ཡང་སྙིང་ང་ཕོད་ནི་བོད་པའི་བུ་ཡིན་ནམ་རྒྱ་མིའི་བུ་ཡིན།

དྲ་གྲོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱིས་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་དགྲ་བོ་རྒྱ་མི་མ་གསུངས། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ཕོད་ཡག་པོ་ཡོད་གསུང་བཞིན་པ་རེ། ང་ཕོད་ཡག་པོ་ཡོད་ན་ང་ཕོད་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་རྒྱ་མིས་དཔོན་པོ་རེད། དེས་ན་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་རྒྱ་མི་ཅིས་ལ་ཡག་པོ་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ཡག་པོ་ཡོད། ང་ཕོད་ཡག་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་ཡག་པོ་ཡོད། ཚང་མ་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་ད་མཇུག་བསྡོམས་ན་ཡག་ས་རེད་ད།

ཆོལ་ཁའི་འདམ་ཉོག་མྱུལ་བའི་དྲ་གྲོགས་བདེ་བ་ཅན་ལགས།ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཆོལ་གསུམ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་བཙན་བྱོལ་ནས་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་ཐབས་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་རྒྱུ་དང་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་ཐབས་བྱས་སོང་ཟེར་བར་བལྟས་ན།སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ལྟོ་ཟ་བ་ལས་རང་ཉིད་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལས་འགན་ངོ་འཕྲོད་མེད་པ་འདྲ།ངས་བསམ་ན་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ལས་འགན་མ་འཐའ་ཡང་བོད་མི་རེ་རེས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་ནང་མིར་གནས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་གི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཁ་གསལ་བྱས་བརྒྱུད་རྒྱ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་སྤེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གཡོལ་དུ་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡིན།མ་མཐའི་ལས་འགན་འདི་འགྲུབ་ན་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ལས་དོན་འགྲུབ་ཡོད་ལ།གཞིས་འགན་བྱེས་ནས་བླངས་པའི་གྲུབ་དོན་ཡང་ཡིན།
ང་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་རྩ་བརྗེད་ཀྱིས་ངའི་ཕ་ཡུལ་དང་ང་ཚོའི་དགོན་པ་ནས་སྐད་འབོད་བྱས་པ་རེད།རྒྱལ་དར་འཕྱར་བ་རེད།་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་མེ་སྲེག་བཏང་བ་རེད།ཡིན་ན་ཡང།་གསར་འགྱུར་ནང་བཀོད་མི་འདུག་བོད་གཞུང་གིས་ཡིག་ཆའི་ནང་དུའང་བཀོད་མི་འདུག་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་དེ་རང་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་དམའ་འབེབས་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་བློ་མིག་ཡོད་པ་ལས་རང་ཉིད་ལ་ལུས་བཤེར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་དྲང་ཚུགས་མེད་པས་ཡིན།

བདེན་རྫུན་ཤན་འབྱེད་བྱམས་རྒྱལ་ཅོ་རི་སོགས།།
བདེན་དོན་རྒྱལ་ས་སྲུང་བར་འབད་པ་འདི།།
བདེན་པའི་གཏེར་གྱུར་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི།།
བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན།།

རྗེས་དྲན།

གངས་ཅན་དམག་སྤྱི་སྟག་སྦྲ་ཀླུ་གོང་གིས།།

གངས་སེང་དམག་གིས་ཁྲང་ཨན་རྒྱལ་ས་བླངས།།

གངས་ལྗོངས་རང་བཙན་གཙང་མའི་བདེན་རྟགས་སུ།།

གངས་ཕྲུག་དཔའ་བོས་རྩེ་ཞོལ་རྡོ་རིང་བསླངས།།

གངས་ཕྲུག་མི་ངན་སྡར་མ་ང་ཕོད་ཀྱིས།།

གངས་རིའི་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་དམར་དཔོན་ལ་བཙོང།།

གངས་ལྗོངས་རྒྱ་ཡི་ཆ་ཤས་ས་ཡིག་བརྒྱབས།།

གངས་རིའི་གཟི་དཔལ་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་བཟོས།།

དྲ་གྲོགས་བདེ་བ་ཅན་ལགས་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རེདལ་སྡུམ་རྩ་གཅིག་སྒྲུལ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་རེད།
འདི་ནི་མིག་འབྲས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།

ད་རྒྱུགས་ཁྱི་ཚོས་རྔ་མ་དབྱུག་དང་བཀའ་ཤག་གི་གུས་ཞབས་ཞུ་གི་རེད་ད།

འདས་པ་ནི་འདས་པ་རང་རེད། ཡག་ཉེས་ག་རེ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་ཚར་བ་རེད། ང་ཚོ་ལ་དགོས་པ་དེ་མ་འོངས་པ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ཀྱི་ཐད་ཆོས་གསུམ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་ཆགས་ཡོད།

གྲོགས་པོ་ཚོ་ཉོན་དང་ང་ཚོས་བསྡོམས་ཚིགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་བདེན་པ་རེད།དྲང་བདེན་གྱིས་དཔྱད་ཆོག་གི་རེད། :ཆེན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་པ། རང་རྒྱལ་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་སྙིང་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ།” “དྲང་ཚུགས་དང་རྒྱལ་ཞེན་ཅན་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་གནས་བབ་ཀྱི་འོག་ཏུའང་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་སྟོན་གནང་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན།” དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཞི་རྩར་བཞག་ནས་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གང་ཡིན་རྩོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ཤི་ཡང་རྣམ་ཤེས་འགྲོ་ཐབས་མི་རྙེད་པའི།།
རང་རིགས་རྒྱ་རུ་གྱུར་བའི་ང་ཕོད་འདི།།
སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སྐྱིད་འདུག་མ་ཤེས་ཏེ།།
ཕྱི་མ་མི་བདེ་གཏན་ཚིག་ལམ་ནས་ཐལ།།

བོད་མི་རྒྱ་ལ་གྱུར་བའི་ངག་ཕོད་དང་། །ཤ་མར་མི་གཙང་གྱུར་པའི་སྐྱག་པ་གཉིས། །བཀའ་ཤག་ངོ་རུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་འདི། །གཞན་གྱིས་མཐོང་ན་ཞེན་ཁ་སྡིངས་ནས་ལོག །བཟང་པོའི་མི་ལ་དཔའ་དར་རྟགས་པ་དང་། །ངན་པའི་མི་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་སོགས། སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི། །བཀའ་ཤག་གླེན་པས་སྐྱག་པ་ཟོ་སྟེ་ཉོལ།

གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ནི་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་རེད་ལ་ཡིན་རིན་ཆོག་པ་ཞིག་འདུག་གོ ང་ཕོད་ཚང་གི་རྒྱུག་ཁྱི་མགོ་གཉིས་མ་བདེ་བ་ཅན་ཁྱེད་ཀྱིས་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་མ་གཏོགས་ང་ཕོད་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་དུས་བབ་དྲ་ཐོག་ན་མཐོང་མ་སོང་ཟེར་བ་དེ་ཁྱེད་རང་མིག་ལོང་བ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་པས་རྒྱ་མཚན་གྱིས་ངས་ཁྱེད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ལ་སྡུག་ར་དང་ཁ་རྡུང་གཏོང་ན་འགྲུག་གིན་མེད་ལབ་ཡོད། མ་ཟད་ཁྱེད་དུས་བབ་ཚང་ལ་ཁ་རྡུང་གཏོང་མྱོང་ཡོད་ཁྱེད་ལ་ཕྱོགས་གང་དཔྱད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱུག་ཁྱི་མགོ་གཉིས་མ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡག་བའི་ཆ་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག
མ་ཟད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོལ་ཁའི་བར་དཀྲིགས་ཤིང་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དེར་སྡུག་ཚོད་འཛིན་ན་དགའ་ལེ་རེད།།

ད་ཁྱེད་ཚོས་འུར་རྒྱག་རྒྱུ་མཚམས་ཞོགས། ས་དབང་ང་ཕོད། སྐུ་ངོ་ང་ཕོད། རྒྱལ་ཚོང་ང་ཕོད། བསྟན་དགྲ་ང་ཕོད། ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རུང་། དཀར་རྩི་གཏོང་མཁན་ཚོས་ཇི་ལྟར་དཀར་རྩི་བཏང་ཡང་། ནག་པོའི་ཆ་འདྲེས་ཡོད་དུས་དཀར་པོ་ནམ་ཡང་ཆགས་མི་སྲིད། དེ་བཞིན་ནག་རྩི་གཏོང་མཁན་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ནག་རྩི་བཏང་ཡང་། ང་ཕོད་ལ་དཀར་ཆ་མང་པོ་ཡོད་དུས། ནམ་ཡང་ནག་པོ་ཆགས་མི་སྲིད། དོན་དམ་ཁྱོད་ཚོས་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་སྦྱོངས། ཞེས་པའི་རེ་སྐུལ་དེ་རང་ཡིན།

འགའ་རེས་སོལ་བ་ནག་པོ་ཡང་དཀར་པོ་ཡིན་ཟེར་ཏེ་གད་དར་བྱས་ན་བྱེད་པོ་རང་ཉིད་གླན་རྟགས་མ་གཏོག་སྙིང་པོ་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ།

གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་འདི་ནི་བཟང་ངན་ཤེས་པའི་བོད་མི་ཞིག་ངོ་མ་རེད་འདུག

དྲ་གྲོགས་རྒྱལ་ཐང་ཡོན་ཏན་ལགས། ངས་ཆོལ་ཁའི་སྐད་ཆ་བཤད་འདོད་མེད་ཀྱང༌། གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་གྱི་མཆན་འགོད་སྐབས་ཏན་ཏན་ཆོལ་ཁའི་ཞེན་ཁོག་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག་གི་རེད། ཁོ་པ་མི་དེ་ཙམ་དྲང་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་མི་འདུག བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་པའི་ནང་དུའང་བླ་ཆེན་མི་དྲག་མང་པོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྤྲེལ་ལད་བྱས་ཏེ་ད་དུང་སྲིད་གྲོས་ཁག་གི་ནང་དུ་ཡོད་མུས་མ་རེད་དམ། དེ་ཚོའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་ནམ་སྙམ་གྱི་འདུག ཡིན་ནའང་ངའི་བསམ་དོན་རྦད་དེ་གྲུབ་སོང༌། ངའི་བསམ་དོན་གཅིག་པུ་དི་ནི་ཆོལ་ཁ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་རྒྱུ་དང༌། མི་ཞིག་གི་བྱས་རྗེས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་སྐྱོན་གནད་བྱུང་ཡོད་པ་འདི་བཀབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུའང་མིན། འོན་ཏེ་གལ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་རྦད་དེ་ནག་བསུབ་གཏོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་འདིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱ་མཁན་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་འདིའི་སྟེང་ནས་ང་རང་ལ་ས་དབང་དམ་པ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ར་འཕྲོད་བྱུུང་སོང༌། གང་ལགས་ཞུ་ས་དབང་ངག་དབང་དམ་པའི་སྐོར་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ཐེངས་གྲངས་ག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་གཙོ་བོའི་བརྗོད་གཞིར་བཀོད་སྟེ་མདུན་ཤོག་སྟེང་བཀོད་ཡོད་པ་དེས་ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་མཚོན་ཡོད་པས་དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་རྒྱག་བྱ་མཁན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ཞེས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པས། ས་དབང་ང་ཕོད་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་སོང་བས་ང་རང་བློ་སེམས་བདེ་སོང་ངོ་༎

བདེན་པ་དམར་གསོད་གཏོང་བའི་བདེ་བ་ཅན།།
གནས་ལུགས་ནག་བསུབ་གཏོང་བའི་བདེ་བ་ཅན།།
ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་མི་འདུལ་བདེ་བ་ཅན།།
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཁ་གཏད་བདེ་བ་ཅན།།

རང་མགོར་མུན་ནག་འཐུབ་པའི་བདེ་བ་ཅན།།
གཞན་མགོར་མ་ཉེས་ཁག་གཡོག་བདེ་བ་ཅན།།
འཁྱོག་པོ་དྲང་བར་རློམས་པའི་བདེ་བ་ཅན།།
དྲང་པོ་འཁྱོག་པོར་འཛིན་པའི་བདེ་བ་ཅན།།

དགྲ་ལ་ངོ་བསྡོད་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅན།།
གཉེན་ལ་སྡང་མིག་ལྟ་བའི་བདེ་བ་ཅན།།
དྲང་པོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅན།།
ལོག་ལམ་འབའ་ཞིག་འཕྱན་པའི་བདེ་བ་ཅན།།

བདེན་དོན་ཕ་རྒན་གསོད་རོགས་བདེ་བ་ཅན།།
ལོ་རྒྱུས་ཕ་ཁྲག་འཐུང་རོགས་བདེ་བ་ཅན།།
མ་ཡུམ་གངས་ལྗོངས་ཚོང་ཕྲུག་བདེ་བ་ཅན།།
བསྟན་སྲིད་ལག་དམར་བདུད་ཕྲུག་བདེ་བ་ཅན།།

དྲ་གྲོགས་བདེ་བ་ཅན་ལགས་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲ་ཐོགས་ནང་ཆོལ་ཁ་ཕྱོགས་རེས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བར་ཐག་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཡོད།

ཡང་བསྐྱར་བརྗོད་འདོད་པ་ཞིག་ནི། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ས་དབང་ང་ཕོད་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་ང་ཚོས་མྱ་ངན་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ངོས་ནས་ཀྱང་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུས་ཡོད།་ ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་གཙོ་བོ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་མི་མང་ནས་ཐེངས་གཉིས་བསྟུད་མར་འོས་འདེམས་བྱུང་བའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་ཁྲིད་པའི་བཀའ་ཤག་གི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ཏུ་བསྐྱོད་བཞིན་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་བདེན་པ་དང་དངོས་ཡོད་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པའི་དགེ་མཚན་ཁག་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཐོག་ནས་མྱ་ངན་ ཞུ་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་གོང་དུ་མཆན་འགོག་བྱ་མཁན་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་ནི་བོད་ནང་སྡོད་སྐབས་བོད་སྤྱི་དོན་དུ་ལས་ཀ་བྱ་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་སྔ་གོ་མྱོང་མེད་ལ། ཁོང་གི་སྐོར་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཅིག་སྟེ་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱའི་ནང་ཁ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བཀོད་སོང་བར་དེ་ཙམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཐུབ་མ་སོང་། ད་ལྟ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་འདས་གྲོངས་སོང་རྗེས་དེར་དེ་ལྟ་བུའི་སྡང་ཟུག་བྱ་སྐབས་ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་པའི་གསེར་རྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ནི་ཅི་འདྲའི་ཞེ་སྡང་ཆེ་བ་ལ་ཨང་། ང་ཕོད་གལ་སྲིད་ཨ་མདོ་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་ཡོད་ཚེ་ཁོང་གི་གནང་ཚད་དགེ་མཚན་དུ་གྱུར་ཡོད་སྲིད། གལ་སྲིད་དེ་ལྟ་བུའི་སྡང་ཟུག་ཆེ་བའི་ངར་ཤུགས་ཤིག་ཡོད་ཚེ་བོད་ནང་བསྡད་དེ་རྒྱ་མིར་གདོང་གཏུགས་བྱ་མ་ཕོད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དྲངས་རྒྱུ་ཡོད་ཚེ་ང་ཕོད་འདས་གྲོངས་མ་སོང་གོང་ཤོད་མི་ནུས་པ་ཁ་སྐྱག་པས་བཀག་པ་རེད་དམ། ཡུལ་ལུང་གི་ཞེན་ཁོག་དང་ལྷག་པར་དབུས་གཙང་མི་མང་གི་མགོ་གནོན་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཐ་ཤལ་བའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། ཁྱེད་ཚོས་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་འདིའི་ནང་གང་དུའང་དཔུང་བསྒྲིལ་ཏེེ་ཆོལ་ཁ་གཞན་གྱི་མིའི་གཉའ་གནོན་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཐབས་སྐྱོ་བའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག དགོས་པའི་དུས་སུ་ཆད་དེ་ད་ལྟ་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་འདིའི་ནང་ཕྱིའི་དགྲ་བརྟུལ་མི་ཐུབ་པར་ནང་ཁུལ་གྱི་འགལ་ཟླ་སློང་རྒྱུ་དང་། མིང་གནས་དང་གཏམ་སྙན་གྲགས་བཟོ་རྒྱུར་སྨྱོ་ཟིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འོད་ཟེར་སོགས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་བཟི་བའི་སྨྱོན་པར་གྱུར་ཟིན་འདུག་པས་མཚམས་འདི་ནས་ཆད་པར་བྱེད༎

གོང་གི་བོད་པ་ཚང་དཔའ་ཆེ་ཆུང་ཞེས་པ་ནོར་འདུག<བོད་པ་ཚང་མ་དཔའ་ཆེ་ཆུང་་་་་་>ལྟར་ཡིན།

མི་མཁས་མཁས་པར་རྫུ་བའི་བདེ་བ་ཅན།།
མི་བདེན་བདེན་རྗུན་གོ་ལྡོག་བདེ་བ་ཅན།།
མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅན།།
མི་སྨྱོན་སྨྱོན་པའི་ངང་ཚུལ་བདེ་བ་ཅན།།

ང་ཕོད་ཕོད་པ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་ཚོང་འདིས།།
བོད་དོན་དོན་གཉེར་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས།།
སྡར་མ་མ་རབས་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི།།
ལོ་རྒྱུས་རྒྱུས་ཡོད་གཟུར་གནས་རྒྱས་ཀྱང་བཤད།།

ས་དབང་ཆེན་མོས་མགོ་བཏགས་ཞུས་རབས་མང།།
ས་དབང་ཆེན་མོས་གོ་མཛོད་བསྲེགས་རབས་མང་།།
ས་དབང་ཆེན་མོས་རང་ཡུལ་སྤྲད་རབས་མང།།
ས་དབང་ཆེན་མོས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་རབས་མང།།

མི་ངན་མིང་ཆེ་འབོད་མཁན་ངོ་ཚ་ཞེས།།
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེར་ཡོངས་གྲགས་ལྟར།།
ད་ནས་རྒྱལ་ཚོང་ང་ཕོད་སྡར་མ་ཞེས།།
འདོགས་པ་ལས་གཞན་ས་དབང་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས།།

དུས་བབ་ལགས།

ལོ་མགོ་འདིར་ཡང་། ཡིག་ནོར་སྤེལ་མགོ་ཚུགས་པས་སམ་ཅི། ཐུགས་རྗེས་གཟིགས། ལོ་མགོ་འདི་ནས་ཡིག་ནོར་ལ་གཟབ་ནན་གནང་རོགས་ཞུའོ།། རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་ཞུའོ།།

ལན་སྟབས་བདེ་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ན་ང་ཕོད་ཀྱི་ཕ་མ་གཉིས་ནི་བོད་རིགས་གཙང་མ་ཡིན་པར་བརྟེན་ང་ཕོད་བོད་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་བོད་རིགས་གཙང་མ་ཞིག་ཡིན་པ་རྩོད་མེད་རེད། ང་ཕོད་སྐྱེས་རྗེས་བོད་གཞུང་གི་དེ་སྔའི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མ་ཤོར་གོང་གི་བོད་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་ནང་ཐེག་པ་རིམ་འཛེགས་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་གྲུབ་ཡོད་པས་ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བཀོད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་ 1950 ལོར་མདོ་སྤྱི་ལྷ་ཀླུ་ལོ་དུས་རྫོགས་ཏེ་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པར་མདོ་སྤྱིའ་ིལས་གནས་བསྐོ་གཞག་བྱ་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཟིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་འཛུལ་གྱི་འདྲེ་ལག་རྐྱོང་འགོ་ཚུགས་པའི་དུས་ཚོད་དང་སྟབས་འཁེལ་ཡོད། སྐབས་དེར་ས་གནས་མང་དག་ཞིག་ནང་ཁྲིམས་སྒོ་རང་བཙན་ལྟ་བུར་གནས་པ་དེས་བོད་གཞུང་གིས་ངོས་ནས་རྒྱ་དམར་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ནང་གཅིག་མཚུངས་ཡོང་ཐབས་མེད་པའི་ཉེན་ཁའི་རང་བཞིན་ཐད་ས་གནས་ཚང་མའི་ནང་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་མི་དྲག་ཚོར་འཇམ་རྩུབ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་དམར་གྱི་གཡོ་བྱུས་འོག་ཚུད་ཟིན་པར་བརྟེན་མདོ་སྤྱི་ང་ཕོད་གནས་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་འདི་ནི་བོད་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དགག་རྡོ་ཆེ་ཤོས་འཕྲད་ཡུལ་གྱི་གནས་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་དེར་བོད་གཞུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་དང་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པའི་དབང་གི་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེས་རྐྱེན་པས་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པ་ནི་རྒྱ་མིས་མིག་འཛུགས་བྱ་ཡུལ་གྱི་མི་སྣ་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཟིན་ཡོད།
བོད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པའི་ཤེས་འཇོན་ལ་ཚོད་གམ་ཆེ་དྲག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ 1951 ལོའི་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་སྐབས་གཙོ་བོའི་མི་སྣའི་གྲས་སུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་ཡོད། ཞི་བའི་གྲོས་མཐུན་བཞག་རིང་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་བསྡུས་ཡོང་ཐབས་སོགས་ལ་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པས་སྐུ་ལས་སྐྱོན་པ་སོགས་ནི་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐོན་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗེད་འགྲོ་བའམ་ཁས་ལེན་བྱ་མ་སྲིད་པས་དེར་གླེང་མི་དགོས་པར་བཞག་ན་འགྲིག ཡིན་ནའང་སྐབས་དེ་དུས་ས་རྟགས་མ་བཀོད་པར་གང་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེ་ད་དམ། ང་ཕོད་ནི་སྐབས་དེ་དུས་ཆབ་མདོའི་མདོ་སྤྱི་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཁྲིམས་སྒོ་རང་བཙན་ལྟ་བུས་ལུང་ཆུང་ནང་གི་དཔོན་ཆུང་ལྟ་བུས་ལུང་པ་འགའ་རེར་ས་གནས་བླ་མ་དཔོན་རིགས་ཚོས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཚུར་ཁ་མ་བལྟ་ཕར་རྒོལ་ལན་མ་སློག་པར་རང་མགོ་གང་ཐོན་ལྟ་བུས་རང་རང་ས་སྡེ་ཆུང་ངུའི་ནང་ངར་སྐད་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ཡོད་པས་གནས་སྟངས་འདི་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཆབ་མདོའི་གོ་མཛོད་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པས་མེ་བསྲེགས་མ་བཏང་བའི་གོང་ག་རེ་བྱས་ཏེ་གོ་ལག་དེ་དག་མང་ཚོགས་ནས་འུར་མཆོངས་ཀྱིས་ལེན་ཏེ་དགྲ་བོའི་གདོང་མ་བཀག་པ་དེ་ད་ལྟ་ལན་པ་སུ་ལའང་དཀྲ་ ི་ཐབས་མེད་པ་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ 1959 ཟླ་ 3 གོང་ནས་ང་ཕོད་རྒྱ་མིའི་གཡོ་བྱུས་དང་བཙན་འོག་རྦད་དེ་ཚུད་ཟིན་ཡོད་སྟབས་ཁོང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཚོར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྐད་ཆ་ཡིན་མིན་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དུས་ཚོད་ངན་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགེ་ཕྲུག་གིས་དགེ་རྒན་ལ་འཐབ་འཛིང་གཏོང་བ་དང༌། ཕྲུ་གུས་ཕ་མར་འཐབ་འཛིང་གཏོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པས་ཡང་ན་མི་དེ་དག་ལ་སྐབས་དེ་དུས་བོད་མི་ཡིན་བསམ་པའི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སླེབས་མ་ཐུབ་པ་འདི་ད་ལྟའི་ང་ཚོ་ནང་བཞིན་མི་ཁ་བདེ་པོ་དེ་དག་མེད་པའི་སྐྱོན་རེད་དམ། ཡང་ན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཞན་ཆ་ཞིག་རེད་དམ། ཞན་ཆ་དེ་ང་ཕོད་ཡོད་མི་ཆོག་པ་གང་རེད་དམ། དེ་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག
བོད་སྤྱི་ཡོངས་སུ་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་ངམ་གོ་སྐབས་ཅུང་བཟང་དུ་ཕྱིན་རྗེས་ 1979 རྗེས་ནས་ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་དབར་ཕན་ཚུན་གནས་ལན་གནང་རེས་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད་པ་རེད་དམ། ང་ཕོད་ཀྱིས་ཕྱག་བྲིས་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་ཕུལ་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། མི་གཞན་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་བྱུང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་སུས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ལྷག་པར་དུ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པར་མི་འགྲོ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་། གཞན་གྱི་གནད་དོན་ཐད་ལམ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆའི་ནང་རྩ་བ་ནས་གསལ་གྱི་མེད་པ་རེད་དམ། མཐའ་བསྡོམས་གང་འདྲ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ། རྡོ་དོན་ཁོང་ནི་བོད་མིའི་གལ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་ལ་ང་ཚོས་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ཚང་མའི་འདོད་བློ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་གནང་ཐུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད་ཀྱང་། གནང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་བའི་སྡོམ་ཚིག་དེ་ང་ཚོས་བགྲོ་གླེང་གགི་ཚུལ་དུ་བཞག་ན་མཚམས་ཤོས་སུ་མཐོང་གི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་གི་སྔ་རྗེས་གནང་བའི་གཏམ་བཤད་སོགས་བརྙན་འཕྲིན་དང་ཡིག་ཐོག་གང་སར་ཡོད་པ་ལས་སྒྲ་དང་བརྙན་འཕྲིན། ལྷག་པར་འདས་ཁར་འབྲི་གནང་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་སྡེབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ཏེ་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་མཐའ་ཚིག་བཀོད་ན་མཚམས་ཤོས་སུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་ལས། ང་ཕོད་ས་དབང་དམ་པ་དེ་བོད་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་གམ། སྐྱེ་མ་ཐག་འོ་ཐག་ཆོད་ཙམ་ནས་ཧ་གོ་དོན་རྟོགས་མེད་པར་གྲོངས་པ་ལྟ་བུའི་གཉིད་ལམ་དང་རྨོངས་དད་ཀྱི་སྟོང་གཏམ་དེ་དག་མཚམས་བཞག་ན་ཡག་པ་འདུག དེ་མིན་བོད་ཀྱི་དུས་བབས་སྟེང་བགྲོ་གླེང་སྣེ་ཁ་མང་ཤོས་དང་རིང་ཤོས་གྲས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའིབརྗོད་གཞིའི་གཙོ་བོ་མི་སྣ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མིན་ ཚེ་དེ་ལྟར་ཡོང་དགོས་དོན་འདུག་གམ༎

བོད་ཀྱི་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་བ་མ་སྟོང་བར་དུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་བརྒྱལ་བཙོངས་མི་ངན་འདི་འདྲ་སྐྱེ་བ་ལན་དུ་མ་འཇུག་ཤིག

ང་ཕོད་ནི་བོད་མི་རྒྱ་ལ་ཕན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་ཕན་འབྲས་གང་ཡང་མེད། ད་དུང་དེའི་སྐོར་བཤད་ན་ཧ་ཅང་མང་ཡང་མང་པོ་སྤྲོས་ན་རྙོག་གླེང་ཞིག་ལས་མེད་པས་བཞག་པ་ཡིན

རྒྱལ་བཚོང་མི་ངན་འདི་ཡི་འོག་ཏུ་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་པར་མ་བཞོག་རོག