ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ཁང་ལ་སོ་རྒྱག་པའི་ནུས་པ་མེད་ཟེར་བ་དེ་སྣང་བ་དག་པའི་སྐད་ཆ་རེད།

ཁྲིམས་དྲུང་ལགས་ཀྱིས་ཡོ་གསང་མེད་པར་ལན་འདེབས་གསལ་པོ་གནང་བ་དང་། གསར་འགོད་པས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐད་སྒོ་གང་ས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་གནང་བར་ཐགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དངོས་ནས་བྱས་ན། ང་ཚོས་གཏིང་རིང་པོར་འཛུལ་མ་དགོས་པར་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་འགན་འཛིན་ཁོང་རང་གིས་ཁ་སྔོན་ ༼གནས་ཚུལ་འདིའི་རིགས་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་རིགས་མ་རེད།༽ ཅེས་པའི་འགོ་བྱང་འོག་གསར་འགོད་པར་ལས་འདེབས་གནང་བའི་ཡིག་ཕྲེང་གཉིས་པ་༼དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་རྟ་མགྲིན་ཚེ་རིང་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་དངུལ་གྱི་འདེམས་ཀ་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུ།༽ ཞེས་པ་རང་ནས་སོ་སོའི་ནོངས་སྐྱོན་གྱི་རང་རྟགས་གསལ་པོ་བསྟན་འདུག དེ་འདྲ་མིན་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ངན་པ་ལག་སྦྲེལ་གྱི་ཚབས་ཆེའི་ཉེས་འཛུགས་བྱེད་ཀྱིན་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཡུལ་གང་ཟག་རང་ལ་དངུལ་གྱི་ཁེ་ཕན་སྤྲད་ནས་འགྲིག་འཇགས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་མདོག་བཤད་པ་ནི་ག་ནས་བལྟས་ཀྱང་སྣང་བར་མི་གཤོང་བ་རང་རེད། མ་གཞི་ནས་ལན་འདེབས་དེའི་ནང་གསལ་བཤད་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ། ཡང་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ཁང་ལ་དབང་ཚད་མེད་པས་རྒྱ་གར་ཁྲིམས་ཁང་ལ་གཏུགས་རྒྱུའི་སྡིགས་ར་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་ནང་དོན་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མང་པོ་འདུག

ཡིན་ནའི་གནད་འགག་ཅན་གྱི་གནས་དོན་ཁ་ཤས་འདུག་པ་དེ་ཡང་། ༼སྤྱི་མང་གཏུག་བཤེར་འགྲོ་ལུགས་རྩ་འཛིན་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྡ་ཐོ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་འབྱོར་བར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱིས་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་རྟ་མགྲིན་ཚེ་རིང་ལགས་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་གནས་དབྱུང་བཏང་།༽ ཞེས་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་འགན་འཛིན་གྱིས་གསུངས་འདུག་པར། ངས་ཤེས་ཚོད་བྱས་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་སམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིམས། ལྷག་དོན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་སམ་ཁྲིམས་སྒྲིགས་གང་དུའང་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་གཞུང་སྒེར་སྒྲིག་འཛུགས་སམ་འགོ་འཛིན་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར་ན་ལས་བྱེད་དེ་ལས་ཀ་ནས་ཕྱིར་བུད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་གང་ནའང་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ན་དམར་པོའི་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དང་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། མི་མང་ཉམ་ཐག་མགོན་མེད་དཔུང་མེད་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཞུ་ས་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། དཔེ་ན་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ཞིག་གིས་མ་དྲང་བ་བྱུང་བའི་སྐབས་ཁྲིམས་ལ་ཞུ་ས་ཡོད་བསམ་པའི་གདེང་ཚོད་ཅིག་བསྐྲུན་ཆེད་ཁྲིམས་ཁང་བཙུགས་པའི་དགོས་པ་དེ་རེད་ཅེས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པ་གོ་མྱོང་ཡོད། ད་ཆ་སྨན་རྩིས་ཁང་ལྟ་བུའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་བརྡ་ཐོར་མི་བརྩི་བ་ཙམ་མ་ཟད། ཁྲིམས་ཁང་ནས་གདམ་བྱ་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་མེད་པའི་ཐག་གཅོད་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་ཟིན་ཡང་ད་དུང་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་གནས་ཚད་བསྡད་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་རྩིས་མེད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་གནས་བཟུང་ནས་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ང་ཚོའི་ཁྲིམས་ཁང་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་ཨི་ཁུང་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད། ང་ཚོར་པུ་ལི་སི་དང་བཙོན་ཁང་སོགས་མེད་དུས་གནད་ཡོད་མི་སྣས་ཀྱང་སྣང་མེད་གཏོང་གི་ཡོད། མང་གཙོའི་གཞུང་གང་ཞིག་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་ཚབ་ཡིན་པའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གིས་ཁྲིམས་བཟོས། འཛིན་སྐྱོང་གིས་ཁྲིམས་དེ་དག་སྟངས་འཛིན་བྱེད། ཁྲིམས་དེ་དག་འགལ་འཛོལ་བྱུང་སྐབས་ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཙོན་ཁང་སོགས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་ Legislative makes the law, executive implements the law and judiciary interprets the law གཏོང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་འདི་འདྲའི་གནས་སྟངས་འོག་ཚུར་ལོག་ས་དེ་སྤྱི་འཐུས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དང་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་ཐོག་ལ་ལོག་དགོས་རེད་དྲན། སྤྱི་འཐུས་གཅིག་གི་གསར་འགྱུར་འདིའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་སྣང་གིས་མཆན་བཏབ་འདུག ད་དུང་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་གྲོས་ཚོགས་ནང་གླེང་མོལ་གྱིས་ཁྲིམས་གྱི་མདུན་སར་འདྲ་མཉམ་ཞེས་པ་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

ད་རེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་ནས་ཐག་ཆོད་པ་ཅིག་དང་། ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་པ་གཅིག་འདུག ཐག་ཆོད་པ་དེ་སྤོས་བཟོའི་འགན་འཛིན་འདི་ལས་བྱེད་སྙོམ་ཆུང་རྒྱབ་བཏགས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་པ་རེད། དེ་མིན་ཉེ་ཆར་ས་ལུ་ག་ར་སྨན་རྩིས་ཁང་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་སྒོར་འབུམ་གསུམ་དངོས་སུ་འཁྱེར་ནས་བྲོས་པ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཡོང་གྲགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལོག་ཡོང་སྐབས་ལས་ཀ་རང་འཇགས་བཙུགས་པ་མ་ཟད་ཉེས་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་ཁ་མེད་པ་ནི་དངོས་གནས་ཡ་མཚར་སྐྱོ་དགོས་པ་རང་རེད། ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་པ་གང་རེད་ཅེ་ན། དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་འགན་འཛིན་ཨ་རི་ནས་ཕེབས་པ་དང་ནང་མི་ཨ་རིར་ཡོད་པས་ཕལ་ཆེར་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡོད་སྟབས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གདམ་བྱ་འདེམས་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པས་ཁྱད་པར་མི་བཟོ་སྙམ་སྟེ་ཡ་ལན་མ་བྱས་པ་དང་། མི་གཞན་དེ་གཉིས་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པར་བློ་མི་བདེ་བ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་འགན་འཛིན་གྱི་དབང་ཤུགས་འོག་ནས་ཅང་སྨྲ་མི་ཕོད། ད་དཔེ་རེད། མི་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་ཡིན་རུང་རང་གི་ང་རྒྱལ་ཁེངས་དྲེགས་བློས་བཏང་སྟེ་སྔ་བྱས་ནོར་འཁྲུལ་ཁས་ལེན་གྱིས་ནོར་བཅོས་བྱེད་ན་མི་དེ་ཆེ་རུ་སོང་བ་ལས་ཆུང་དུ་མི་འགྲོའོ། །

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་རྐུབ་སྟེགས་ཡོད་མཁན་ཚོས་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྗིད་ཁོག་ཅིག་དང་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེ་མཐོང་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་གི་བཀའ་བློན་དང་དྲུང་ཆེ་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ཟོག་པོ་དང་འཇམ་པོ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་མི་གནོད་མི་ཕོག་པ་དེ་འདྲ་རྐྱང་རྐྱང་བཤད་དེ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་བསྡད་པའི་དབང་གིས་དོན་དག་འཁྱོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྲིམས་དྲུང་མཆོག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་པ་ད་ཁ་སངས་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་གནང་བ་ཡག་པོ་རེད། དེ་ནས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལ་མཚོན་ནའང་མ་གཞི་ལས་ཀར་འཇོན་པོ་དང་ཐག་ཆོད་པོ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་༧སྐུ་མདུན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུར་བཀའ་གསུང་ཅི་སྒྲུབ་ཞུ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ངས་སྔོན་མ་ནས་ཐོས་མྱོང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ད་རེས་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་བརྡ་ཐོ་སྣང་མེད་བཏང་བ་དང་དབུས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལའང་དམའ་འབེབས་ལྟ་བུ་ཞིག་གསུང་གནང་འདུག་པ་དེ་ཏག་ཏག་བསྡད་ཡོད་པ་མ་རེད། དབང་ཚད་དང་ནུས་པ་ཅི་ཙམ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་སོ་སོའི་མིས་མ་བརྩིས་མ་བཀུར་བ་ཡིན་ན་གཞན་ཞིག་གིས་ཐོབ་དབང་སྤྲོད་མཁན་རེག་གི་མ་རེད་ལ་གུས་བརྩི་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་གསལ་བོ་བཟོས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ང་རང་གིས་ཉེ་ལམ་གསར་འགྱུར་འདིའི་ནང་གི་འགན་འཛིན་མཆོག་གི་བཀའ་མོལ་དེ་དག་མཐོང་མ་ཐག་ག་འདྲ་ཡིན་ན་བསམ་སོང་། ཡིན་ནའང་ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དང་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་ག་རེ་ཡིན་ནའང་ཚོགས་པ་ཟེར་ན་འདྲ་གཞུང་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཆེན་པོ་མཐོན་པོ་དེ་འདྲ་རེད། གང་ཟག་སྒེར་བ་དང་མི་ཉམས་ཆུང་དེ་འདྲ་ལ་གྱོག་ཕོག་གི་མི་འཇུག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད་ལ། དེ་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་འོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

དྲུང་ཆེ་མཆོག་གིས་དྲིས་ལན་གནད་དུ་འཁེལ་བ་བཏབས་འདུག དངོས་གནས་དྲང་གནས་བྱས་ན་སོ་སོའི་གཞུང་གི་ཁྲིམས་དེ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་གྱོད་དོན་ག་རེ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བརྩི་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་དུ་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་ཚུད་པ་དང་དེའི་འོག་འགྲོ་མ་ཆོག་པ་ཡོད་པ་མ་རེད།