བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཀྲི་སྦིའི་སྐོར་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཟབ་སྦྱོང་།

ཕྱི་ཚེས་ ༣ ནས་ ༦ བར་ཉིན་བཞིའི་རིང་གི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཀྲི་སྦི་(TB) ནད་བཅོས་བྱ་ཐབས་སྐོར་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཟབ་སྦྱོང་འདི་ནི། ཨ་རིའི་ཇོན་ཧོབ་ཀེན་སི་(John Hopkins) མཐོ་སློབ་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཚོགས་(WHO) དང་། ཨེ་ཌ་ལེའི་(Italy)རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་ལས་གཞི་(AISPO) གཉིས་ཀྱི་རོགས་དངུལ་ཐོབ་པ་ལྟར་བོད་གཞུང་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་དང་། ཐེངས་འདིའི་ལྷན་ཚོགས་ཟབ་སྦྱོང་ནང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་དང་། དེ་བཞིན་དགོན་སྡེ་ཁག སློབ་གྲྭ་ཁག བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གཙོས་པའི་ངྷ་ས་ཁུལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་ཁག་གི་ཕྱི་ལུགས་སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་བཅས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཀྲི་སྦི་དང་འབྲེལ་པའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཚང་མ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་འདུག

ཉིན་ ༤ རིང་གི་ལྷན་ཚོགས་ཟབ་སྦྱོང་སྐབས་གཙོ་བོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། ད་སྔ་ཀྲི་སྦི་བཅོས་ཐབས་ཐད་ལས་དོན་བསྒྲུབས་པར་གྲུབ་འབྲས་གང་འདྲ་ཐོན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཐེངས་འདིའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཀྲི་སྦི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཨ་ཤོག་ཀུ་མར་(Dr Ashok Kumar) མཆོག་གིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཀྲི་སྦི་ཐད་ལས་ཀ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། དེར་གྲུབ་འབྲས་གང་འདྲ་ཐོན་གྱི་ཡོད་མེད། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་སྐོར་ལ་ལྟ་སྟངས་གང་འདྲ་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་སི་རེ་ནེ་ཝ་སི་(Dr A.N Sreenivas)ཡིས་འཛམ་གླིང་ནང་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོད་པ། དེ་དང་འབྲེལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཀྲི་སྦིའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྐོར། འབྲེལ་ཡོད་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ཀྲི་སྦི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་སོ་ཌི་(Dr Kulbushan Sood) ཡིས་ཧི་མ་ཅལ་ནང་གི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཆགས་ཡོད་པ། མ་འོངས་པར་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མངའ་སྡེ་གཞུང་དང་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པ། དེར་མངའ་སྡེ་དང་དབུས་གཞུང་ནས་མཐུན་འགྱུར་ག་རེ་དགོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་རག་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དང་། གཞན་ཨ་རི་དང་ཨི་ཌ་ལེ། རྒྱ་གར་སྨན་ཁང་ཁག་ཅིག་བཅས་ནས་ཡོང་པའི་ཆེད་མཁས་སྨན་པ་ཁག་གིས་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཐབས་གསར་པ། སྨན་བཅོས་བྱ་ཐབས། སྔོན་འགོག་བྱ་ཐབས་སོགས་བརྗོད་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཐད་གཏམ་བཤད་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

གསར་འགོད་པས་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟླ་བ་ཕུན་སྐྱིད་ལགས་སུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་གནས་བབ་དང་། བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་ངོས་ནས་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་སྨན་བཅོས་བྱ་ཕྱོགས་སྐོར་སོགས་དྲིས་པར་ཁོང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཧི་མ་ཅལ་ནང་གི་བོད་མིའི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་འགན་ཆ་ཚང་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གིས་ཁུར་ཡོད་པ་དང་། དེ་མིན་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་འགན་ཕལ་ཆེ་བ་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་འཁུར་གྱི་ཡོད་འདུག བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་ངོས་ནས་ཀྲི་སྦི་ནད་གཞི་རིམ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ཕོག་མཁན་ཚོར་སྨན་ཆ་ཚང་རིན་མེད་ཐོག་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་པའི་ནད་ཚ་ཕོག་མཁན་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བབ་ལ་བལྟས་ནས་སྨན་རིན་བརྒྱ་ཆ་ག་ཚོད་སྤྲོད་དགོས་མིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། དངོས་ཡོད་ཐོག་ཉམས་ཐག་ཡིན་ཚེ་སྨན་རིན་ཆ་ཚང་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གིས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ལ། ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཕོག་མཁན་ཚོར་སྨན་རིན་ཧིན་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་ཡས་མས་ནས་འབུམ་ ༥ ཡས་མས་བར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། ཆ་སྙོམས་ཀྲི་སྦི་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཕོག་མཁན་མི་རེར་སྨན་བཅོས་ཐད་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་རེ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པར་བརྗོད་བྱུང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་ཁོང་གིས་ “ སྔོན་མ་དང་བསྡུར་ན་ད་ཆར་ཡག་པོ་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་གནས་སྟངས་ངས་གསལ་བོད་ཤེས་ཀྱི་མེད། གཞན་མི་རིགས་ལ་དབྱེ་བ་ཡིན་ན་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་མང་ཤོས་བཙན་བྱོལ་བོད་པ་ཆགས་ཡོད་རེད། ” ཅེས་བརྗོད་སོང་།

གསར་འགོད་པས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ཀྲི་སྦི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཨ་ཤོག་ཀུ་མར་མཆོག་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲི་སྦི་ནད་ཚའི་ཐད་ལྟ་སྟངས་གང་འདྲ་འཛིན་གྱི་ཡོད་དང་། ཀྲི་སྦི་བཅོས་ཐབས་ཐད་རོགས་འདེགས་གང་འདྲ་སྤེལ་འཆར་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། ཁོང་གིས་ “ སྤྱིར་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མར་ནད་ཚ་འགོག་ཐབས་དང་སྨན་བཅོས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རིགས་གང་ལེགས་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་ལྟར། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དམིགས་བསལ་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་ཡིན་སྟབས། ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་མཐུན་འགྱུར་བྱ་དགོས་ཀྱང་ང་ཚོས་བྱ་ངེས་ཡིན། ཐེངས་འདིའི་ལྷན་ཚོགས་ཟབ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་ལྷན་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དམིགས་བསལ་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚའི་ཐད་མཐུན་འགྱུར་རོགས་འདེགས་གང་འདྲ་བྱ་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན” ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཨེ་ཌ་ལེའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་ལས་གཞིའི་(AISPO) འགན་འཛིན་སལ་ཝོ་(Dr Fulvio Salvo) ཁོང་གིས་འདས་པའི་ལོ་ ༣ ལྷག་ལ་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དང་ལྷན་དུ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་བཅོས་ཐབས་ཐད་ལས་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་དང་སྤེལ་མུས་ཡིན་འདུག གསར་འགོད་པས་ཁོང་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ནད་ཚའི་དཀའ་ངལ་དང་བོད་མི་ཚོར་འབོད་སྐུལ་གང་འདྲ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། ཁོང་གིས། “བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནད་ཚ་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྲི་སྦི་དང་ཕོ་བའི་ནད་ཚ། ཁྲག་ཤེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བཅས་རེད། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་ཤུགས་ཆེར་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་ནས་སློབ་གྲྭ་དང་དགོན་པ་སོགས་སུ་མི་ཚང་མ་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། ཁ་ལག་མཉམ་དུ་ཟ་ཡི་ཡོད་པ་དེས་ནད་ཚ་འགོས་ཏེ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག དེ་བཞིན་ཀྲི་སྦིའི་ནད་རྟགས་ཤེས་རྟོགས་མ་ཐུབ་པ་བཅས་རེད། ནད་ཚ་ཧ་གོ་བ་བྱས་ཏེ་སྨན་པར་བརྟེན་ན་ནད་ཚ་ཆུང་སྐབས་བཅོས་སླ་བོ་རེད། འོན་ཀྱང་། ནད་ཚ་ལ་སྣང་མེད་ཀྱིས་རྙིང་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་ཚང་མས་ནད་ཚ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་ཚང་མས་གཟབ་ནན་བྱ་རོགས”ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།

བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༢ བར་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་ལ་ཀྲི་སྦི་ན་མཁན་ ༢༡༣ བྱུང་ཡོད་པ་ལས། ཀྲི་སྦི་ནད་ཚ་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཕོག་མཁན་ ༢༦ བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཀྲི་སྦི་ནད་མཁན་བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ ལོ་ ༡༥ ནས་ ༤༥ བར་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་ལོ་ ༡༥ ནས་ ༡༩ བར་གྱིས་བརྒྱ་ཆ་ ༣༡ ཟིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཀྲི་སྦི་ན་མཁན་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༥༥་༩ སློབ་ཕྲུག་ཆགས་ཡོད་འདུག

གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།