ཨེ་རན་གཞུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ལས་གཞིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་སྣ་ཚོགས་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་ལ། ཉེ་ལམ་ཨེ་ཛི་རལ་གྱིས་ཨ་རི་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཨེ་རན་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་དེལ་མོས་མཐུན་མ་བྱས་པར་གླེང་སློང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཨེ་ཛི་རལ་(Israel) གྱི་སྲིད་བློན་བྷན་ཇཱ་མེན་ (Benjamin Netanyahu) ཨ་རིར་ཕྱིན་ཏེ། ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཐོག ཨེ་རན་གྱི་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་སྐྲུན་ལས་གཞི་དེ་གཅིག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་དོན་རྩིས་མེད་དང་། གཉིས་ནས་ཨེ་ཛི་རལ་རྒྱལ་ཁོངས་བདེ་འཇགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། ཨེ་ཛི་རལ་གྱིས་ཨེ་རན་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་འཆར་ཡོད་པར་ཨ་རིས་གཞུང་གིས་ལངས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་འཛིན་མིན་ཐད་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་ཨེ་རན་གྱི་རྡུལ་མཚོན་ལས་གཞི་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་ངོས་ལེན་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་མ་དགོས་པར་སེལ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།
ཨེ་ཛི་རལ་གྱི་སྲིད་བློན་བྷན་ཇཱ་མེན་གྱིས་ཨོ་བྷ་མའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ཉན་རྗེས། རང་ཉིད་ཨེ་ཛི་རལ་གྱི་སྲིད་བློན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དབང་ལ་འགན་འཁུར་དགོས་པས། རྒྱལ་ཁོངས་བདེ་འཇགས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲག་ཤུགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་ནུས་པ་དང་སྟོབས་ཤུགས་དང་གྲ་སྒྲིག་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་དེ། ཨ་རིས་ཁོང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་དམག་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་བྱས་ཀྱང་། ཨེ་ཛི་རལ་གྱིས་ཨེ་རན་སྟེང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་དང་ཆོད་སེམས་བརྟེན་པོ་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད། སི་ཨན་ཨན་(CNN) གྱི་སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་བྷི་ལེ་ཛར་(Wolf Blitzer) གྱིས་དཔྱད་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་། ཨེ་ཛི་རལ་གྱིས་ཨེ་རན་ལ་དམག་འཁྲུག་སློང་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྒྲགས་པ་དེ་ནི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པ་ཞིག་ལས་དྲག་རྒོལ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མེད་པ་དང་། གལ་སྲིད་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་འཆར་ཡོད་ཚེ། ༢༠༠༧ ལོར་ཨེ་ཛི་རལ་གྱིས་སེ་རི་ཡའི་རྡུལ་མཚོན་རྟེན་གཞིར་གཏོར་རྒོལ་བཏང་བ་དང་། ༡༩༨༡ ལོར་ཨེ་རག་ནང་གི་རྡུལ་མཚོན་རྟེན་གཞིར་གཏོར་རྒོལ་བྱས་པ་ལྟར། གྲག་མེད་འགུལ་མེད་ངང་དྲག་རྒོལ་མི་བྱེད་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་དགྲ་བོར་འདྲོག་སློང་ངེས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་ཨེ་ཛི་རལ་གྱི་སྲིད་བློན་བྷན་ཇཱ་མེན་གཉིས་ཀྱི་ཐུག་འཕྲད་སྐབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་གཅིག་ནས་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུའི་ནང་དམག་འཁྲུག་གསར་པ་སློང་མིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་རྒྱལ་ཕམ་ཐག་གཅོད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ། གསུམ་ནས་ཨ་རིས་ད་སྔ་ཨེ་ཛི་རལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཚལ་བསྒྲགས་པ་དོན་ལ་གནས་མིན་སོགས་ལ་ཐུག་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་པཱ་ནེ་ཊཱ་(Leon Panetta) ཡིས “དམག་འཁྲུག་ནི་ལས་དོན་གཞན་ཚང་མར་གྲུབ་འབྲས་མ་སོན་པའི་གདམ་ཀ་མཐའ་མ་དེ་རེད། ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་ནོར་འཁྲུལ་མ་ཤོར་བ་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་། གདམ་ཀ་དེ་ལས་ལྷག་མེད་པར་གྱུར་ཚེ་ང་ཚོས་ལག་བསྟར་བྱ་ངེས་རེད”ཅེས་བརྗོད་ཡོད།
ཨོ་བྷ་མས་ཨེ་ཛི་རལ་ལ་རྒྱབ་ལངས་ཐོག་ཨེ་རན་སྟེང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐད། ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ ༢༠༠༨ ལོར་ཨོ་བྷ་མས་བྷུ་ཤི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཨེ་རག་ལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པའི་སྲིད་ཇུས་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་སྟབས། ཁོང་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་འོས་མི་ལས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེངས་འདིར་ཡང་ཁོང་གིས་བསྐྱར་དུ་ལོ་གསུམ་གོང་གི་རང་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཨེ་རན་སྟེང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་གླེང་ལ། ད་ལོའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འོས་བསྡུའི་ཁྲོད། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འོས་མིའི་རྩེ་ཕུད་དུ་སླེབས་མཁན་སན་ཊོ་རུམ་(Rick Santorum) དང་། རོམ་ནེ་(Mitt Romney) གཉིས་ཀྱིས་ཨོ་བྷ་མས་ཨེ་རན་རྡུལ་མཚོན་མཚམས་འཇོག་གི་གནད་དོན་ཐད་བཟུང་བའི་སྲིད་ཇུས་ནུས་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ལ། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་མགོ་ཁྲིད་མེག་ཀཱོན་ནེལ་(Mitch McConnell) གྱིས། ཨེ་རན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུར་དྲག་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེད་ཞུས་པ་ལྟར། གྲོས་ཚོགས་ནང་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ཡོད།
ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཨེ་རན་རྒྱལ་ཡོངས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་མགོ་གཙོ་ཇཱ་ལེ་ལེ་ (Saeed Jalili)ཡིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲིད་གཞུང་དག་དང་ལྷན་དུ་རྡུལ་མཚོན་ལས་གཞི་ཚུད་པའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་བསྐྱར་དུ་གྲོས་མོལ་བྱ་འདོད་ཡོད་ལུགས་བརྗོད་པར། ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ལྕམ་ཨ་ཤི་ཊོན་(Catherine Ashton) གྱིས། རྒྱལ་ཚོགས་གཏན་འཇགས་རྒྱུན་ལས་ལྔ་(ཨ་རི་དང་རཱ་ཤི་ཡ། རྒྱ་ནག ཧྥ་རན་སི། དབྱིན་ཇི། )དང་འཇར་མན་བཅས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཨེ་རན་གྱི་རྡུལ་མཚོན་གནད་དོན་ཐད་གྲོས་མོལ་བྱ་འདོད་ཡོད་ལ། དེ་ལ་ཨེ་རན་ཕྱོགས་ནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཐོག་གྲོས་མོལ་བརྒྱུད་མཇུག་འབྲས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད།
ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨེ་རན་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུར་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ ༦ གིས་མོས་མཐུན་བྱས་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གོམ་སྟབས་གཅིག་ཡིན་ཡང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་མེད་སྟབས། དངོས་གཞིའི་གྲོས་མོལ་སྐབས་ཨེ་རན་ལ་དམག་འཁྲུག་བཤམ་རྒྱུའི་རླུང་ཡམས་དེ་རྒྱ་ཡན་དུ་གཏོང་ཐབས་བྱེད་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་བདེ་འཇགས་གནད་དོན་ཐད་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་དང་། འཇར་མན་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཞབས་རའེ་ཀེ་(Henning Riecke) ཡིས་ཀྱང་ “སོ་སོའི་དགྲ་བོ་ཁ་འཐོར་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཕ་རོལ་བོའི་ཤོག་ཁག་གི་མི་སྣ་འགར་རེར་འཆམ་པོ་དང་མཐུན་ལམ་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་མ་རེད་”ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
༢༠༠༣ ལོར་ཨེ་རན་རྡུལ་མཚོན་ལས་གཞིའི་ཐད་ཧྥ་རན་སི་དང་འཇར་མན། དབྱིན་ཇི་གསུམ་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༠༦ ལོར་བསྐྱར་དུ་གོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག རཱ་ཤི་ཡ་གསུམ་མཉམ་ཞུགས་ཐོག་གྲོས་མོལ་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་ ༢༠༡༠ དང་ ༢༠༡༡ བཅས་ནང་རིམ་པར་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་མེད།
གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།
