ལི་བྷེ་ཡའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་པ་གྷ་ཌ་ཧྥེ་གླེང་བ།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་དང་ཡུ་རོབ་གླིང་གི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་གནས་པའི་ཨ་རབ་གླིང་གི་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༦ ལྷག་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ལེ་བྷེ་ཡའི་སྲིད་དབང་གཅིག་སྡུད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་སྟེ། འདས་པའི་མི་ལོ་ ༤༢ རིང་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བྱེད་མཁན་སྲིད་འཛིན་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཟེར་བ་དེ་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་དམངས་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་གིས་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད། དེ་ནི་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་གིས་ལེ་བྷེ་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཊི་རེ་པོ་ལེ་(Tripoli)ཡི་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཁོ་རང་གི་སྐྱེས་ཡུལ་ (Sirte)ཞེས་པར་འཐབ་རྒོལ་བྱས་མཐར། ས་འོག་ཆུ་ཡུར་སྦུབས་ལམ་ཞིག་ཏུ་སྦེད་སྐུང་བྱས་ཡོད་པ་འཛིན་བཟུང་གིས་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་ལ། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཁོའི་བུ་(Mutasim)ཞེས་པ་ཡང་བསད་ཡོད་འདུག

    གྷ་ཌ་ཧྥེ་བསད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག ལེ་བྷེ་ཡའི་མང་ཚོགས་དང་གྱེན་ལངས་ཁག་ཁག་གི་དམག་མིའི་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། ལེ་བྷེ་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་བརྡལ་མང་པོའི་ནང་མི་མང་གིས་ཤོག་སྦག་སྒྲོན་པ་དང་སྤྲོ་སྐྱིད་བཏང་བ་སོགས་བྱས་ཡོད་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བློན་ཁ་མེ་རོན་(David Cameron)། རྒྱལ་ཚོགས་དྲུང་ཆེ་བྷན་ཁེ་མོན་སོགས་ཀྱིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་ཏེ། གྷ་ཌ་ཧྥེ་བསད་པ་དེ་ལེ་བྷེ་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་གཞུང་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ། མི་མང་ལ་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ། ཞི་བདེ་ལ་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་བསླེབས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་རྒྱལ་སྤྱི་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་གཞུང་གསར་པ་བཙུགས་ཏེ། དམངས་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་མགོ་འཁྲིད་གསར་པ་བསླེབ་རྒྱུར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ཡོད་ལ། ཨོ་བྷ་མས་ “ལོ་ ༤༢ རིང་དྲག་སྤྱོད་སྒེར་འཛིན་གཞུང་དང་ཟླ་བརྒྱད་རིང་གི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དོན་རྐྱེན་མཇུག་བསྒྲིལ་སོང་བས། དེ་རིང་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་མང་གིས་རང་དབང་ཐོབ་པའི་དགའ་སྟོན་དང་། དུས་བབ་གསར་པ་ཞིག་གི་མདུན་བསུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་འཛིན་དགོས” ཞེས་བསྒྲགས་ཡོད།

    གྷ་ཌ་ཧྥེ་གསོད་སྟངས་ཐད་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཅིག་གིས་ཞིབ་བཤེར་བྱ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་པ་ལྟར། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བར་བརྒལ་གཞུང་གིས་གྷ་ཌ་ཧྥེའི་འཆི་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་སུ་མེ་མདའ་རྒྱག་མཁན་ཁ་གསལ་བྱུང་རྗེས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ཞིབ་བཤེར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། གྷ་ཌ་ཧྥེའི་ནང་མི་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པས་ཎ་ཊོའམ་ནུབ་རྒྱ་མཚོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པས་དམག་འཐབ་བསླངས་ཏེ། གྷ་ཌ་ཧྥེ་འཆི་ལམ་དུ་དེད་པ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་དོན་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གཏུག་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག་ལ། ཁྲིམས་རྩོད་པ་མཱར་སལ་(Marcel Ceccaldi)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཞིག་དང་དེ་སྔོན་གྷ་ཌ་ཧྥེའི་དབང་འཛིན་གཞུང་ལ་ལས་ཀ་བྱས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཐེངས་འདིར་གྷ་ཌ་ཧྥེའི་ནང་མིའི་འཐུས་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག 

ལེ་བྷེ་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་གི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན།

གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཡིས་མི་ལོ་ ༤༢ རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་རིང་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་མང་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་ལྗང་ཁུའི་དགོངས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གླེང་མཁན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་དམ་དྲག་བྱས་པ། གཞུང་དང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་མཁན་དག་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱིས་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་མང་གཞུང་ལ་མ་དགའ་བ་ཆགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རོགས་དངུལ་འོག་ལེ་བྷེ་ཡའི་གཞུང་གིས་མི་མང་སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་དོན་ཞིག་ལ་འགོར་འགྱངས་བྱུང་སྟབས། ད་ལོའི་ལོ་མགོར་ལེ་བྷེ་ཡའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱུང་བར་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཇཱ་མལ་(Jamal al-Hajji)ཟེར་པའི་རྩོམ་པ་བོ་ཞིག་གིས་དྲ་ཐོག་བརྒྱུད་མང་ཚོགས་ལ་ལེ་བྷེ་ཡའི་རང་དབང་ཆེད་གྱེན་ལངས་བྱ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཏེ་ཁོང་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ། དེའི་རྗེས་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ལེ་བྷེ་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་བྷན་གྷ་ཛེ་(Benghazi)རུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཧྥ་ཐེ་(Fathi Terbil)འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ། ཉིན་དེར་མི་མང་གི་འོས་ལངས་ཐོག་མ་དེ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཨ་རབ་གླིང་གི་ཏོའུ་ནེ་ཤི་ཡ་དང་ཨི་ཇེབ་གྱེན་ལངས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེས་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་མང་ལ་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་བསླེབས་ཏེ། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་རྒྱུའི་འདུན་པ་མེ་ལྕེ་བཞིན་འབར་ཡོད། 

ལེ་བྷེ་ཡའི་ཟིང་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རྒྱབ་རོགས།

ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་གྱི་ལེ་བྷེ་ཡའི་ནང་མི་མང་གྱེན་ལངས་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ངོ་རྒོལ་ཤོག་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་ (NTC) ཞེས་པ་གསར་དུ་བཙུགས་ཤིང་། གྱེན་ལངས་པའི་ཁྲོད་དགེ་རྒན་དང་སློབ་མ། བཟོ་ལས་པ། གཞུང་འོག་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པའི་དམག་མི་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད་འདུག ལེ་བྷེ་ཡའི་གྱེན་ལངས་མང་ཚོགས་སྟེང་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེན་བྱས་སྟབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་སྲིད་གཞུང་ཁག་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་དང་གནོན་ཤུགས་རིམ་པར་སྤྲད་ཅིང་། མཐར་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོད་དོན་ལྟར་ལེ་བྷེ་ཡར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་གི་འབྲེལ་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དམག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ ༢༨ ལས་གྲུབ་པའི་ནུབ་རྒྱ་མཚོའི་མནའ་མཐུན་ཚོགས་པའམ་ཎ་ཊོ་ (Nato)མཉམ་འབྲེལ་དྲག་ཆས་དམག་དཔུང་བཏང་སྟེ། ལེ་བྷེ་ཡའི་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་ལ་མཚོན་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་དང་དམག་སྤྱོང་སྤྲད་དེ་གྷ་ཌ་ཧྥེའི་གཞུང་ལ་དྲག་རྒོལ་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དང་རཱ་ཤི་ཡ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ རྒྱ་གར། བྷར་ཛལ། ཎ་ཊོའི་འོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད། ལེ་བྷེ་ཡའི་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། ཧྥ་རན་སི་དང་ཨ་རི། དབྱིན་ཇི་སོགས་ཀྱིས་གདོང་མཆོང་བྱས་ཏེ་ལེ་བྷེ་ཡའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད། ལེ་བྷེ་ཡའི་དམག་འཐབ་ཁྲོད་ཀྱི་དམག་མི་དང་མཚོན་ཆའི་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ཙམ་ཨ་རིའི་ཡིན་རབ་བཤད། 

རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གི་གྷ་ཌ་ཧྥེའི་ཤུགས་རྐྱེན།

གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཡིས་མི་ལོ་ ༤༢ རིང་ལེ་བྷེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རིང་། ཁོང་ནི་གཏུམ་དྲག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡོད་ལ། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་དང་ལྡན་པའི་མགོ་ཁྲིད་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད། ཨ་རབ་གླིང་དང་ཨ་ཧྥི་ཀ་གླིང་གི་ཆིག་སྒྲིལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་མཁན་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ ༥༤ ལས་གྲུབ་པའི་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་བློ་འདོན་བྱེད་མཁན་ཡང་ཆགས་ཡོད་འདུག འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཨ་རབ་གླིང་དང་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་གི་རྡོ་སྣུམ་གཏེར་དངོས་ཐོན་རྫས་རིགས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཤོར་ཡོད་སྟབས། བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཡིས་ “ལོ་ངོ་ ༥༠༠༠ རིང་སྣུམ་མེད་པར་མི་རྣམས་གནས་ཐུབ་ཡོད་ལ། ང་ཚོའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་རང་རྐྱ་མ་འཕེར་པར་གྱི་ལོ་འགར་ཅིའི་ཕྱིར་སྡོད་མ་ཐུབ་པ་རེད།” ཅེས་བརྗོད་དེ། ཨ་རབ་གླིང་གི་རྡོ་སྣུམ་ཐོན་ལས་རིགས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཤོར་བར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཡོད། དེ་བཞིན། ༢༠༠༩ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་ཁོས་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཏེ། རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་ནི་དྲག་སྤྱོད་རིང་ལུགས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་དེ། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིག་ཆ་རྩབ་རལ་བཏང་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ལྡན་ཁག་གིས་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་དང་། ཨ་རབ་གླིང་ལ་བཤུ་གཞོག་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཨ་སྒོར་ཐེར་ཆེན་ ༧།༧ གྱིས་ཁོང་ཚོར་གུན་གསབ་སྤྲོད་དགོས་སྐོར་སོགས་བརྗོད་ཡོད།

གྷ་ཌ་ཧྥེ་ལ་མིག་གསུམ་པའི་ལྟ་སྟངས།

དེ་སྔ་ཨ་རབ་དང་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་དུ་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་ཧྥི་ཀའི་སྲོལ་རྒྱུན་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཁོང་ལ་ “རྒྱལ་མང་གི་རྒྱལ་བོ”་(King of the Kings)ཞེས་པའི་ཆོ་ལོ་ཕུལ་ཡོད་ལ། ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེ་གཟིངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་ནེལ་སོན་མན་ཌེ་ལཱ་(Nelson Mandela)ཡིས་ཀྱང་“སྤུན་ཟླ་དབུ་ཁྲིད”་(Brother Leader)ཅེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག རྒྱལ་ཁབ་ ༥༤ ལས་གྲུབ་པའི་ཨ་ཧྥི་ཀ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་(African Union)ཀྱིས་ད་ལྟའི་ལེ་བྷེ་ཡའི་བར་བརྒལ་གཞུང་ཁྲིམས་མཐུན་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་ལ། གྷ་ཌ་ཧྥེའི་ནང་མི་སོགས་ཨལ་ཇེ་རེ་ཡ་(Algeria) དང་ནེ་ཇར (Niger)སོགས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ རཱ་ཤི་ཡའི་སྲིད་བློན་པུ་ཊེན་(Vladimir Putin)གྱིས་གྷ་ཌ་ཧྥེ་དམར་གསོད་བཏང་པ་དང་ཁོང་གི་ལུས་ཡོངས་ཁྲག་གིས་ཁེངས་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་ནས་བསྐྱར་སྟོན་ཡང་སྟོན་བྱས་པ་དེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་གི་ཐལ་ཆ་ཆེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་བྱས་ཡོད། ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་དང་ཨ་རབ་བཅས་སུ་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ནི། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། ཆིག་སྒྲིག་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འཚམ་ཐེབས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡོད་ལ། ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྒོ་ཁྱི་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནོན་ཤུགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་གྱི་དཔའ་རྒོལ་ཞིག་ཏུ་བགྲང་མཁན་ཡང་ཡོད་འདུག

ལེ་བྷེ་ཡའི་ད་ལྟའི་གནས་བབ།

གྷ་ཌ་ཧྥེ་བསད་རྗེས་ལེ་བྷེ་ཡའི་ནང་དུས་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། གྷ་ཌ་ཧྥེའི་རྗེས་འབྲང་པས་ཟིང་ཆ་སློང་ཉེན་གྱི་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གསར་བརྗེ་གྱེན་ལངས་པའི་ནང་ཁུལ་དུ་ཤོག་ཁག་ནང་ཆབ་སྲིད་ལྟ་གྲུབ་མི་མཐུན་པའི་ཚོ་ཁག ཁ་ཆེ་རིང་ལུགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་མཁྲེགས་འཛིན་བྱེད་མཁན། ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་རིང་ལུགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྙོག་དྲ་མི་མཐུད་གནས་ཡོད་སྟབས། གསར་བརྗེ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་དང་ཎ་ཊོའི་རོགས་དམག་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པར་ཁས་ལེན་བྱས་མི་འདུག  དེ་སྔོན་ལེ་བྷེ་ཡའི་ཕྱི་འབྲེལ་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༥༣ ཙམ་རྒྱལ་ཁོངས་ཟིང་འཁྲུག་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཁང་དང་། སྲིད་གཞུང་ཁག་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པ་ལས་གང་མགྱོགས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༢།༥ ཙམ་ད་ལྟའི་གཞུང་གསར་པར་རོགས་འདེགས་སླད་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར་རེ་བ་བཏོན་པར། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༥༠༠ ཙམ་མི་མང་བདེ་རྩ་ཁག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱུང་ཡོད་འདུག

    གྷ་ཌ་ཧྥེ་ནི་ ༡༩༤༢ ལོར་ལེ་བྷེ་ཡའི་སར་ཊེ་(Sirte)ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། མཐོ་སློབ་སྐབས་དམག་ལ་ཞུགས་ཏེ་དབྱིན་ཡུལ་ནས་དམག་སྤྱོང་བྱས་ཡོད། རང་ལོ་ ༢༧ སྟེང་ཁོང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་དམག་མིའི་གྱེན་ལངས་ཤོག་ཁག་བཙུགས་ཏེ་ ༡༩༦༩ ལོར་ལེ་བྷེ་ཡའི་རྒྱལ་བོ་ཨའེ་ཌིརེ་སི་(Idris)མཐར་སྐྲོད་བཏང་རྗེས་གྷ་ཌ་ཧྥེ་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལེ་བྷ་ཡའི་སྲིད་དབང་བཟུང་ཡོད། གྷ་ཌ་ཧྥེ་ནི་དུས་རྒྱུན་བུད་མེད་མཛེས་མ་མང་པོར་དགའ་མགུར་རོལ་རྒྱུར་མོས་ཤིང་། ནམ་རྒྱུན་ཁོ་རང་གི་སྐུ་སྲུང་དམག་མིར་ཡང་བུད་མེད་ཁོ་ན་བསྐོ་བཞག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ༡༩༦༩ ལོར་བུ་མོ་(Fatiha al-Nuri)ཟེར་བཞིག་སྐྱེས་དམན་དུ་བླངས་ཏེ་ ༡༩༧༠ ལོ་གྲོངས་ཡོད་འདུག རྗེས་སུ་བསྐྱར་དུ་(Safia Farkash)ཟེར་བ་ཞིག་བླངས་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་བུ་ ༧ དང་བུ་མོ་ ༡ བཅས་སྐྱེས་ཡོད་འདུག གྷ་ཌ་ཧྥེ་ལ་ཨེ་ཇིབ་སྲིད་འཛིན་ནཱ་སར་(Gamal Abdul Nasser)གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ཅིང་། རྗེས་སུ་ཁོས་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་ལྗང་ཁུ་(Green Book) ཞེས་པ་ཞིག་བརྩམས་ཏེ་ལེ་བྷེ་ཡའི་མི་མང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཆབ་སྲིད་གཞུང་ལུགས་གསུམ་པ་ (The third universal theory)ཞེས་གྲགས་ཤིང་། ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་ནི་ཨེ་ཇིབ་ཀྱི་གནའ་བོའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་སྨྲ་བ་པི་ལཱ་ཊོ་(Plato)ཡི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་དང་། མཱ་ཁེ་སི་ཡི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གཉིས་ལས་བརྒལ་པའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད། 

༼བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཚགས་ཤོག་ལས་འདིར་བཀོད ༽

གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།