མེག་མོར་ཁུལ་གྱི་བོད་པ་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་གྱི་དཀའ་རྙོག་ཐད། གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་མཐར། ས་གནས་ཀང་ར་རྫོང་གི་བཅད་ཁྲ་ལྟར་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་ ༡༢༩ ཙམ་གྱི་མིང་ཐོ་བསྐྱར་དུ་འདེམས་སྒྲིག་བྱས་འདུག
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་དྷ་སའི་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་ ༡༦༠ དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་དང་ཨ་འབྲུག་ཚེ་བརྟན། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དངོས་གྲུབ་རྡོར་རྗེ། དྷ་ས་ས་གནས་མགོ་འཛིན་རྡོ་རྗེས་སྒྲོལ་མ་བཅས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུའི་ནང་ཆོས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཛོམས་ཏེ། ཀང་རང་རྫོང་ཉེ་སྔོན་དྷ་སའི་ཐང་ཁྲོམ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པའི་དཀའ་ངལ་ཐད། དེ་སྔོན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་ཀང་ར་རྫོང་གི་དཔོན་རིགས་ལ་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་བཀའ་སྡུར་གནང་སྟེ། ཀང་ར་རྫོང་གི་ངོས་ནས་བོད་པའི་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་ ༡༢༩ ལ་ཁྲོམ་སའི་མཐུན་འགྱུར་གྱི་ཐུགས་བཞེས་གནང་གཏན་འཁེལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚང་མས་ཁུལ་བསམ་ཤེས་གུ་ཡངས་བྱས་ཏེ། ས་གནས་རྫོང་གི་ལམ་སྟོན་དེར་བརྩི་སྲུང་གནང་དགོས་པའི་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད་འདུག
ཐག་གཅོད་དེ་ཁྲོམ་ས་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱི་མགོ་འཛིན་འོག་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་ཡོངས་སྤྱི་མོས་བྱུང་སྟེ། དེ་སྔའི་ས་གནས་བདེ་དོན་ལས་ཁུངས་དང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་གྱི་མིང་ཐོ་ ༡༢༨ ཡོད་པ་དག་གཞིར་བཟུང་ཐོག ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་གུ་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལ་ཐང་ཁྲོམ་གཉིས་ཡོད་མཁན་དང་། དེ་མིན་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གིས་ཚོང་ཁང་དང་ཐང་ཁྲོམ་གཉིས་ཉར་མཁན་ཚང་མས་ས་མིག་གཅིག་རེ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་མཐར་ས་མིག་ ༩༡ ལས་བྱུང་མེད་སྟབས། སྔར་ཐོ་གཞུང་ནང་ཚུད་མེད་མཁན་གྱི་ཚོང་པ་ ༥༠ ཙམ་ཡོད་པ་དག་ལ་རྒྱན་བརྒྱབ་སྟེ། དེ་སྔའི་ཀང་ར་རྫོང་གི་བཅད་ཁྲའི་ནང་གསལ་ལྟར་མིང་ཐོ་ ༡༢༩ ཏག་ཏག་འདེམས་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། ལྷག་ལུས་ཀྱི་མིང་ཐོ་ ༡༣ ཡོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ས་མིག་བྱུང་སྐབས་རིམ་པ་ལྟར་འདེམས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་བཅས་གཏན་འབེབས་གནང་སོང་། གཟའ་འཁོར་རྗེས་མའི་ནང་སྤྱི་འཐུས་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་དང་། ནང་སྲིད་དྲུང་འཕར་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ། ས་གནས་མགོ་འཛིན་རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ། ཁྲོམ་ས་སྐྱིད་སྡུག་གི་འཐུས་མི་བཅས་ཀྱིས་ཁྲོམ་སའི་མིང་ཐོ་རྣམས་ས་གནས་ཀང་ར་རྫོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལུས་ཁུངས་ལ་འབུལ་འཆར་ཡོད་འདུག
ཉེ་སྔོན་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་ཐང་ཁྲོམ་ཕྱིར་བསྡུའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་རྗེས། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་ཁྲོམ་ས་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་འཐུས་མིས་དཀའ་ངལ་རིམ་པར་ཞུས་མཐར། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གིས་སྤྱི་འཐུས་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་དང་ཡེ་ཤེས་སྒྲོལ་མ་ལགས་བཅས་སྔ་ཕྱིར་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་རྒྱ་གར་ལས་ཁུངས་ལ་འབྲེལ་བ་གནང་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་དང་ཁྲོམ་ས་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ཁག་ཅིག ས་གནས་ཀང་ར་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་དང་དྲུང་ཆེ་གཉིས་ཀྱི་སར་ཆེད་བཅར་གྱིས་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་ཞུས་ཡོད་འདུག འདིའི་ཐད་སྤྱི་འཐུས་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་ན། ས་གནས་ཀང་ར་རྫོང་གི་དྲུང་ཆེ་ལགས་ཀྱིས་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་གྱི་མིང་ཐོ་ ༡༢༩ དེ་ཡར་འབྱོར་རྗེས། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་གོ་སྡུར་གནང་གི་ཡིན་ལ། དེ་དུས་ཁྲོམ་ས་གསར་འཛུགས་མ་གྲུབ་པའི་བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་སུ། བོད་མི་ཚོས་སྔར་བཞིན་ཐང་ཁྲོམ་བཤམ་ཆོག་མིན་ཐད་བསྐྱར་དུ་ཐུགས་བཞེས་གནང་གི་ཡིན་ལབ་སོང་ཟེར། སྐབས་དེར་བཀའ་མོལ་ཅི་བྱུང་སྐོར་གསལ་བཤད་གནང་དོན། “མ་གཞི་བོད་མི་ཚོས་སྲང་འགྲམ་དུ་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་བཞིན་པ་དེ་ནི། ས་གནས་རྫོང་གི་ཆོག་མཆན་མེད་པར་ཁྲིམས་འགལ་ཆགས་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། བོད་མི་ཚོས་དངོས་ཡོད་དཀའ་ངལ་ལ་བསམ་ཤེས་གནང་ཐོག ས་གནས་དྲུང་ཆེ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་མཁན་ ༡༢༩ ལ་དྷ་སའི་ཨམ་རྗེ་ཐོག་མེད་སྨན་ཁང་གི་རྒྱབ་ལོགས་ནས་ཀིརྟི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་བར་དུ་ཁྲོམ་ས་གསར་བ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱ་འཆར་ཡོད་པ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ཁྲོམ་ས་ ༡༦༠ སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་ཡིན་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་བསྡད་ན། ཁྲོམ་ས་གཅིག་ཀྱང་མི་རག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད” ཅེས་བརྗོད་སོང་།
དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་ཐང་ཁྲོམ་ཕྱིར་བསྡུའི་དཀའ་ངལ་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་འཆར་ཡོད་སྟབས། དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་གཙང་སྦྲ་ལེགས་བཅོས་དང་། ཡུལ་སྐོར་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཆེད་ལས་འཆར་མང་པོ་ཞིག་མགོ་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཡིན་འདུག ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ “རྒྱ་གར་ཁྲལ་བསྡུ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་རེ་འགས་བོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཧ་ཅང་སྡུག་ཅག་འདུག་ཅེས་ཉེ་སྔོན་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྐབས་ང་ཚོར་གསུང་གི་འདུག ” ཅེས་བརྗོད་དེ། དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་རྒྱ་གར་ནང་ཡུལ་སྐོར་མང་པོ་ཡོང་སའི་ས་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ས་གནས་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་དང་། ཚོང་པ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་ཀང་ར་རྫོང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་དུས་རྒྱུན་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་དུ་ཕེབས་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་པའི་ཚོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྲང་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་གཙང་སྦྲ་དང་། ཚོང་རྒྱག་སྐབས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་གཟབ་གཟབ་མ་གནང་ཚེ། རྒྱ་གར་མི་མང་གི་མཐོང་སྣང་གི་བོད་པའི་གཟིགས་བརྙན་ལ་དོ་ཕོགས་འབྱུང་ཉེན་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་སོང་།
དྷ་སའི་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་མི་ ༡༣༠༠ ལྷག་གི་འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་དེ་ཐང་ཁྲོམ་སྟོན་ ༡༦༠ ལ་བརྟེན་ཡོད་འདུག
གསར་འགོད་པ། ཚེ་རིང་རྒྱལ།
![Because of high altitudes in the Himalayas, difficult terrain and often poor weather, the Kailash Manasarovar pilgrimage if one of the most challenging in the world [File: Purnima Shrestha/Reuters]](https://tibettimes.net/wp-content/uploads/2026/05/Screen-Shot-2026-05-14-at-5.25.22-PM-360x180.png)
བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་ཐུག་སྐབས་ཚང་མས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་གནང་པ་ནི་ཡ་རབས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་གཅིག་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་དང་སྒྲིགས་གཞི་ལས་མ་བརྒལ་བའི་ཐོག་ནས་འཐབ་རྩོད་གནང་དགོས་པ་ལས་ཨོར་སྡོམ་གྱིས་གང་དྲན་གནང་མི་ཉན།
ད་རེབ་སྤྱི་འཐུས་འདི་ཚོས་ལས་ཀ་ཡག་པོ་གནང་འདུག་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་ཚོས་སྤྱི་འཐུས་སྔོན་མ་ཚོའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་དེ་མི་ལེན་པར་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་ལས་དོན་འདི་ལྟར་རྩོམ་རོགས་གནང་།
ཨོ་་་་དཔེ་ཡག་པོ་རེད་
ཛ་དྲག་གི་ཀ་ངལ་ལ་ཛ་དྲག་གིས་རོགས་པ་དུས་ཐོག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་ན་དངོས་བྲེལ་ཕ་བཟང་པོའི་བུ་རེད།
རྗེས་སུ་ཡང་དེ་ག་ནང་བཞིན་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།
ཆབ་སྲིད་དང་དབང་ཤུགས་རྐྱང་པའི་ཐད་ཁ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མང་ཚོགས་ལ་དོན་དངོས་སུ་ཕན་པའི་བྱ་བ་མང་པོ་སྒྲུབ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།མི་མང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་།སློབ་གསོ།འཚོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་གསར་འགྱུར་མང་པོ་བཀོད་ནས་དབུས་གཞུང་ལ་ཁོ་ཚོ་ནང་ཁུལ་དུ་དབང་རྩོད་རེས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་མིན་པར་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཐད་ཐུགས་ཁུར་དང་ལས་དོན་མཛད་རྒྱུ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གསར་འགོད་ཀྱི་ལམ་ནས་གསལ་འདེབས་གནངས་དང་གནང་བཞིན་པ།དེ་མིན་ཕྱིས་སུའང་གནས་ཚུལ་འདི་དག་གི་གསར་འགོད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུར་སེམས་གཏིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་ཡིན།