ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༢ ཀྱི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་འཐུན་འགྱུར་ལས་འཆར་དབུ་འཛུགས།

གཟའ་པ་སངས་ཉིན་བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་ནང་། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག  ལོ་གཉིས་རིང་གི་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༢ ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལས་འཆར་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ།  མ་འོངས་པར་ལས་འཆར་དེ་ལག་ལེན་ཚགས་ཚུད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།

ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་ཐོག་ཁང་ཡང་སྟེང་ཚོགས་ཁང་དུ།   ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་འཕར་སྟོབས་རྒྱལ་ཚེ་རིང་དང་། ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་རིན་ཆེན་དར་ལོ་རྣམ་གཉིས་ལྷན་བཞུགས་ཐོག  ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡར་རྒྱས་ངོ་ལས་ཁང་(USAID) གིས་ཨ་སྒོར་ས་ཡ ༢ ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་མཐུན་འགྱུར་སྦྱར་ཏེ།  ལོ་གཉིས་རིང་གི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལས་འཆར་དེ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་སོང་།

ལས་འཆར་འདི་ནི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནང་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྤུས་ཚད་གོང་མཐོར་སྤེལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་། བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེར་བཟུང་བ་རྣམས་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་ཆེད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་ལས་དམ་ཟབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་འཆར་འདི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།  ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡར་རྒྱས་ངོ་ལས་ཁང་གིས་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་། ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་བརྒྱུད་ནས་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ ༢ ཀྱི་ཤེས་ཡོན་མཐུན་འགྱུར་རོགས་དངུལ་དེ་གནང་ཡོད་འདུག 

ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོ་ལས་ཁང་ནས་རོགས་རམ་མཐུན་འགྱུར་གནང་བའི་དངུལ་འབོར་དེ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསླེབས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཨ་རིའི་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང་སྲིད་བྱུས་ལྟར་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཞིར་བཟུང་།  ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གཙོས།  དེ་མིན་གྱི་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གསུམ་བཅས་ཀྱི་འདས་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞག་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་མིང་འདོན་བྱས་པ་ལྟར། ཨ་རིའི་གཞུང་དང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོ་ལས་ཁང་གིས་དེ་དག་ཁྲོད་འདེམས་སྒྲུག་གནང་སྟེ།  ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་བརྒྱུད་དེ་རོགས་དངུལ་གནང་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག 

དེ་བཞིན། ཁ་སང་སྔ་དྲོ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་རྒྱ་གར་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡར་རྒྱས་ཁང་གི་ངེས་སྟོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཝེལ་ཡམ་ཧ་མའེ་ཁི་(William Hammick)རྣམ་གཉིས་ཆེད་ཕེབས་ཐོག  དེ་སྔའི་བཀའ་ཤག་རྙིང་པའི་ཡང་སྟེང་སྟེ། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་།  ལས་འཆར་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་ཡན་ལག་འབྲེལ་མཐུན་ལས་ཁང་ཞིག་གསར་འཛུགས་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་ལོ་གཉིས་ནང་ཤེས་ཡོན་མཐུན་འགྱུར་ལས་འཆར་དེའི་ཐད།  དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་དང་མཉམ་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ།  འབྲེལ་མཐུན་ལས་ཁང་དེའི་འགན་འཛིན་ལ་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩའི་ཁང་གི་ཚོགས་གཞོན་སྐུ་ཞབས་བྷ་བྷི་ཨན་ཀེར་སིན་(Bob Ankerson)དང་།  ལས་རོགས་ཌི་བྷི་བྷི་ཆིས་བྷི། གཞན་པའི་རྩིས་པ་ཞིག་བཅས་བསྐོ་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཐོག་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་རིན་ཆེན་ཐར་ལོ་ལགས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལྟར་ན།  ལས་གཞི་དེ་རྒྱ་གར་གཅིག་པུའི་ནང་མ་ཡིན་པར།  བལ་ཡུལ་ནང་ལའང་ལག་བསྟར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ནང་གི་ལས་འཆར་ཐད་དངུལ་གྱི་འགྲོ་ཕྱོགས་དང་ལས་དོན་ལག་བསྟར་སོགས་གངས་སེང་ཚོགས་པ་བརྒྱུད་དེ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་རྣམས་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡིན་སྟབས།  ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་རྣམས་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གིས་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་འདུག 

ལོ་གཉིས་རིང་གི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལས་གཞི་དེའི་ནང་། གཙོ་བོ་ལས་དོན་ཁག་དྲུག་གི་ཐོག་ལས་འཆར་སྒྲིག་ཡོད་འདུག  དང་པོ། དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དང་དགེ་རྒན་གྱི་སྤུས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད།  ཀུ་ལུ་བྷོན་ཏཱ་ལ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་གི་གཞི་རྟེན་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ལོ་རིམ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ཡིག་ཐོག་དམིགས་བསལ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དང་། དམའ་རིམ་དང་གཞི་རིམ། གོང་རིམ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་དབྱིན་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་རེས་མོས་ཐོག་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཟབ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ། གཉིས། སློབ་ཡོན་རོགས་དངུལ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་།  ལྷག་པར་ཚན་རིག་དང་ཨམ་རྗེ། འཕྲུལ་རིག་ཆེད་ལས་སྦྱོང་མཁན་རིགས་ལ་དམིགས་བཀར་སློབ་ཡོན་འཕར་མ་སྤྲོད་ཐབས།  གསུམ། མདུན་ལམ་སློབ་སྟོན་གྱི་ལས་གཞི་ཡར་རྒྱས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་སྟེ། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་མདུན་ལམ་སློབ་སྟོན་པ་འདང་གི་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུ།  བཞི། སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་བོད་པ་ཚན་རིག་དགེ་རྒན་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དང་། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཚན་རིག་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོང་ཆེད་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་འགྲེམས་སྟོན་གསར་འཛུགས། ལྔ། ཨེམ་ཆི་དང་སྨན་ཞབས་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་སློབ་འཇུག་གོ་སྐབས་ལེན་མཁན་དཀོན་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས། དྲུག ཤེས་ཡོན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སུ་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་སྐོང་འཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྡུར་བགྲོ་གླེང་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་འདུག

གཞན་ཡང་། གསར་འགོད་པས་དྲི་བར་ལན་འདེབས་སྐབས།  ཤེས་རིག་དྲུང་འཕར་སྟོབས་རྒྱལ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས།  “ཉེ་ཆར་བཀའ་ཤག་གིས་སློབ་ཡོན་ད་ཡོད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ སྤར་ཆ་བྱས་པ་དེ་ནི། ད་ལྟའི་ལས་འཆར་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད། མཐུན་འགྱུར་རོགས་དངུལ་དེ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཚམས་ཆད་པ་ཡིན་ནའང་། སློབ་ཡོན་སྤར་ཆ་བྱས་པ་ཏེ་མུ་མཐུད་ནས་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། རོགས་རམ་ཆད་སོང་ཟེར་ནས་ཕྱིར་འཐེན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གཞན་པ་བཏང་འགྲོ་གི་རེད།” ཅེས་བརྗོད་དེ།  ལས་འཆར་འདི་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡག་པོ་བྱུང་ཚེ། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ལས་འཆར་འདི་མུ་མཐུད་གནང་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཨ་རིའི་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་དང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་གཉིས་མཉམ་རུབ་ཐོག མ་འོངས་པར་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་རོགས་རམ་འདི་ཞལ་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་སུ། ལས་འཆར་མཐའ་དག་དངོས་དོན་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་འབད་རྩོན་ཞུ་རྒྱུའི་བསམ་འདུན་སྐོར་བརྗོད་སོང་།