོད་ཕྱོགས་ནས་ད་དུང་ཏིན་ཞོ་ཕིན་གྱི་སྐད་ཆར་རེ་བ་བརླག་མེད། དེ་ནི་ངོ་མ་རེ་བ་བརྒྱག་ས་མེད་པའི་མངོན་རྟགས་རེད།