རྒྱ་གཞུང་གིས། བོད་དང་ཡུ་གུར་གཙོས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་དམིགས་པའི་དུས་དེབ་གསར་བ་ཞིག་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་འདུག
ཕྱི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གསར་ལམ་དུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཉེ་བའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་དང་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ལ་དམ་དྲག་དང་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་བ་དང་། སྔར་མེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གསར་བ་གང་མང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཀྲུང་གོ་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དང་ཞིན་ཅང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ལ་དམིགས་པའི་ 《མི་རིགས་རྩོམ་རིག》 ཅེས་པའི་དུས་དེབ་ཅིག་གསར་དུ་དཔར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་འདུག་ལ། དེའི་ནང་རྒྱ་ཡིག་གཙོས་པའི་བོད་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་བཅས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྐད་ཡིག་དུས་མཚུངས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་ཆོག་པའི་སྔར་མེད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་མཚོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་འདུག
དེ་བཞིན། དེབ་འདིའི་སྟེང་ཀྲུང་གོའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་མང་པོས་ཤིས་ཚིག་ཕུལ་ཡོད་འདུག་ལ། ཀྲུང་གོ་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་ལི་པིན་གྱིས། 《མི་རིགས་རྩོམ་རིག》 ཅེས་པའི་དུས་དེབ་འདི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་པར་ངོས་ཡོད་པའི་དུས་དེབ་ཞིག་དང་། འདི་གསར་འདོན་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་འགོད་འོས་པའི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་འདུག་ལ། ཡང་། ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ཧོའོ་ཅན་མིན་གྱིས། 《མི་རིགས་རྩོམ་རིག》 དུས་དེབ་ གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་དེས་མི་རིགས་སོ་སོའི་འབྲེལ་འདྲིས་ཇེ་ལེགས་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ལ་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་འཐོན་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ་ལི་པིན་གྱིས་ཤིས་ཚིག་ནང་། ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོ་ཨའེ་ཙི་ཐི་ལི་ཨའི་ཧའེ་ཐི་ཡིས། མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་གི་རང་སྐད་རྩོམ་རིག་ལ་གཞི་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དུས་དེབ་ཅིག་ཡོད་པ་དང་། འདིས་ང་ཚོར་གསར་རྩོམ་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བར་རོགས་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་རང་སྐད་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལའང་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་གིས། བོད་པ་དང་ཞིན་ཅང་གི་ཡུ་གུར་མི་རིགས་གཉིས་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་རྩ་མེད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ནའང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་མི་རིགས་འཆམ་མཐུན་ཡོད་ཚུལ་དང་མི་རིགས་སོ་སོར་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་ཆེད་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་གཞི་གང་མང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་དེབ་ཀྱི་མིང་ལ་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་ཅེས་བཏགས་ཡོད་ནའང་། ཕྱི་མ་དང་རྒྱབ་ཤོག་ཡོད་ཚད་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་དཔར་སྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་འདུག
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
མི་རིགས་རྩོམ་རིག་དེའི་ནང་དུ་བསྟོད་རྩོམ་ཏག་ཏག་མ་གཏོགས་མི་དགོས་ན་དུས་དེབ་དེར་ཅང་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་གཉིས་ཐད་ནས་ཅུང་ཀུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཡག་པོ་རེད་བསམས། སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་རྒྱ་ཡིག་གཅིག་པོའི་ན་ཡོད་པས་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་པ་པོ་གང་མང་ཞིག་གི་རྩོམ་ཡིག་ལ་ཚད་བཀག་ཅིག་ཐེབས་པ་རེད། མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་ཡང་དེ་བཞིན་རེད།
སྤྱི་འཐུས་ཚོས་ད་དུང་འང་ ་་་་་་་་་་་་་་་་བཅོས་རོགས།
བཅངས་བའི་བརྩེ་བ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་དགོངས་དག
རྒྱ་གཞུང་གིས། ལོ་ངོ་དུ་མིའི་རིང་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ལ་གནོད་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཇུས་འདྲ་མིན་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་བའི་ཆར་ནས་བཟུང་བོད་ཨ་མདོ་རྔ་བ་གཙོས་པའི་བོད་ཁུལ་གྱི་རང་ལོ་ ༡༨ ནས་ ༢༥ བར་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་ཏུ་འཁྲིད་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག
ཁོང་ཚོས་དྲག་འཇམ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་རིགས་ཚོ་རང་ས་ནས་ཕུད་ཐབས་དང་། རང་ཡུལ་ལ་བདག་པོ་བྱེད་པའི་མི་རབས་རྗེས་མའི་དག་འདུ་ཤེས་ཕྲ་ས་ན་སྨིན་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོལ་སྙེགས་དང་བསམ་འདུན་བརླགས་ཐབས་ལ་འབད་བཞིན་ཡོད་ནའང་། བྱེས་སུ་གནས་ཤིང་བོད་མི་མང་གི་རེ་ལྟོས་ཉག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་བའི་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་དུང་འང་རང་གི་རྐུབ་སྟེགས་དང་། ཆོལ་ཁ་རྩོད་ཀྱིན་འདུག
འདི་ནི་བྱེས་འབྱོར་བ་ཚོའི་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་རེ་བ་ལ་སྤྲད་པའི་བརྡ་ལན་དང་། མི་རིགས་འདི་ལ་བཅངས་བརྩེ་བ་དང་ལྷག་བསམ་གྱི་དྭངས་མ་ཡིན་ནམ།
ཨ་ཞང་ཚང་གི་ལས་ཀ་ལག་ལེན་བྱེད་པ་ཇེ་མང་རེད། བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་ཚོགས་འདུ་དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁའི་ངང་གྲོལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ལ་བལྟས་དེ་འོང་དུས། ཨ་ཞང་ཚང་གི་ལས་དོན་འགྲུབ་བཞིན་འདུག
རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་༼མི་རིགས་རྩོམ་རིག༽ཅེས་དཔེ་དེབ་ཞིག་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པར་གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བག་ཆགས་གང་ཡང་འཇོག་གི་མ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོས་འཛམ་གླིང་དུ་ཕྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་བྱེད་ཙམ་རེད།
ཡང་ཨ་ཞང་ཚང་གིས་ལོ་རྒྱུས་གསར་བ་འགའ་སྐྲུན་འདོད་ པ་ཡིན་ཤེ་ཆེ། ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཁོ་ཚོས་<<མི་རིགས་རྩོམ་རིག>>འཕྱར་ཡོང་ནས་དུས་སྐབས་དེ་དག་ལ་བོད་དང་ཡུ་གུར་གྱི་མི་དམངས་བྱིངས་ནི་རྒྱ་མི་རིགས་དང་འཆམ་མཐུན་དང་འདྲ་མཉམ་ངང་གནས་ཡོད་ཚུལ་བསྒྲགས་ངེས།