ཁ་སང་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་རྡེ་ར་ལྡུན་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཐེངས་འདིར་ཚོགས་པའི་ལས་དོན་དང་སྐབས་རྗེས་མའི་བཀའ་སྤྱིའི་འོས་བསྡུར་བགྲོ་གླེང་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་སོང་།
གནས་ཚུལ་བཏང་འབྱོར་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཁ་སང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགུང་གྲངས་ ༢༥ ལ་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བསྟུན་ཏེ། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་རྡེ་ར་ལྡུན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་བདེ་སྐྱིད་གླིང་མི་མང་ཚོགས་ཁང་དུ་ཚོགས་མགོ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་འདུའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་དང་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་རྒྱུན་སྐུ་ཚབ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན། དེ་མིན་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་ས་གནས་ ༡༦ གི་ཚོགས་གཙོ། གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་མི་ ༢༠༠ ལྷག་འཛོམས་ཡོད་འདུག
ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་གཞི་ཁག་ནི་ཚོགས་པའི་འཛིན་སྐྱོང་ལས་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ། སྐབས་རྗེས་མའི་བཀའ་སྤྱིའི་འོས་གཞི་འདོན་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་གྲོས་ཆོད་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
གནས་ཚུལ་ནང་བཀོད་དོན་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིར་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་གོང་མས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡིག་འབྲུ་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཐུགས་འགན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཞེས་ཡོད། བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡིན་དུས། རྒྱ་ནག་གིས་འབུ་ཆེས་ཆུང་ཟོས་ཀྱི་ཐབས་ཇུས་འོག་བོད་གཞིས་བྱེས་ཁ་བྲལ་དང་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ཁ་བྲལ་གྱིས་ལས་འགུལ་ངོ་མ་བརྩམས་པ་དང་། དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་ཏེ་དགོན་སྡེ་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བྱ་བའི་ལས་འགུལ་དངོས་སུ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་དམ་དྲག་གི་ཁོ་ནས་འོག་ཏུ་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དུས་ནམ་ཡང་གཅོག་མི་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བོ་རེད།
གཞན་ཡང་བོད་ནང་ནས་བོད་དོན་ཆེད་རང་ལུས་མེར་སྒྲོན་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་གསར་འགྱུར་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་སོགས་རང་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་ནས་བོད་དོན་སྒྲུབ་བཞིན་པ་རེད། ང་ཚོ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཕྱིའི་ལྕགས་རི་དང་ནང་གི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་༸གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་བཀའ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་། ཁོང་གིས་མི་མང་ལ་གསོལ་རས་བསྩལ་བའི་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡར་རྒྱས་དང་མི་མང་རང་རང་གིས་འགན་ཁྱེར་ཏེ་སོ་སོའི་རྐང་པའི་ཐོག་ལང་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཐོག་ལས་འགན་ཁྱེར་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་འདིའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་འོག་ཆེད་དུ་བཙུགས་གནང་བ་ཞིག་རེད། དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་བོད་མི་ཡོངས་ལ་དབང་བ་ཞིག་དང་། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་དང་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་གཉིས་ནི། ཆོལ་ཁ་དང་ལུང་ཚན། ལས་རིགས་དང་ཕོ་མོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མི་ཚང་མའི་འདོད་པ་སྐོང་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་། སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ངེས་ཚོས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་བལྟས་པར་ལས་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་སྐྱོང་སངས་བྱ་རྒྱུ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཅེས་བཀའ་གནང་སོང་།
མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དགེ་ལེགས་འཇམ་དབྱངས་ལགས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་བོད་ཀྱི་མང་གཙོ་དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་གཙོ་བོར་དམིགས་ཏེ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པའང་ཚོགས་པ་འདི་ཉིད་ཆགས་ཡོད། ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རིང་བཙན་བྱོལ་ནང་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་དཔག་པའི་དམངས་གཙོའི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་སྣེ་ཁྲིད་མི་ཉུང་བ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་བཀའ་སྤྱིའི་འོས་བསྡུའི་སྐབས་སྔ་ཕྱིར་འོས་མི་ལམ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ལམ་འགུལ་ལ་འགན་ཁུར་ཆེན་པོ་བླངས་ཏེ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་མི་རབས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་རྩ་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཚོགས་པའི་གཞི་རྩའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་བོད་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དེ་ནི། ༸གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་བཀའ་དགོངས་དང་བོད་མི་མང་གི་རེ་འདོད། གངས་ལྗོངས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད། བོད་མི་མང་གི་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཐད། ཤིན་ཏུ་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་ཐོག ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ཏེ། དུས་ད་ལྟའང་བོད་ཀྱི་མང་གཙོ་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱུན་འཛིན་བཅས་ལ་སྨན་པའི་ལས་དོན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་མུས་ཡིན། ཞེས་སོགས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཟེར་བ་ཅི་ཡིན་ནམ། དེང་སང་བཙན་བྱོལ་ཁྲོད་འདི་འདྲ་རྐྱང་རྐྱང་འབྲི་བཞིན་འདུག
དངོས་གནས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་དེས་བཙན་འབྱོལ་ནང་དུ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ལས་ཀ་གནད་ལ་འཁེལ་བ་གྲངས་མེད་གནང་སོང་། སྒྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་ཡང་གྲངས་མེད་བྱུང་འདུག སླད་ཕྱིན་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་ཞུ།