རྒྱ་ནག་ནི་མི་རིགས་མང་པོ་དང་སྐད་རིགས་མང་པོ། ཡིག་རིགས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ ༥༥ ལྷག་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། མན་ཇུ་རིགས་དང་ཧུའེ་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ཡིག་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་ཕུད་གཞན་པའི་མི་རིགས་ ༥༣ གྱིས་རང་གི་སྐད་ཆ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་ ༢༡ ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་འདི་ལ་གཞིགས་ཏེ་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པའི་གནས་བབ་ཕྱིར་སྒྲོགས་བྱ་ཆེད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་རང་ཉིེད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་མོད། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ནག་གིས་སྤྲད་པའི་དབང་ཆ་འདི་འགྲེལ་དཀའ་བའི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།
ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་དམིགས་པའི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་གསར་བ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་འདུག་ལ། བོད་ཁུལ་ལའང་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཀྲམ་པའི་ཡིག་ཆ་དང་བརྡ་སྤྱོར། དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་ཆ། གཞན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ཐམ་ཀ་དང༌། མིང་བྱང༌། འཛིན་ཡིག བསྒྲགས་ཡིག ཚོང་རྟགས། ཡིག་ཆའི་ཁ་བྱང༌། ཡིག་ཤུབས། གསལ་བརྡ་སོགས་ལ་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀ་སྤྱོད་དགོས་པ་དང༌། དེ་མིན་རང་སྐྱོང་ནང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་མཁར་དང༌། གྲོང་བརྡལ་སྡེ་བའི་སྲང་ལམ་གཙོ་བོའི་མིང༌། ལམ་རྟགས། ས་མཚམས་ཀྱི་རྟགས། སྤྱི་སྤྱོད་བཀོད་སྒྲིག་ཡིག་ཆ། འགྲིམ་འགྲུལ་མཚོན་རྟགས། རླངས་འཁོར་གྱི་སྒོ་བྱང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་བཀོལ་ཆོག་པ་དང༌། མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་གནས་སུ་རྒྱ་ཡིག་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་སྤེལ་བ། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྲིད་དེབ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་སྤེལ་རྩོམ་བསྒྱུར། རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་རྒན་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་སོགས་དེ་མིན་ཁྲིམས་དོན་གྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་ཡི་གེ་མཚོན་དགོས་པ་ཚང་མ་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་བཀོལ་ཆོག་པའི་སྲོལ་ཡིག་སོགས་དང་འབྲེལ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་ཐོག་གཏན་འབེབས་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདིའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཧུའུ་ཅིན་ཐོ་ཡིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གཟེངས་བསྟོད་ཚོཊ་ཆེན་ཞིག་གི་སྟེང་དོན་ཚན་ ༡༢ ཅན་གྱི་བསྒྲགས་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་སློབ་སྦྱོར་དང༌། ཕན་ཚུན་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སུ་འཇུག་དགོས་པའི་སྐོར་དང༌། མི་རིགས་བར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཁྱད་སོགས་བསྒྱུར་བཅོས་གང་ལེགས་བྱ་དགོས་སྐོར། ལོ་རྒྱུས་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྐད་ཆ། རིག་གནས་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཁོས། མི་རིགས་བར་གྱི་སེམས་ཁམས་ངོས་ཟིན་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་དག་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་བསམ་ཤེས་བྱ་དགོས་པ་དང་དེ་དག་གནས་པར་སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྤྱོད་མི་རུང་བ་སོགས་ཀྱི་བསྒྲགས་ཡིག་སྤེལ་ཡོད་ནའང༌། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཙོ་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དཀའ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད་ལ། བོད་ཁུལ་གྱི་གཞུང་ཞབས་ལས་ཁུངས་དང་སློབ་གྲྭ་ཁག འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་སོགས་སུ་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐད་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་མཆོག་གིས་བཽད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་དམིགས་གསལ་གྱི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆེད་ལས་སྡེ་ཚན་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོ་ཡས་མས་ནས་སློབ་གླིང་དེར་བོད་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཚན་དུ་སློབ་མ་བསྡུ་རུབ་མཚམས་བཞག་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། གཞན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ནས་རྩིས་དངོས་རྫས་གསུམ་གྱི་ཆེད་ལས་སྤྱོང་བའི་སློབ་མ་ལ་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ། བོད་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ཁག་ཏུ་ཕྱིའི་སྒོ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ཡིན་པ་ལས་ནང་གི་སློབ་གསོ་སྤྲོད་སྟངས་དེ་རྒྱ་ནག་རང་གི་སློབ་གསོ་གཙོ་བྱས་པ་ལས་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ནའི་སློབ་གསོ་སྤྲོད་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད་ལ། དགེ་རྒན་མང་ཆེ་བའང་རྒྱ་མིའི་དགེ་རྒན་ཡིན་འདུག ལྷ་སའི་ལྷོ་ཁ་དང་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་དང༌། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་རྫོང་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ཚེ་མིའི་སེམས་ལ་རྒྱ་མིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པའི་ཚོར་སྣང་སྟེར་ལ། སྒོ་བྱང་ཡོད་ཚད་རྒྱ་ཡིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཡིག་ཅིག་འབྲི་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྟངས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ལ་སོང་ཚེ་རྒྱ་ནག་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཏུ་སླེབས་པའི་ཚོར་སྣང་སྟེར་སྲིད། ཐ་ན་ཟ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་སྒོ་བྱང་འབྲི་དགོས་པ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་དགོས་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་ཐོག་མར་རྒྱ་ཡིག་བྲིས་རྗེས་ད་གཟོད་བོད་ཡིག་འབྲི་གིན་ཡོད་ལ། སྒོ་བྱང་སྟེང་བྲིས་པའི་བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ་ནོར་ཞིང་མིའི་ཧ་མི་གོ་བའི་མིང་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་བ་ཚོས་གསར་བཟོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ཆུང་བ་སྒོ་བྱང་ནས་ཆེ་བ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་གསོ་བར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་བཀག་འགོག་ཚབས་ཆེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། གནས་སྟངས་འདི་དག་ནི་ད་ལྟ་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྲོད་བཞིན་པའི་བོད་པར་བཙན་གནོན་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ནི་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་ཁོང་ཚོས་སྒྲོག་གིན་པ་ཡོད་ཚད་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ལས་བོད་མི་རིགས་གཙོ་བྱས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཞིག་མིན་པར། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་བའི་གཡོ་ཐབས་ཤིག་དང་སྐྱག་རྫུན་ཁོ་ན་རེད།
