མནར་གཅོད་བཀག་སྡོམ་ཉིན་མོར་རྒྱ་ནག་ལ་བསྒྲཊ་གཏམ་སྤེལ།

དེ་རིང་སྔ་དྲོར་ངྷ་ས་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མནར་གཅོད་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཉིན་མོ་སྲུང་གཙི་དང་འབྲེལ། བོད་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འོག་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དམར་རྗེན་དུ་བརྗོད་ཡོད་པའི་<< དུར་ས་འཚོལ་བའི་མི>>ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་སོང་།

དེ་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མནར་གཅོད་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག དྷ་ས་མེག་གྷན་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ། རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མནར་གཅོད་བཀག་སྡོམ་སྤྱི་ཆིངས་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དང་སྦྲགས། བོད་མདོ་སྨད་རྔ་པ་རྫོང་ཁོངས་ནས་ཡིན་པའི་བོད་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་སྨར་ལྗང་སྨྱུག་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འོག་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དང་། བོད་མི་རྒན་པ་ཁག་ཅིག་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་སྐབས་ཀྱི་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་<< དུར་ས་འཚོལ་བའི་མི>>ཞེས་པ་དཔར་འགྲེམས་གནང་སོང་།  

གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཐོག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་མཚོ་མོ་ལགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱིས་སྲུང་གཙི་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མནར་གཅོད་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཁོང་ཅག་གིས་ཉིན་མོ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཐོག རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་མི་ཚོས་མནར་གཅོད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་དྲན་གསོ་དང་། དཀའ་ངལ་ཅི་ཙམ་ཆེ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མི་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་བཞིན་པར་གུས་བརྩི་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།  དེ་རྗེས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྒྱུད་དེ། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙོན་པ་ཚོའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་མནར་གཅོད་ཇི་ལྟར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང་། བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱང་གཞུང་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཁེར་རྐྱང་དང་འཚོ་བ་འཁྱོལ་དཀའ་བའི་གནས་སྟངས་བཟོ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་སོགས་བརྗོད་སོང་།  

མཇུག་ཏུ་ཨ་རི་ནས་ཡིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པའི་སློབ་ཐོན་པ་ཇོན་གྷོ་ཌི་ཊི་(Jahn Gaudette) ལགས་ཀྱིས། མནར་གཅོད་ཅེས་པ་ནི་མི་མང་ལ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་མེད་པ་སོགས་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ལ་དགོས་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མ་རག་པར། གཞུང་གི་བཀའ་དགོངས་ལས་བརྒལ་ན་བཙོན་འཇུག་དང་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་པ་ལ་གོ་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ན། མི་རིགས་སྡེབ་གསོད་དང་བྲན་གཡོག་རིང་ལུགས། མནར་གཅོད་གསུམ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ་ཁྲིམས་ལས་བརྒལ་བའི་ནག་ཉེས་ཚབས་ཆེན་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་(Universal decoration of Human right )ནང་ཁ་གསལ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་མནར་གཅོད་སྣ་ཚོགས་གཏོང་བཞིན་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཁྲིམས་འགལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཡོད་མེད་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་།  

ཐེངས་འདིར་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ནང་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་པ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བའི་ནང་། “ གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མནར་གཅོད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་འདི་རིགས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་རྩ་བ་ནས་བཀག་འགོག་དང་། མི་མང་པོར་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་མནར་གཅོད་འདི་རིགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་མི་ཐེབས་པའི་ཆེད་དུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གིས་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་དེ་སྐྱོ་གར་འདི་དག་བསྐྱར་དུ་མི་འབྱུང་བ་བྱ་དགོས། ལྷག་པར་དུ་ད་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་ལྟ་རྟོག་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ཁག་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ལག་བསྟར་བྱེད་འཇུག་དགོས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རང་འགུལ་ཐོག་ནས་མནར་གཅོད་བྱེད་ཐབས་འདི་རིགས་མཚམས་འཇོག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཁག་ཕུད་པའི་བཀག་སྡོམ་མནར་གཅོད་རིགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་འཇུག་དགོས་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་རྒྱ་ནག་ནང་རང་དབང་ཐོག་ཡོང་བཅུག་སྟེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་འཇུག་དང་། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་བཙོན་ཁང་ནག་པོ་ཡོངས་རྫོགས་གཏན་དུ་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཁས་ལེན་བྱེད་འཇུག་དགོས། ” ཞེས་བཀོད་འདུག

ཐེངས་འདིར་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བའི་<<དུར་ས་འཚོལ་བའི་མི་>>ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ལྟ་བུར་རྩོམ་པ་པོས་འདི་ལྟར་བཀོད་འདུག “ སེམས་པ་དུང་བའི་གྲོགས་པོ་འགའ་རེས་བདག་ལ་དེབ་ཆུང་འདི་བསྐྲུན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་བྱ་བ་ལ་བར་ཆད་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པས། ད་དུང་མ་བསྐྲུན་ན་ལེགས་པར་གསུངས་སོང་། ཡིན་ནའང་། འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དུར་ཁོང་དུ་བཙན་བརྫངས་བྱས་པའི་མེས་པོ་ཚོའི་ཁྲག་རྗེས་དང་གསོད་བཞིན་པའི་སྤུན་ཟླ་ཚོའི་ངུ་སྒྲ་རྣ་ལམ་དུ་ཁྱབ་ཡོང་དུས། བདག་གིས་སེམས་ཀྱི་ན་ཟུག་དང་སྙིང་གི་འཕར་སྒྲ་འཇགས་ཐབས་བྲལ་བས། རང་གི་ཡོད་ཚད་བདེན་པའི་དཔང་བོར་བཞག་སྟེ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འདི་ལྟ་བུའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་གྲུབ་ཐབས་ལ་འབད་པ་བྱས། བདག་གི་དེབ་ཆུང་འདི་ནི་འདས་ཟིན་པའི་གཉེན་ཉེ་ཞིག་གི་དུར་སྒམ་དང་། འབྱུང་བཞིན་པའི་ཁྲག་བཞུར་གྱི་ཟིན་ཐོ་ཡིན། འདི་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་གི་ཚེ་སྲོག་ལས་གྲུབ་པའི་བདེན་དཔང་ཡིན། འདི་ནི་གང་ཡང་འཛོམས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་གི་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན ད་དུང་ཡོད་དེ། འདི་ནི་མི་ལོ་མང་པོར་དཀའ་སྡུག་ཁྲི་ཕྲག་གི་ཀློང་ནས་བདག་མེད་ལྟ་བུའི་འཚོ་བ་རོལ་བའི་ཉམ་ཆུང་ཞིག་གི་མིག་ཆུ་ཡིན། འདི་ནི་སྒེར་གཅོད་པ་ཞིག་གི་གདོང་འབག་སྟོན་པའི་མེ་ལོང་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་དེབ་ཆུང་འདིར་ཚར་རེ་གཟིགས་དང་བཟོད་དུ་མེད་པའི་ན་ཟུག་གི་ཀློང་ནས་སེམས་གསོ་ཙམ་རེ་ཡོང་སྲིད་ལ། ཉམ་ཆུང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ལས་དབང་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཕྲན་ཙམ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་འགའ་རེར་བདེན་དཔང་གི་རྒྱབ་རི་བརྟན་མོ་རེ་ཆགས་སྲིད” ཅེས་བཀོད་འདུག

དཔེ་དེབ་དེར་ཤོག་ངོས་ ༩༨ དང་། རྩོམ་ཡིག་ ༢༠ ཡོད་པ་དག་ནི།༼སྨར་རོང་གི་མིག་ཆུ།༽ ༼ རིག་རིག་ཐུག་ཐུག་ཀུན་བསད་ཐལ༽༼རྔ་བ་ན་དམྱལ་བ་ས་ཐོག་ཏུ་བུད་འདུག༽ ༼ཨོན་ལོའི་ཁ་བརྡ༽༼ ཡུལ་ཤུལ་གྱི་ཨ་ཡས་ལོ་ལོན་ཞིག་དང་བྱས་པའི་ཁ་བརྡ༽༼ ༢༠༠༨ ༣  ༡༦ ༽ ༼ སྐད་ཆ་འདི་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་བཞག་ཡོད།༽ ༼ མཁས་པའི་ཚིག་གི་བརྡ། གནམ་ལྕགས་རལ་གྲིའི་འོད།༽༼ ངའི་ཨ་མ་ནི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་གཡོག་མོ་རེད། ༽༼ འགུལ་གྱིན་པའི་སྙིང་།༽༼ གུང་ཁྲན་ཏང་གི་དགྲ་བོ་གྲྭ་བ་རེད། ༽༼ ཁྱོད་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སོང་ནས་ང་དྲན་གྱིན་ཡོད་པ་ངས་སྔ་མོ་ནས་ཤེས་ཡོད། ༽༼ བྲང་ཁོག་སྐམ་པོ། ༽༼ ངའི་དོ་དགོང་གི་སྙན་ངག་ཚར་གཅིག ༽༼ དྲིན་ཆེན་ཨ་མས་ང་ལ་འདི་ཟེར་གི ༽༼ ༣ ༡༦ ༽༼ ངའི་ཕ་གཞིས། ༽༼ རྨི་ལམ་འདི་སུ་ཞིག་གི་ལས་དབང་ཡིན་ནམ།༽༼ ཡུལ་ཤུལ ཡུལ་ཤུལ་ལགས། ༽༼ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིག་ནང་དུ་ཀིརྟི་དགོན་པ་ནི་མཛེ་རོ་མ་ཞིག་རེད། ༽༼ ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ།༽བཅས་སོགས་རེད།