ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་མའོ་ཡཱན་ལ་སྤྲད་པ་ནི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་རེད།

ཁ་སང་རྒྱ་ནག་རྩོམ་པ་པོ་མའོ་ཡཱན་ལ་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་བསྒྲགས་རྗེས། རྒྱའི་སྒེར་གཅོད་སྲིད་དབང་འོག་མནར་གཅོད་ཕོག་མྱོང་མཁན་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོར་བློ་ཕམ་བྱུང་ཡོད་འདུག

ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན། སི་ཝེ་ཌེན་(Sweden) རྩོམ་རིག་གླིང་གི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་དཔྱད་འདེམས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོ་མའོ་ཡཱན་ལ་ ༢༠༡༢ ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད་པ་བསྒྲགས་རྗེས། འདས་པའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ལ་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ལིག་ཞའོ་པའོ་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་སྐབས་དང་མ་འདྲ་བར། རྒྱ་གཞུང་གསར་ལམ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། ལོ་སྔོན་མར་ཨ་རིར་བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཡུས་ཅའེ་ལགས་ཀྱིས། སྒེར་གཅོད་པར་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་གཟེངས་རྟགས་སྤྲད་པ་དེ་ནི། ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་ཞབས་འདྲེན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཆགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་འདུག

རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་མའོ་ཡཱན་ལ་འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིགས་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་རྗེས། རྒྱ་གཞུང་གིས་དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ནང་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པའི་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ་བསྐྱར་དུ་སྒོ་འབྱེད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ༡༩༨༩ ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༸གོང་ས་མཆོག་དང་། ༢༠༡༠ ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ལིག་ཞོ་པའོ། ༢༠༠༠ ལོར་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཀའོ་ཞན་ཅེན་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྔར་བཞིན་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་འདུག

༢༠༠༩ ལོར་འཇར་མན་གྱི་ཧྥ་རན་ཁི་ཧྥའོ་ཋི་ (Frankfurt Book Fair) དཔེ་དེབ་འགྲེམས་སྟོན་སྐབས། མའོ་ཡཱན་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོག་ནས་མཉམ་ཞུགས་ཆེད་བསླེབས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་གཞུང་དང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་པའེ་ལིན་དང་ཏའེ་ཆིན་གཉིས་ཚོགས་འདུར་མགྲོན་འབོད་བྱས་པར་ངོ་རྒོལ་གྱིས་འགྲེམས་སྟོན་དེར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན། ༢༠༠༩ ལོར་ལིག་ཞོ་པའོ་བཙོན་འཇུག་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་རྗེས། པེ་ཅིན་གློག་བརྙན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚའེ་ཝེ་ཕིན་གྱིས། ཁ་པར་བརྒྱུད་བཅར་འདྲི་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལིག་ཞོ་པའོ་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཤེས་ལྡན་པ་དག་ལ་དཔྱད་བརྗོད་བསྡུ་ལེན་བྱས་སྐབས། མའོ་ཡུས་ཀྱིས་ཁོའི་ཁྱིམ་དུ་མགྲོན་པོ་ཡོད་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་དང་ལེན་བྱས་མེད་པ་རེད། ༢༠༡༢ ཕྱི་ཟླ་ ༥ ནང་རྒྱ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་པར་སྐྲུན་ཁང་གིས། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ཡཱན་ཨན་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གཏམ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དག་རྩོམ་པ་པོ་ ༡༠༠ ཡིས་བཤུ་འབྲི་བྱས་པ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དེབ་ཅིག་བཏོན་ཡོད་པའི་ནང་མའོ་ཡཱན་ཀྱང་གཙོ་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།

འདི་ལོ་ཨ་རིར་བྲོས་བྱོལ་དུ་བསླེབས་པའི་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཡུས་ཅའེ་ཡིས། “ གལ་སྲིད། ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩོམ་པ་པོ་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཞི་ཐི་ལི་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཚེ། ཁོ་ལ་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྒྱུན་ཤེས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་མཁན་རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་གཟེངས་རྟགས་དེ་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། མའོ་ཡིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་སི་ཏ་ལེན་དང་ཞི་ཐི་ལི་གཉིས་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་གྱི་ཐོག་ནས་བལྟས་ཚེ་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྣང་མེད་གཏོང་བཞིན་པ་མཐོང་ཐུབ། འདི་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་པུའི་ངོས་ཐད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་། དམངས་གཙོ་བཅས་འཛམ་གླིང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱབ་འགལ་དུ་གྱུར་ཡོད།  ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་མའོ་ཡཱན་ལ་སྤྲད་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་དགོད་བྲོ་བའི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་རེད།” ཅེས་བརྗོད་དེ། རྩོམ་རིག་རྐྱང་པའི་ངོས་ཐད་ནས་མའོ་ཡཱན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་དག་ནི། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་གང་མང་ཞིག་དང་བསྡུར་ཐབས་མེད་པ་མ་ཟད།  རྒྱའི་སྐད་ཡིག་གི་གསར་གཏོད་རྣམ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ནའང་། མའོ་ཡཱན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་དྲག་སྤྱོད་དང་འདོད་སྲེད་ཀྱི་རྙོག་མ་འདྲེས་ཏེ་སྐད་ཡིག་གི་མཛེས་ཚོར་གྱི་རྣམ་པ་བོར་ཡོད་པ་ཐེར་འདོན་བྱས་ཡོད་འདུག 

མའོ་ཡཱན་ནི་ ༡༩༥༥ ལོར་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཏུང་ཀོ་མིས་གྲོང་ཁྱེར་ཏཱ་ལེན་ཞང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། ༡༩༧༦ ལོར་རྒྱ་ནག་བཅིངས་གྲོལ་དམག་ནང་ཞུགས་ཏེ། རུ་དཔོན་དང་གསང་གཉེར་བ། གཙོ་འགན་པ་བཅས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ༡༩༨༦ ལོར་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཡིན་འདུག ༢༠༡༡ ལོར་ཁོ་རང་གི་སྒྲུང་རིང་༼སྦལ་བ༽ལ་སྐབས་བརྒྱད་པའི་མའོ་ཏོན་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། མའོ་ཡཱན་གྱིས་ཁོ་རང་ལ་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་རྗེས་རྒྱ་གཞུང་ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱས་ཐོག མུ་མཐུད་དུ་གསར་རྩོམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་འདུག ཡིན་ནའང་། འཇར་མན་རླུང་འཕྲིན་གིས་ཁོ་ལ་ཐད་ཀར་བཅར་འདྲི་བྱེད་ཐུབ་མེད་པ་རེད།    

འཇར་མན་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་ལེའོ་ཡུས་ཝུ་ཡིས། འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་དཔྱད་འདེམས་བྱེད་སྟངས་ནི།  སྲིད་གཞུང་ཕན་ཚུན་བར་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ།  ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ལིག་ཞོ་པའོ་ལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བའི་གནོན་ཤུགས་དེ། འདི་ལོ་མའོ་ཡཱན་ལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་སྤྲད་ནས་ཞི་འཇགས་བཟོས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན། ཡུས་ཅའེ་ཡིས་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་དཔྱད་འདེམས་ལྷན་ཚོགས་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་འདུག པེ་ཅིན་གློག་བརྙན་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚའེ་ཝེ་ཕིན་ཀྱིས། “ ངན་རྒྱབ་དཔུང་འདེགས་བྱེད་པའི་འཛམ་གླིང་འདིར། དེ་ནི་བཙོན་འོག་ཏུ་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་དང་། སྔོག་བཤེར་བཀག་སྡོམ་གྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ལྷག་པའི་མི་མང་ལ་གནག་སེམས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ” ཅེས་བརྗོད་འདུག

སི་ཝེ་ཌེན་གྱི་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་དཔྱད་འདེམས་ལྷན་ཚོགས་ལ་མི་ ༡༨ ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས། རྒྱའི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་མཁན་ནི། ད་ལྟ་ལོ་ ༧༦ ཡིན་པའི་ཇའོ་རན་མའེ་ལམ་ཁའེ་སི་ཋི་ (Goeran Malmqvist) ཆགས་ཡོད་འདུག ཁོ་ནི་ ༡༩༤༨ ལོར་རྒྱ་ནག་ཟི་ཁྲོན་དུ་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ཉམས་ཞིབ་ཆེད་བསྐྱོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རིག་གསར་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་བསྡད་མྱོང་ཡོད་འདུག ཁོའི་ཆུང་མ་དང་པོ་རྒྱ་མོ་ཁྲིན་ཉཱིན་ཙུའུ་ ༡༩༩༦ ལོར་འདས་རྗེས། ༢༠༠༥ ལོར་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཞི་རུ་ཐེ་ཝན་གྱི་གསར་འགོད་ལས་གཉེར་བ་ཁྲིན་ཝུན་ཧྥུན་དང་བསྐྱར་དུ་གཉེན་སྒྲིག་ཡོད་འདུག 

སི་ཝེ་ཌེན་གྱིས་ ༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ནང་ཐོག་དང་པོར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་མཁན་དེ་ཆགས་ཡོད།