དམག་འཐབ་བྱས་ཉེས་རྗེས་དྲན།

དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༡༥ སྟེང་། ཉི་ཧོང་གི་ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་ (Hiroshima) ཞི་བདེའི་དྲན་གསོའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ། སྲིད་བློན་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེ་དང་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀཱ་ཛུ་མེ་མཱ་ཏུ་སི་ (Kazumi Matusi)། ཨ་རིའི་ཉི་ཧོང་གི་གཞུང་ཚབ་པ་ཆེན་མོ་ཁཱེ་རོ་ལན་ཁཱེ་ཎེ་ཌི་ (Caroline Kennedy) བཅས་རྣམ་གསུམ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་མི་མང་ ༤༠༠༠༠ ལྷག་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༠༠ ཡི་སྐུ་ཚབ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་དུས་སྐབས་ ༡༩༤༥ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༦ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་༨ དང་སྐར་མ་ ༡༠ སྟེང་ཨ་རིའི་མཁའ་དམག་བྷི་ ༢༩  (B-29) རྟགས་ཅན་གྱི་གནམ་གྲུ་ཨི་ཎཱེ་ལཱ་གྷེ་ (Enola Gay) ཡི་ཁ་ལོ་བ་མདའ་དཔོན་པོལ་(Paul Tibbet) ཞུ་བ་ཞིག་གིས་ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོག་ས་ངོས་ནས་ཕུ་ཌི་ ༡༨༠༠ ལྷག་གི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་མིང་ལ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ (Little Boy) ཞེས་འབོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཞིག་གཡུགས་ཏེ་མི་ལོ་ ༧༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་གཙི་ཞུས་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྲིད་བློན་ཨ་བྷེ་མཆོག་གིས་ང་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལེགས་ཆ་བླངས་ནས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས་པའི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་འདུག

བྷི་བྷི་སི་དང་རོའུ་ཌར་གསར་ལམ་གྱིས་ཤིང་ཛོ་ཨ་བྷེས་མང་ཚོགས་ལ་གཏམ་བཤད་སྤེལ་པའི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་བྱས་པའི་ནང་། “རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆས་ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བསད་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཆ་ཧི་རོ་ཤི་མཱ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་ལྡན་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད། དེ་རིང་ཧི་རོ་ཤི་མཱར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་གཡུགས་ནས་ལོ་ངོ་ ༧༠ འཁོར་བཞིན་ཡོད་སྟབས། ངས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་བར་ནན་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། མ་འོངས་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་མགོ་ཁྲིད་ཁག་གིས་བསམ་རྒྱ་ཆེར་བཞེས་ཀྱིས་རྡུལ་མཚོན་སྔོན་འགོག་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བཀག་འགོག་བྱ་རྒྱུར་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་འདི་ཞི་བདེ་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་སྟབས། ད་ལྟའི་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཕྱོགས་སུ་ཁྲིད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་གར་དུས་བབ་སྟེང་ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀཱ་ཛུ་མེ་མཱ་ཏུ་སི་ཡིས། “རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ནི་མང་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག་རྩ་མེད་བཟོ་མཁན་གྱི་རྩོད་མེད་གདུག་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མཉམ་རུབ་བྱས་ནས་གདུག་པ་ཅན་འདི་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་མགོ་ཁྲིད་ཁག་གིས་ཁ་བཤད་དོན་འཁྱོལ་གནང་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་བར་གཞོགས་འདེགས་བྱ་འགུལ་སྤེལ་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད།”ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཨ་རིའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ (The Wall Street Journal) དང་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་གྷར་ཌིན་གྱིས། ༡༩༤༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཉི་ཧོང་གི་གོང་དམག་གིས་ཨ་རིའི་ཧཱ་ཝ་ལི་(Hawaii) མཚོ་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་མཚོ་དམག་གི་ས་ཚིགས་ལ་གློ་བུར་དུ་མཁའ་ཐོག་ནས་འཇབ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། ཨ་རིའི་དམག་གྲུ་གསུམ་དང་། གཏོར་རྒོལ་དམག་གྲུ་གསུམ། བྱིངས་གྲུ་གཅིག་དང་གནམ་གྲུ་ ༡༨༨། དམག་མི་ ༢༤༠༣ བསད་པ་མ་ཟད་དམག་མི་ ༡༡༧༨ ལ་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཡོད་སྟབས། འཛམ་གླིང་གཉིས་པའི་ནང་ཨ་རི་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་དགོས་ཐུག་དགོས། ༡༩༤༥ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཨ་རིའི་མཁའ་དམག་གིས་ཉི་ཧོང་ལ་བྱས་ཉེས་ལ་འཁོན་ལན་བསློགས་ཆེད། ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོག་མཁའ་རྒོལ་བྱས་ནས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་འཕངས་ཡོད་སྟབས། ཉིན་དེར་ཉི་ཧོང་བ་ ༧༠༠༠༠ བསད་པ་མ་ཟད། དེའི་རྫས་སྦྱོར་གྱི་དུག་རླངས་དང་འབགས་བཙོག་རྐྱེན་པས་རིམ་བཞིན་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ནད་འདྲ་མིན་ཕོག་ནས་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ་སོགས་བྱུང་སྟེ། ད་བར་ཁྱོན་མི་ ༡༤༠༠༠༠ ལྷག་གྲོངས་ཡོད། དེ་བཞིན། ༡༩༤༥ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༩ ཉིན་ཨ་རིའི་མཁའ་དམག་གིས་སླར་ཡང་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ནཱ་གྷ་སཱ་ཀི་ (Nagasaki)ནང་རྡུལ་མཚོན་གཡུགས་པས་མི་ ༤༠༠༠༠ ལྷག་བསད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་གཉིས་ནང་རྡུལ་མཚོན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དབང་གིས་ཕྲུ་གུ་དབང་པོ་མི་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་དང་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་ཕྱི་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།

ད་ཐེངས་དུས་དྲན་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཌོ་མེ་ཡུ་(TomiyoSota) ཡིས། དེ་རིང་ངའི་སྤོ་བོ་ལགས་དགུང་ལོ་ ༢༡ ལ་སོན་སྐབས་ས་ཆ་འདིའི་ཐོག་གྲོངས་ཡོད་སྟབས། ང་ལ་སེམས་ཚབ་ཆེན་པོ་འདུག་ལ་ཁ་ནས་སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་འཐོན་གྱི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་དང་ཁོང་འདྲ་བའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཉེས་པ་གང་ཡང་བསགས་མེད་ཀྱང་། མཐའ་མ་སོ་སོའི་གཅེས་པར་འོས་པའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་རེད། ཅེས་དང་། ཡང་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཇོན་ཁེད་རེ་ཡིས། འབོམ་གཡུག་རེས་བྱས་པ་དེ་ནི་དམག་འཁྲུག་གི་བསུབ་པར་དཀའ་བའི་བྱས་འབྲས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་དྲན་གསོ་བྱས་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་མ་འཐོན་པ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བརྗོད་འདུག

དེ་རིང་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་གོ་ལའི་དུས་བབ་ཀྱིས། ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་ད་ཐེངས་དུས་དྲན་སྲུང་གཙི་ཞུས་པ་འདིས། ཁོ་ཚོ་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་འགལ་འཛོལ་བྱེད་མཁན་དངོས་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་འདུག

ད་ནངས་དུས་དྲན་ཐོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཞི་བདེའི་མཚོན་རྟགས་ཕུག་རོན་དཀར་པོ་ཀློད་པ་དང་སྒྲོན་མེ་སྤར་ཏེ་འདས་པོ་ཚོར་རྗེས་དྲན་དང་། དགོང་དྲོ་ཧི་རོ་ཤི་མཱའི་མུ་ཌོ་ཡཱ་སུ་(Motoyasu) གཙང་འགྲམ་ནས་ཤོག་བུས་བཟོས་པའི་ལྒང་བཞུ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་བཏང་སྟེ། འདས་གྲོངས་སོང་བ་དག་ལ་མྱ་ངན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག