ཨ་རིའི་ (Wall Street Journal) གསར་ཁང་གི་དཔྱད་བརྗོད། པདྨ་རྒྱལ་གྱིས་སྒྱུར།
______འབར་མའི་རྨི་ལམ་མངོན་འགྱུར་དགོས་ན། འབར་མའི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་གསར་བ་ཡོང་དགོས།
ཁ་སང་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་འབར་མའི་མི་མང་གིས་འདས་པའི་དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་རིང་དུས་ཐོག་མར་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་ཏེ། འབར་མའི་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོ་ནས་འབར་མའི་དམག་གཞུང་གིས་སྒེར་གཅོད་བྱེད་བཞིན་པའི་འབར་མའི་སྲིད་དབང་དེ་ཐུན་མོང་ཅན་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་མིན་ལ་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ད་རེབ་འབར་མའི་རྒྱལ་ནང་གི་སྲིད་ཚོགས་མང་པོས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་ལ་འོས་འདེམས་བྱེད་བཅུག་པ་དེས་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་རིང་རྗེས་ལུས་མུན་ནག་ཁྲོད་ལྷག་པའི་འབར་མའི་རྨི་ལམ་མངོན་འགྱུར་སྲིད་དམ།
འབར་མིའི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་ཁྲོད་རོབ་རྩིས་མི་མང་ས་ཡ་ ༣༠ མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཁོ་ཚོས་འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དབང་ཆ་དེ་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེས་དབུ་ཁྲིད་པའི་འབར་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་ལག་ཏུ་འཇོག་སྲིད་མིན་དེ་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། སྲིད་དབང་སྒེར་སྡོམ་དམག་དཔོན་ཚོས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དབང་འཛིན་པ་ཚོར་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་སྤྲད་དེ་གྲོས་ཚོགས་ནང་འགོག་རྐྱེན་ཤུགས་ཆེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། གནད་དོན་འདི་ད་རེབ་ཀྱི་འོས་བསྡུ་དང་གཏན་ནས་འདྲ་ཡི་མ་རེད།
དེ་ལྟའི་གྲོས་ཚོགས་ (ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོ་ནས་དམག་གཞུང་གི་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། ཕྱི་འབྲེལ་མི་སྣ་ཡོད་ཚད་འགོག་སྡོམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།) ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེ་མཆོག་ལ་སྲིད་འཛིན་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེ་མཆོག་གི་སྐུ་ཟླ་རྗེས་མ་དང་ཁོང་མོའི་བུ་གཉིས་ཀ་དབྱིན་ཇིའི་མི་སེར་ཡིན་པ་རེད། དེར་མ་ཟད་འབར་མའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་ད་དུང་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་སྲིད་སྟེགས་བརྒྱ་ཆ་ ༢༥ དང་། རྒྱལ་སྲུང་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་ལྟ་རྟོག་དང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་དྲག་པོའི་དམག་དཔུང་གི་དབང་ཆ་སོགས་སྤྲད་ཡོད་སྟབས། གྲོས་ཚོགས་ནང་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པ་རེད།
འབར་མའི་འོས་བསྡུ་ཚོགས་ཆུང་གི་མགོ་འཛིན་ཡང་དམག་དཔོན་ཟུར་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོ་རང་འབར་མའི་དམག་གཞུང་ཕྱོགས་གཏོགས་ཚོགས་པར་ཡིད་རྟོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འོས་འདེམས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་གཤིས། དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་འོས་འདེམས་པ་ཚོས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རའོ་ཧེན་གྷ་ཁ་ཆེ་མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་དང་གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་སྡེ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ད་རེབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུའི་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་མ་རེད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་འོས་བསྡུ་རྟོག་ཞིབ་ཚན་ཁག་གིས་འབར་མའི་འོས་བསྡུའི་ས་ཁུལ་སྟོང་ཕྲག་ ༤༠ ལྷག་ཡོད་པའི་ནང་འོས་འདེམས་དྲང་པོ་ཡིན་མིན་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་ཐུབ་མེད་པ་དང་། ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེས་དབུ་ཁྲིད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པས་ས་ཁུལ་རེ་འགའི་ནང་འོས་འདེམས་པ་གཅིག་གིས་འོས་ཤོག་གཉིས་རེ་ལྡུག་ཆོག་པ་བཟོས་སྟབས་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མ་ཟད་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེ་མཆོག་གིས་བྷེ་བྷེ་སེ་གསར་ཁང་གི་དྲི་བ་དང་ལེན་སྐབས་སུ། ད་རེབ་ཀྱི་འབར་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་དེ་དྲང་བདེན་མིན་པའི་ཉེན་བརྡ་ཡང་བཏང་ཡོད།
ཡིན་ན་ཡང་འབར་མའི་མི་མང་གི་དམངས་གཙོའི་རེ་སྨོན་ལྟར་མཉམ་འབྲེལ་གཞུང་ (coalition)(འོས་གྲངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་བ་ལས་གྲུབ་པའི་སྲིད་གཞུང་ལ་གོ) དང་ལྷན་དུ་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེས་དབུ་ཁྲིད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པར་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་སྲིད་པ་དང་། གལ་ཏེ་མཉམ་འབྲེལ་གཞུང་ནང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མང་མོས་འཐོབ་པ་ཡིན་ན། འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབུ་ཁྲིད་གཞན་ཞིག་བདམ་སྲིད་ཅིང་། གནས་སྟངས་དེའི་འོག་ལྕམ་ཨང་སན་སུའུ་ཀེ་མཆོག་གིས་ཐད་ཀར་མ་ཡིན་པར་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབུ་ཁྲིད་གནང་བའམ་གཅིག་བྱས་ན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པར་འགྱུར་ཡང་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་མོ་ད་དུང་སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་མ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དུ་བསྡད་པའི་ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (Czech) ཀྱི་སྲིད་འཛིན་བག་ལ་བ་ཧ་བིལ་ (Vaclav Havel) དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རེ་ཁའི་ (South Africa) སྲིད་འཛིན་ནེལ་སོན་མན་ཌི་ལ་ (Nelson Mandela) ནང་བཞིན་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཐད་ཀར་དབུ་འཁྲིད་པར་འགོག་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་རེད།
གང་ལྟར། ཉིན་འགའ་ཞིག་རིང་འོས་བསྡུའི་མཐའ་འབྲས་རྟོགས་ཐབས་མེད་ཀྱང་། ཆེས་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་ནི། ཚོགས་པ་ཁག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ནས་བཏོན་པའི་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ངོས་ལེན་བྱེད་སྲིད་མིན་དེ་རེད། གལ་ཏེ་འོས་བསྡུའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱབ་ལོགས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་མངའ་ཚེ། འབར་མ་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་བསྒྱུར་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་དང་། རྒྱལ་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་བརྟན་ལྷིང་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཕྱིའི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ངེས་རེད་ལ། འཕོ་འགྱུར་དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འབྱུང་དགོས་ཤིང་། སྐབས་དེ་ཤད་དུ་འབར་མའི་མཉམ་འབྲེལ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ནང་དུ་འབྱུང་བཞིན་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་དུས་ཟིང་ཞི་འཇགས་སུ་གཏང་ཐུབ་སྲིད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་ཡང་འབར་མའི་དམག་གཞུང་གིས་འབར་མའི་འོས་བསྡུ་དེ་འཛམ་གླིང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུར་ཁས་ལེན་ཁག་ཐག་བྱས་ཀྱང་། ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་འགྲོས་ཤིན་ཏུ་དལ་ཁར་དམག་གཞུང་གི་གཡོ་སྒྱུའི་འོག་ལྷག་པ་རེད། ད་རེབ་ཀྱི་འོས་བསྡུ་འདི་ནི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཀློང་ཞིག་གམ། འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་སྣ་འདྲེན་དུ་འགྱུར་བའི་གཡོ་རྫུ་ཞིག ཡང་ན་ཆེས་སྐྱི་གཡའ་བའི་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་ངེས།
མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.wsj.com/articles/burmas-election-test-1447020463
