དེ་རིང་ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་སྤྱི་གཡར་མཚོ་ཁུལ་དུ་ཧྥི་ལི་པིན་དང་ཨ་རིའི་མཚོ་དམག་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་དམག་སྦྱོང་ཞིག་བྱས་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་རྒྱ་ནག་དང་ཧྥི་ལི་པིན་བར་རྩོད་རྙོག་འབྱུང་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་ལྷོ་ངོས་སྤྱི་གཡར་མཚོ་ཁུལ་དུ། ཧྥི་ལི་པིན་དང་ཨ་རིའི་མཚོ་དམག་ ༡༠༠ ཙམ་གྱིས་དམག་སྦྱོང་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་ཀྱི་ཉེན་བརྡ་དང་། ཨ་རི་དང་ཧྥི་ལི་པིན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་དམག་དོན་མཉམ་ལས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་འདུག
འདིའི་ཐད་ཧྥི་ལི་པིན་གྱི་མཚོ་དམག་རུ་དཔོན་རོའོ་ལན་ཌི་ (Roland Joseph Mercado) ལགས་ཀྱིས། “ ཨ་རི་དང་ཧྥི་ལི་ཕིན་གྱི་དམག་སྦྱོང་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཚོ་དམག་གི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོའི་བདག་དབང་གནད་དོན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་གང་ཡང་མིན།” ཞེས་བརྗོད་འདུག
ཨ་རིའི་མཚོ་དམག་རུ་དཔོན་ཌ་མན་ (Damon Torres) ལགས་ཀྱིས། “ ཨ་རི་དང་ཨ་རིའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོ་དམག་སྦྱོང་བརྡར་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཚོ་དམག་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་མོ་ཡོང་ཆེད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བྱེད་དགོས་དོན་མེད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག
༡༩༩༡ ལོར་ཧྥི་ལི་པིན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མས་ཧྥི་ལི་པིན་གྱི་སུ་བྷེག་དང་ཁཱེ་ལག་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་དམག་མི་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམག་མིས་ཧྥི་ལི་པིན་གྱི་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་འགའ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཧྥི་ལི་པིན་གཞུང་གིས་ ༡༩༩༩ ལོར་ཨ་རིའི་དམག་མི་ཧྥི་ལེ་པིན་ནང་སྒར་ས་འཛིན་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་མཐར། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ཨ་རིའི་དམག་མིས་ཧྥི་ལེ་པིན་གྱི་དམག་མིར་དམག་སྦྱོང་དང་། ཧྥི་ལེ་པིན་གྱི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པར་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་རོགས་རམ་བྱས་ཡོད།
༢༠༠༤ ལོ་ནས་ ༢༠༡༡ ལོའི་བར་ཨ་རི་དང་ཧྥི་ལེ་པིན་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། ཨ་རིའི་རྒྱ་སྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་དང་ཧྥི་ལི་པིན་གཞུང་བར་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ལོ་རེ་བཞིན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ ༦༥ ལྷག་གིས་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་དམག་གྲུས་ཧྥི་ལི་པིན་དང་རྒྱ་ནག་བར་རྩོད་ཉོག་འབྱུང་བཞིན་པའི་མཚོ་ཁུག་སེ་ཁར་བྷོ་རོག་ཤོལ་ (Scarborough Shoal) དང་། དེ་རྗེས་ཋོ་མཱ་སེ་ཤོལ་ (Thomas Shoal) མཚོ་ཁུག་བཅས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཡོད།
གསར་འགོད་པ། དོན་གྲུབ།
