འཕེལ་སྐྱེད་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གཉིས་བར་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་ཁ་ཕྱོཊ།

རྩོམ་མཁན་ཁ་རེ་ཧང་། (Cary Huang)

_______བཅོས་བསྒྱུར་དང་འཕེལ་སྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་འཐབ་འཁྲུག་གི་འཐེན་ཤུགས་བར་ནས། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལམ་ཕྱོགས་གང་དུ་འཁོར་སྲིད་དམ།

རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་བཞི་ཆའི་ ༢ ཟིན་པའི་གཏམ་བཟང་དེ་ཡང་སྲིད་གཞུང་གིས་དམིགས་ཚོད་དུ་བཟུང་བའི་ལོ་རེའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་བརྒྱ་ཆའི་ ༧ ཟིན་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་འདི་ནི་དུས་རབས་ཕྱེད་ཀའི་རིང་གི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་ཚད་ཆེས་དམའ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་གོང་ཞུས་གཏམ་བཟང་དེས་དཔལ་འབྱོར་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོའི་སྔོན་དཔག་ལ་རྡུང་རྡེག་ཕྲན་བུ་ཐེབས་བྱུང་། མ་ཟད་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ། ཉམ་ཉེས་ཐེབས་པའི་ཕྱིར་ཚོང་དང་ཕྱིའི་འཛུགས་སྐྲུན། རྒྱལ་ནང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཟད་གྲོན་སོགས་གང་ཐད་ནས། འཛམ་གླིང་སྟེང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཨང་གཉིས་པ་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་ནི་འབྲས་མེད་ནུས་མེད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་འཕེལ་རྒྱས་དེ་ཡང་མ་རྐང་སྡེ་ཁག་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་དུ་མི་བརྟན་པའི་རྦ་རླབས་འཕྱོ་སྟངས་ཤིག་སྟེ། ཉེ་བའི་ཆར་མ་རྐང་སྡེ་ཁག་གི་ཉོ་འཚོང་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཉམ་ཉེས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་མ་རྐང་ཁྲོམ་རར་ཡོ་ལང་ཅི་ཡང་མེད་པར། དཔལ་འབྱོར་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་འཕེལ་ཚད་བརྒྱ་ཆའི་ ༦.༥ ཡས་མས་སུ་ལྷག་ངེས་རེད། རྒྱ་ནག་གི་མ་རྐང་ཁྲོམ་རར་ཉམ་ཉེས་ཐེབས་པ་དང་། ཧ་ལམ་དུས་ཚོད་སྐར་ཆ་ཕྱེད་ཀའི་རིང་ལའང་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་འགྲོས་སྔར་ལས་ཇེ་དལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ། དོན་དངོས་སུ་ད་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་མ་དངུལ་གྱི་ཡོང་སྒོ་མར་ནས་མར་ཆག་གི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་འགྲོས་དལ་བ་དེ་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་རིང་གི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེས་ཟློག་ཏུ་མེད་པའི་འགག་རྡོ་རུ་གྱུར་ཅིང་། དེ་ཡང་མི་རིགས་མང་པོའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་མཁན་ཚོས་ཁོ་རང་ཚོའི་ཐོན་ཟོག་མང་པོ་རིན་གོང་ཁེ་བོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་པའི་དུས་མཚུངས་སུ། རྒྱལ་ནང་གི་ཚོང་ཟོག་ཕྱིར་གཏོང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་མ་འཇོག་སོགས་ཡུན་གནས་མི་ཐུབ་པ་ཆགས་ཡོད། དེང་སྐབས་བུན་དངུལ་ཇེ་ཉུང་གཏོང་བ་དང་ཁེ་ལས་སྙོམ་སྒྲིག་གི་ལས་རིམ། དེའི་དཀའ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ལྟ་སྣང་ཡོད་ཚོད་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་མིན་ལ་གཏད་ཡོད།

ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་འདི་དག་རིང་མི་སྒེར་གྱི་ཟད་གྲོན་གཞིར་བཟུང་སྟེ། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་སྐྱེད་སྔར་ལས་ཡུན་གནས་ཐུབ་པའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་མ་རྐང་ཁྲོམ་རར་ཉམ་ཉེས་བྱུང་བ་རེད་ལ། སྲིད་གཞུང་གིས་རང་རྒྱལ་ལ་བདག་པའི་ཁེ་ལས་ཉམ་རྒུད་དང་སྲིད་ཇུས་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཏང་སྟེ། ཆེས་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་སྒེར་གཉེར་སྡེ་ཁག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་སྒྲུབ་འདོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་ཁོ་རང་ཚོའི་དགོད་བྲོ་བའི་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་ཡར་རྒྱས་གཏང་རྒྱུ་ཁག་ཐག་ (དེའི་ཁྲོད་དུ་དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་ར་ཁག་ལ་རྒྱལ་ནང་གི་ཐོན་ཁུངས་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་སྤྲད་ཡོད) བྱས་ནའང་། ཁོ་ཚོས་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་འགྲོས་དལ་བ་དེས་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་ལ་འཇིག་ཉེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གནད་དོན་ཞི་འཇགས་སུ་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་དབང་ཤེད་གང་ཞིག་གི་དགོས་མཁོར་ཐུག་ཚེ། ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་ནང་གི་སྲིད་དོན་པ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། འདས་པའི་ལོ་ངོ་འདི་དག་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དུས་རྒྱུན་དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་ར་ཁག་ལ་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་འགྲིབ་ཐད་གུན་གསབ་སྤྲོད་དགོས་ཚུལ་ནན་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་མ་ཟད། དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་ར་ཉམ་ཉེས་བྱུང་བ་དེས་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་རྗེས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་མ་དངུལ་ལམ་ལུགས་དང་ཁེ་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་སོགས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་བའི་དམིགས་འདུན་ལ་འགོར་འགྱང་ཐེབས་སྲིད།

དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དྲག་གནོན་གྱི་འཁོར་སྐྱོད་དང་སྐུལ་སློང་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་ཐག་ཟམ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་སྐྱོད་བཞིན། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་སྐྱེད་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གཉིས་བར་གྱི་འདམ་གའི་དཀའ་ཁག་ལ་ཐུག་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་མཁན་ཚོས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་འཕེལ་སྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་འདུན་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པར་རྩོད་གླེང་བྱུང་བ་རེད།

དབང་ཤེད་ཆེ་བའི་སྲིད་གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྡེ་ཁག་གིས་མ་འཛུགས་འཕེལ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་མཛུབ་སྟོན་གྱི་མཇུག་སྐྱོང་གི་ཡོད། བྱ་འགུལ་དེ་ནི་ཐོན་ཁུངས་ལོག་པར་སྤྱད་པ་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་མ་འཛུགས་ལ་ཉམ་ཉེས་ཐེབས་པ། ནོར་སྲིད་དང་དངུལ་ཁང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ལ་འཇིག་ཉེན་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བཟོས་པའི་དཀའ་རྙོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ ༢༠༠༨ ལོའི་འཛམ་གླིང་ནོར་སྲིད་ཀྱི་རྩོད་གཞི་ལ་བརྡ་ལན་སྤྲད་པ་དེ་ཡང་འདས་པའི་ལོ་ངོ་འདི་དག་རིང་མ་འཛུགས་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་རམ་འདེགས་འོག་ཏུ། འགྲོས་དལ་བའི་དཔལ་འབྱོར་ཟད་གྲོན་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ་དང་རྒྱ་སྒོར་གྱི་འཛའ་ཐང་འཕར་ཆག་འབྱུང་བའི་གེགས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཅིང་། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ་མཁན་རེ་འགས་སྲིག་གཞུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་གི་མ་འཛུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་ནི། ལོ་རེའི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་འགྲོས་དལ་བའི་གེགས་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད་པའི་སྔོན་བརྡ་གཏོང་གི་ཡོད།

དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལོ་རེའི་རྒྱལ་ནང་གི་ཐོན་སྐྱེད་རྩ་འབོར་ (GDP) གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་གྲོས་འཆར་འདིའི་སྟེང་དུ་བསྡད་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ད་ལོའི་དམིགས་འདུན་གཅིག་པུ་འཐུས་ཤོར་དུ་སོང་བ་ཙམ་མ་ཟད། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་གཡོ་འགུལ་དང་ཆབ་སྲིད་རྩོད་གླེང་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་སྟེ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་དགོས་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་གྲུབ་འབྲས་གཡུར་དུ་ཟ་བ་སྨིན་སྲིད།

འཇིགས་ཡེར་བ་ཞིག་ལ། དེང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་འཕེལ་སྐྱེད་གཏོང་ཐབས་སུ། གཅིག་བྱས་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་དང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དབང་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་སྲ་བརྟན་བཟོ་དགོས་སྲིད་དེ། འཇིག་ཉེན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། དེང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་སྒྲུབ་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་རྙི་ཞིག་ཏུ་ཚུད་ངེས་རེད།

མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.scmp.com/comment/insight-opinion/article/1846686/tug-war-between-reform-and-growth-which-way-will-china-turn