ཟླ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས། ཇར་མན་དུ་གནས་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ཆེད་མཁས་པ་རྒྱ་རིགས་ཝང་ཝེ་ལཱོ་(Wang Weiluo)ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་འདིར་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།
རླུང་འཕྲིན་ཁང་། སྐུ་ཞབས་ཝང་ཝེ་ལཱོ་ལགས། ཐོག་མར་ཁྱེད་ཀྱིས་ག་རེ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ན་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་གཞན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་བ་ཡིན།
ཝང་ཝེ་ལཱོ། རེད། ངས་བལྟས་ན་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་ན་དེས་བོད་ཁུལ་དང་བོད་མི་ཙམ་མ་རེད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྒྱུ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ལ་མཐོ་སྒང་བོད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་སྣེ་གསུམ་པ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རེད། ད་ལྟ་མི་ཚང་མས་གནམ་གཤིས་དང་གོ་ལོའི་ཚ་དྲོད་འགྱུར་ལྡོག་གླེང་གི་ཡོད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་གནམ་གཤིས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཀྱང་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕེལ་ཏེ་བཟོ་ལས་གསར་བརྗེ་ནས་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་བར་དྲོད་ཚད་ཏུའུ་ ༢ ཀྱི་ནང་ལོགས་སུ་ཚད་འཇོག་གི་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་ཚ་དྲོད་འཕེལ་ཚད་དེ་དེ་ལོ་ལྔ་བཅུ་རེ་ལ་ཏུའུ་ ༠།༢༣ དང་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཏུའུ་ ༢།༣ འཕེལ་ཡོད་པ་རེད། ཨང་གྲངས་འདི་རྒྱ་ནག་གནམ་གཤིས་རྟོག་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཀྲིན་གོ་ཀང་ (Zheng Guogang) གིས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ལ། དེའི་སྔོན་གྱི་གཏམ་བཤད་ཅིག་ཏུའང་གནམ་གཤིས་ཇེ་དྲོར་སོང་ན་གཙང་གསུམ་ཆུ་རགས་དང་ལྷོ་ཆུ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ལྕགས་ལམ་སོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་མཉམ་དྲོད་ཚད་ལས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ འཕེལ་ཡོད་པ་དང་། བོད་ལྗོངས་གནམ་གཤིས་གནས་ཚུལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་ཨང་གྲངས་དེ་བོད་ཀྱི་ཉེ་བའི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་དུ་ལོ་བཅུ་རེ་ནང་ལ་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་ཏུའུ་ ༣།༡ རེ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་དེ་རྒྱ་ནག་ནང་ལོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ལའང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རིའི་ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གཉིས་བསྡུར་ཆོག ཨ་རིའི་ནུབ་རྒྱུད་ནས་ཤར་མཐའི་བར་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་གཉིས་བརྒྱ་ཞིག་བྱེ་ཐང་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ནག་གི་ཤར་ཕྱོགས་ཧྲང་ཧེ་ནས་ནུབ་རྒྱུད་ཁྲོན་ཆིན་བར་ཡོངས་རྫོགས་ས་ཞིང་འདེབས་ཆོག་པའི་ཞིང་ས་ཡིན་སྟབས། དྲོད་འཇམ་ལྡན་པའི་ཁ་དབུགས་དེ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ལེ་གཉིས་སྟོང་གི་སྐམ་ས་ཆེན་མོར་སྐྱོད་ཡོད། གཙོ་བོ་དེ་མཐོ་སྒང་བོད་ཡོད་པར་བརྟེན་ཏེ་དྲོད་འཇམ་ཁ་དབུགས་དེ་ཤར་ནས་ནུབ་དང་། ཤར་ལྷོ་ནས་ནུབ་བྱང་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་འཚོ་གནས་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད། གལ་སྲིད་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་འཁྱགས་པ་ཞུ་པ་དང་ཁ་བའི་འབབ་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ན་དེའི་མཇུག་འབྲས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བྱེ་ཐང་འཕེལ་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། ནུབ་ཀྱི་བྱེ་མ་ཤར་ལ་མགྱོགས་པོར་འཕོ་འགྱུར་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱ་ནག་པ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤར་ཁུལ་དུ་གནས་སྤོར་བྱ་དགོས་པའི་སྐུལ་འདེད་བྱ་རྒྱུ་རེད།
རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་། བྱེ་ཐང་རིགས་ཤར་ཕྱོགས་ལ་མགྱོགས་པོར་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་གཞན་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ན་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཆ་གཞན་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་སྲིད་དམ།
ཝང་ཝེ་ལཱོ། མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་འཕེལ་བ་ཡིན་ན། གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་འཕོ་འགྱུར་དང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོའི་ཚད་གཞི་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། ཚན་རིག་པ་མང་པོས་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ན་རྒྱ་ནག་ཀྱང་གནོད་སྐྱོན་ཕོག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཐེན་ཅིན་ནས་ཧྲང་ཧེ་བར་གྱི་མཚོ་འགྲམ་ས་ཁུལ་ཆུས་སྣུབ་ངེས་ཡིན། ངས་དཔེ་ཞིག་བཤད། ཉེ་ཆར་ཧྲང་ཧེ་ལ་དྲག་ཆར་བབས་པ་དང་ཧྲང་ཧེ་ཡོངས་ཆུས་ཁེངས་པ་རེད། ཧྲང་ཧེའི་མི་ཚོས་རྒྱ་མཚོར་ལྟ་རུ་འགྲོ་ཟེར་གྱིན་ཡོད། གནད་དོན་དེ་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་འོག་ཆུ་ཡུར་འཆར་འགོད་ཀྱི་ཞན་ཆར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་ཕྱིའི་རྒྱུག་ཆུ་དང་ས་འོག་རླན་གཤེར་གཉིས་ཀ་ཤུགས་ཆེན་རྒྱས་ན་ས་འོག་ཆུ་ཡུར་ཙམ་གྱིས་ཡོང་ཐབས་མེད། ད་དུང་འབྲི་ཆུའི་འགག་གསུམ་གྱི་ཆུ་རགས་བཟོ་སྐྲུན་དེས་ཧྲང་ཧེ་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་བྱེ་ཀློང་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་མཚོ་འགྲམ་བྱེ་ཐང་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་མི་མང་གི་ཞིང་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་སྣང་ཞིག་སྟེར་བཞིན་ཡོད་སྟབས། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་དང་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་མཚོན་ན་སྲོག་ལ་ཐུག་པའི་རྡུང་རྡེག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་ལ༼༢༠༡༤ལོའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནས་ཚུལ་སྤྱི་བསྒྲགས།༽ཞེས་པའི་ནང་། བོད་ཀྱི་ཆུའི་གནས་བབ་དང་རླུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག རྩྭ་ཐང་། ནགས་ཚལ། ན་གཞུང་། སྐྱེ་དངོས་སྣ་ཚོགས་སོགས་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྤུས་ཚད་ཡག་པོ་རྒྱུན་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདུག ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་དབུགས་སྤུས་ཚད་དེ་༼ ཁོར་ཡུག་དང་ཁ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྤུས་ཚད་གཞི།༽ཡི་གནས་རིམ་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཕུལ་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་དེ་ཉི་མ་ ༣༥༦ ཆགས་ཡོད་པ་དེ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༧།༥༤ ཟིན་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་གྲས་ ༧༤ ནང་གི་ཁ་དབུགས་སྤུས་ཚད་ཡག་ཤོས་ཨང་གསུམ་ཡིན་པར་འཁོད་འདུག
ཝང་ཝེ་ལཱོ། རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཕུལ་བྱུང་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཁོར་ཡུག་ཡག་ཤོས་ཡིན་སྐོར་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་ལ་མཚོན་ན་ག་རེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་ག་རེ་ཡག་པོ་མེད་པ་རེད་དམ། ཀྲུའུ་ཡོན་ཁཱང་སྔོན་ཆད་ཕུལ་བྱུང་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་མི་རེད་ལ་པའོ་ཞི་ལེ་ཡང་ཕུལ་བྱུང་གི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་མི་རེད། ཤར་ཕྱོགས་སྐར་མདའ་ཞེས་པའི་གྲུ་གཟེངས་དེ་ཆུའི་ནང་མ་ནུབ་སྔོན་ལ་རྒྱས་སྤྲོས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་གྱི་གྲུ་གཟེངས་ཡིན་པ་མ་ཟད། གྲུ་དཔོན་ཡང་ཕུལ་བྱུང་གི་ལས་བྱེད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡག་པོ་ཟེར་བ་ཁོ་རང་ཚོའི་ངོས་ཐད་ནས་ཡག་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དེའང་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུལ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཡག་པོ་ཡིན་སྲིད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་རྒྱུག་ཆུ་མང་པོ་འབགས་བཙོག་ཚབས་ཆེན་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་གི་ཁ་དབུགས་འབགས་བཙོག་ཚབས་ཆེན་ཡིན་པ་སོགས་ལ་བསྡུར་ན་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅུང་ཡག་པོ་ཡོད། གལ་སྲིད་དེ་རིང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་འདས་པའི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གཉིས་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།
རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཙོག་འགྱུར་དེས་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་གཞན་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་པར་ཕྱི་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་གོང་དུ་གསུངས་པའི་བྱེ་ཐང་རང་བཞིན་དང་མཚོ་ངོས་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་གནོད་སྐྱོད་གཞན་ཡོད་དམ།
ཝང་ཝེ་ལཱོ། དཔེར་ན། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྒྱུག་ཆུ་རྒྱས་བཞིན་པ་དེ་ཡག་རྟགས་ཤིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། ཉེ་བའི་ལོ་གསུམ་གྱི་འབྲི་ཆུའི་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། འཁྱག་རོམ་ཞུས་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲི་སྟོད་ནས་བཞུར་པའི་རྒྱུག་ཆུའི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་སོང་ཡོད་ཀྱང་། འབྲི་ཆུའི་འགག་གསུམ་ནང་ལ་བཞུར་ཚད་བརྒྱ་ཆ་ ༡༢ ཙམ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རྒྱུག་ཆུ་དེ་དག་གི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་ཆུ་རགས་མང་པོ་བརྒྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། ༡༩༥༢ ལོར་པེ་ཅིན་གྱི་ཡོན་ཏེན་ (Yongding) གཙང་བོར་ཀོན་ཐེན་ཆུ་མཛོད་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། དེས་པེ་ཅིན་ལ་ཆུ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཆུ་མཛོད་དེའི་ནང་ད་ལྟ་ཆུ་ཡོད་མ་རེད། དེ་ནི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཡོན་ཏེན་གཙང་བོའི་སྟེང་ལ་ཆུ་མཛོད་ ༥༠༠ ལྷག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་མང་རླངས་འགྱུར་བྱུང་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་རྒྱུན་ཆད་པ་རེད།
རླུང་འཕྲིན་ཁང་། སླར་ཡང་ཕྱིར་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་བཤད་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ལས་མགྱོགས་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་རྒྱག་གི་ཡོད།
ཝང་ཝེ་ལཱོ། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ལ་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་དང་། ནག་རླངས་ཉིས་འགྱུར་ཕྱིར་འདོན་རྒྱུ་མང་དྲགས་པར་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དེ་གཙོ་བོ་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་རེད། ཐོག་མར་རྒྱ་ནག་ཧན་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་རང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་ནུས་པ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བོ་ཡིན་པ། བོད་པའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་བསྐྱར་གསོ་དེ་འབྲི་ཆུ་གཅིག་པུར་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡི་པར། དེ་ནི་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་ཚད་དམའ་བ་དང་བོད་སའི་རྒྱུ་སྤུས་ཞན་པ། མཐོ་སྒང་བོད་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་ས་གཤིས་ཆགས་པ་ཕྱི་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ས་རིམ་ཧ་ཅང་སྲབ་པ་དང་ས་རིམ་ཆགས་པ་དེར་ཡང་ངེས་པར་ཏུ་རྒྱུན་རིང་ལ་ས་ཞིང་འདེབས་པ་དང་རྩི་ཤིང་རིགས་རུལ་བར་བརྟེན་ཏེ་གྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག
སྔོན་ཆད་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ནི་རྩྭ་ཐང་རེད། གལ་སྲིད་རྩྭ་ཐང་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། རྩྭ་ཐང་བཙོག་འགྱུར་གཙོ་བོ་ཧན་མི་རིགས་མཐོ་སྒང་ལ་སོང་སྟེ་རྩྭ་སྨན་བཏུས་པ་དང་། དམིགས་བསལ་རྒྱ་ནག་པ་ཚོ་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་སྟབས། འདིས་རྩྭ་ཐང་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཡོད། སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་རྩྭ་རྫོང་ཧ་ཅང་སྟུག་པོ་ཡོད་པ་དང་། བྱི་བས་ཁུང་ཕུག་མི་ཐུབ་ཀྱང་། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་སྨན་རྩྭ་འབོར་ཆེན་བསྐོས་ཏེ་རྩྭའི་རྩ་བར་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་དང་། བྱི་བ་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ་རྩྭ་སར་གོད་ཆག་འབྱུང་གི་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གིས་དུག་རིགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་བྱི་བ་གསོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་བྱི་བའི་དགྲ་བོ་བྱ་གླག་མང་པོ་འཆི་ལམ་དུ་འདེད་བཞིན་ཡོད། གཞན། བོད་མི་རིགས་ནི་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་ཆད་ནོར་གཡག་གིས་རྩྭ་ཐང་གི་མྱུ་གུ་གསར་བ་ཟ་བ་ལས་རྩྭའི་རྩད་པ་མི་ཟ། པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་འབྲོག་པའི་ས་ཆ་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་སྟེ་གཏན་འཇགས་གྲོང་བརྡལ་བཟོ་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་རྗེས། ནོར་ཕྱུགས་ལ་རྩྭ་ཆད་བྱུང་སྟེ་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྩྭའི་རྩད་པ་དང་བཅས་པ་ཟོས་ཏེ། རྩྭ་ཐང་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་གི་ཡོད། འདི་ནི་ཧན་མི་རིགས་ཀྱི་ཞིང་ལས་བྱེད་སྟངས་ཡིན་པ་ལས་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་འོས་འཚམས་ཏན་ནས་མིན།
རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་། ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཤིན་ཧྭ་དྲ་བས་བོད་ལྗོངས་མུ་མཐུད་ལྗང་མདོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་བའི་ནང་། དེ་སྔོན་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་ཡོད་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྤང་ཐང་ཁག་ཉེ་བའི་ལོ་ ༡༥ ནང་སླར་གསོ་བྱུང་སྟེ་རྩི་ཤིང་སྟུག་པོ་རྒྱས་ཡོད་པ་དང་། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤང་ཐང་བརྒྱ་ཆ་ ༥༦།༢ གནས་སྟངས་བརྟེན་པོ་ཡིན་པ། ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༡།༤ འཕེལ་རྒྱས་སོང་པ་དེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་ ༡༨།༨ ཟིན་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་ཆད་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བའི་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༠།༤ དེས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་ ༡༨།༣ ཟིན་ཡོད་སྐོར་བཀོད་འདུག འཕེལ་རྒྱས་སོང་པའི་ས་ཁྱོན་དེ་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་པའི་ས་ཁྱོན་ལས་རྒྱ་ཆེ་སྐོར་བརྗོད་འདུག རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁ་མདོག་འགྱུར་བ་དེ་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་ཆུའི་ཚད་གཞི་མཐོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། ལོ་བཅུའི་ནང་ལ་མེ་ལི་མེ་ཊར་(millimeter) ༡༤།༦ གོང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་འདུག
ཝང་ཝེ་ལཱོ། ཆུའི་ཚད་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་གོང་འཕེལ་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་བོད་ཀྱི་འཁྱག་རོམ་ཞུས་པའི་མགྱོགས་ཚད་རེད། དེ་ནི་རྟགས་མཚན་ཡག་པོ་ཞིག་མ་རེད། འཁྱག་རོམ་ཞུས་རྗེས་བོད་ཀྱི་མཚོ་མཚེའུ་ཁ་ཤས་ལ་མཚོ་ཆུ་རྒྱས་ཏེ་མཚོ་འགྲམ་ཁུལ་གྱི་རྩྭ་མདོག་ཏོག་ཙམ་ལྗང་ཁུར་འགྱུར་སྲིད། འོན་ཀྱང་། འཁྱག་ཀླུང་ཞུས་ཚར་རྗེས་ལྗང་མདོག་དེ་མུ་མཐུད་སྡོད་མི་སྲིད། རིམ་གྱིས་བྱེ་ཐང་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་པ་ཚོར་ག་དུས་ཡིན་ཡང་གཞི་རྩའི་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱིས་འདང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ངས་དཔེ་ཞིག་འཇོག རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་སྤང་ཐང་ཚད་གཞི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༠ བརྒལ་ཡོད་ཀྱང་། གནའ་སྔ་མོའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ནས་ཉེ་རབས་བཅོས་བསྒྱུར་ཆེན་མོའི་བར་བོད་ཀྱི་སྤང་ཐང་ཚད་གཞི་བརྒྱ་ཆ་ ༡ ཙམ་རེད། ཨང་གྲངས་འདིས་མི་རྣམས་ལ་དངོས་གནས་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བ་ཞིག་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་ནུ་མོས་རྒྱ་ནག་གི་ནགས་ཚལ་དང་འབྲེལ་བའི་དེབ་ཅིག་བྲིས་ཡོད། དེའི་ནང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་རྗེས་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁྱབ་ཚད་མུ་མཐུད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོའི་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་ཁ་ཤས་འཕར་ཡོད་སྐོར་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་ངས་དྲན་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང་། དེའི་ནང་གི་གནད་དོན་གཅིག་གསལ་བོར་བཤད་ན། ཁོ་ཚོས་ནགས་ཚལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཉི་འོད་སྒྲིབ་ཚད་དེ་མ་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ཡིན་དགོས་པ་རེད། ཉི་འོད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ཤིང་ནགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཡོད་ན་ད་གཟོད་ནགས་ཚལ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཉི་འོད་སྒྲིབ་ཚད་དེ་བརྒྱ་ཆ་ ༢༠ ལ་བཞག་ཡོད། མཚན་ཉིད་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་དེའི་རིན་ཐང་ལ་ཞིབ་བསྡུར་གྱི་ལྟ་སྟངས་ཡང་དག་ཅིག་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད།
དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གི་ཆུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གནས་ལུགས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རྒྱ་ནག་ལ་ཆུའི་རྒྱུ་སྤུས་ལ་རིགས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ་སོགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ལ་ཆུའི་རྒྱུ་སྤུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། མཚན་ཉིད་འདི་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། དེ་རིང་གི་ཆུ་རིགས་དང་པོ་འདི་སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཆུ་རིགས་གཉིས་པའི་གྲས་ཡིན་པ་དང་། དེ་རིང་གི་ཆུ་རིགས་གཉིས་པ་དེ་སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཆུ་རིགས་གསུམ་པ་རེད། དེར་མ་ཟད་སྔོན་ཆད་འཐུང་མི་རུང་བའི་ཆུ་རིགས་བཞི་པ་དེ་ད་ལྟ་འཐུང་ཆུར་གྱུར་ཡོད། འདི་དང་འདི་ལྟ་བའི་དཔེ་བརྗོད་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ངས་དེ་རིང་མང་པོ་བཤད་དེ་སུན་པོ་བཟོ་འདོད་མི་འདུག
རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་། མཐའ་མཇུག ཁྱེད་རང་ལ་དམིགས་བསལ་གསུང་རྒྱུ་འདྲ་ཡོད་དམ།
ཝང་ཝེ་ལཱོ། ངས་བཤད་འདོད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་དེ་བོད་མི་ཚོར་ཡོད་པ་མ་ཟད་རྒྱ་གར་མི་མང་ལའང་ཡོད་ལ། དེ་བས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད། འོན་ཀྱང་། མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡར་ལངས་ཏེ་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་མཁན་སུ་གང་ཡང་མི་འདུག གལ་སྲིད་ཉིན་ཞིག་མཐོ་སྒང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་དེ་མེད་བརླག་ཏུ་སོང་ན་རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱང་འཆི་ལམ་དུ་བཅུག་ནས་རོ་སྦས་ས་རུ་འགྱུར་རྒྱུ་ལས་གདམ་ཀ་གཞན་མེད། དེར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་ཧན་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། འདི་ནི་ངས་དེ་རིང་བཤད་འདོད་པ་དེ་ཡིན།
འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོས་བོད་བསྒྱུར་བྱས།
