ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་ཕེབས་མི་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདུན།

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་པེ་ཅིན་གྱི་ཁ་གཏད་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཧ་ཅང་གཉན་འཕྲང་ཅན་དུ་གནས་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་འཆར་ཐད་ཁོང་དང་ཁོང་གི་སློབ་སྟོན་པ་ཚོས་དགེ་སྐྱོན་བསྡུར་ཞིབ་ནན་མོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།

ཝིཇཡ་ Vijay Kranti ཀྲཱཾཏཱི་ཡིས་བྲིས།

ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བོད་འགྱུར་བྱས།

དེང་གི་ཆར་པེ་ཅིན་དང་དྷ་རམ་ས་ལའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་གི་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་གོ་རྟོགས་མེད་མཁན་ཚོར་མཚོན་ན། ཆོས་ལུགས་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་གནས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གནས་མཇལ་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་སྤྱིར་བཏང་ངམ་ཆུང་ཙག་ཡིན་པ་ལས་དམིགས་བསལ་ཞིག་གང་ཡང་མཐོང་གི་མེད། པེ་ཅིན་དང་དྷ་རམ་ས་ལའི་བར་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་འདོད་ཡོད་མཁན་ཁག་ཅིག་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་དགའ་བསུ་བྱེད་འོས་པར་རྩི་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་བབ་སྲིད་ཇུས་ཐོག་བོད་དེ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་ད་དབར་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་པའི་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།

ཉེ་བའི་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་དྷ་རམ་ས་ལར་བྱུང་བའི་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ལ་བལྟས་ན། བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཚོར་སྣང་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ནས་ ༢༠༡༠ བར་ལོ་བརྒྱད་རིང་བྱུང་བའི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐོག་དོན་འབྲས་ཅི་ཡང་བྱུང་མེད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བློ་བུར་དུ་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་མཚམས་བཞག་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཉིས་དབར་སྡིངས་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྒང་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གི་མཐོང་ཕྱོགས་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དགོངས་པ་མ་རྫོགས་སྔོན་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་དབར་ནང་མོལ་འགྲིགས་འཇགས་བྱུང་ན་རབ་དང་། དེ་མིན་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

པེ་ཅིན་ནས་བརྡ་གསལ་པོ་བཏང་བ།

དྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་གི་མི་སྣ་ཚོས་སྦས་གསང་དམ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ། དཔེར་ན་ཟླ་ཤས་སྔོན་དྷ་རམ་ས་ལར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བློན་ཆེན་གནས་རིམ་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་སྐོར་ཕྱིར་གྲགས་བྱས་མེད་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ངོས་ནས་ཟུར་བརྡ་ཡང་ཡང་གཏོང་བཞིན་པར་བལྟས་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཟུར་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་དུས་ཐུང་འཚམས་གཟིགས་དང་། ཡང་ན་གནས་མཇལ་ངོ་བོ་གང་རུང་ཐོག་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་རྔམ་གྱི་ཡོད་པ་ཁ་གསལ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བོད་ཐོག་བསམ་བློ་བ་གཙོ་གྲས་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་དེང་རབས་ཕྱི་སྲིད་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ (China Institute of Contemporary International Relations [CICIR]) གི་མགོ་འཛིན་ཧུའུ་ཧྲི་ཧྲེང་(Hu Shisheng) གིས་བརྗོད་དོན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ནི་ “ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་” དང་ “གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་ལས་” རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༩ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིན་རྒྱ་གར་ལ་འཚམས་གཟིགས་མ་གནང་ཉིན་གཅིག་སྔོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲྭ་རྒྱ་ sina.com ཐོག་ “ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་རེད་” ཅེས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་གིས་བརྗོད་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་ཡོད།  བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཝུ་དབྱིང་ཅེ་(Wu Yingjie) ཡིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་གང་ལེགས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་འགྱུར་ཁང་ AFP  ཡིས། དྷ་སར་དེ་གའི་གསར་འགོད་པ་ཞིག་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་སྔ་མ་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གནས་མཇལ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་པ་དེའི་སྐོར་ཁོང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་པེ་ཅིན་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་གནང་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཉིས་དབར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འགྲན་རྩོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་འདོད་ཡོད་ཅེས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་ཅིང་།  གསལ་བསྒྲགས་དེ་ཡང་ཁོང་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དབར་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་གནང་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྟོག་ཞིབ་པ་ཚོས་དང་ཐོག་ཁོང་གི་གསལ་བསྒྲགས་དེ་ནི་ཁོང་དང་པེ་ཅིན་དབར་གྱི་སྲིད་ཇུས་དམག་འཐབ་ནང་ཁོང་གིས་འབར་མདེལ་འཕེན་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཉེ་བའི་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་གི་བསམ་བློ་ལ། ཁོང་བོད་དམ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན་བོད་མི་དང་རྒྱ་རིགས་དད་ཅན་མང་པོ་ཁོང་མཇལ་དུ་ཡོང་ངེས་དང་། དེས་ཁོང་རྒྱ་ནག་གཞུང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་མོལ་སྐབས་ཁེ་ཕན་ལེན་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་རེད་ཅེས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

པེ་ཅིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་དུ་འགྲོ་བ།

དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས། དམིགས་བསལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་དུ་ཉེན་ཡོལ་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་ཁོང་ལ་རྒྱུན་ལྡན་ཟུར་ཟ་དང་མཚན་སྨད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར་ད་ལམ་ཁོང་གི་གསལ་བསྒྲགས་དེར་ཡང་ཁོང་ཚོས་ངན་སྨྲས་བྱས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་ཇི་ཤ་ཕེའི་ (Qi Xiafei) ཡིས་བརྗོད་དོན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུན་རིང་མེས་རྒྱལ་ཁ་ཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུར་འབད་རྩོལ་བྱེད་མཁན་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པ་ཨུ་ཚུགས་ཅན་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ལ། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཚོ་སྔོན་ནང་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཉེ་ཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐུ་འབུམ་དགོན་པར་ཕེབས་ཡོད་པའི་དཀྲོགས་གཏམ་ཞིག་སྤང་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་གང་སར་ཁྱབ་པ་རེད། དེ་མ་ཐག་བོད་པ་དང་རྒྱ་རིགས་དད་ཅན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཁོང་མཇལ་བར་སླེབས་ཏེ་། མཐར་མི་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་དཀའ་བར་གྱུར་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་དཀྲོགས་གཏམ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་བདེ་འཇགས་མི་སྣས་མི་ཚོགས་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཕྱིར་བཏོན་བྱས་པ་རེད། རྟོག་ཞིབ་པ་ཚོས་དེ་ནི་གལ་སྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཚེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྟོན་མིན་ལྟ་ཚོད་བྱ་རྒྱུ་དང་སྔོན་ཚུད་ནས་གཞུང་གིས་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་མིན་ཤེས་རྒྱུར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཆེད་མངགས་དཀྲོག་གཏམ་སྤེལ་བ་རེད་ཅེས་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་དགའ་གླུ་ཡིན་ནམ་ཉེན་བརྡ་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་ནས་ལོ་དགུ་འདས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བློ་བུར་དུ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་བརྡ་ལན་ཞིག་སྤྲད་པ་རེད། དེས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་དོན་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་རུང་ཁོང་ཁྲོ་དང་། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག། འཇིགས་སྣང་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ལས་འདས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་གདེང་སྤོབས་གསར་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། དེས་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་། ཁོང་གི་སློབ་སྟོན་པ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱེད་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་པ་དེ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་གསལ་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ལ་བསམ་གཞིགས་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། ཡང་ན་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གསར་པ་འགོ་འཛུགས་རྒྱུའི་ཐད་དགེ་མཚན་དང་ཉེན་ཁ་གཉིས་དབར་ཡང་ལྕི་གཞལ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།

འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་རིང་པེ་ཅིན་དང་དྷ་རམ་ས་ལ་གཉིས་བར་གྱི་སྲིད་ཇུས་འགྲན་རྩོད་དེར་ཕྱི་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། ཕྱོགས་གཉིས་བར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ། དེ་ཡང་པེ་ཅིན་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་དབང་སྒྱུར་ཇེ་བཙན་གཏོང་རྒྱུ་དང་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་དེར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་པེ་ཅིན་གྱིས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དྷ་རམ་ས་ལའི་ངོས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཚན་རྣམས་རིམ་བཞིན་མེད་པར་བཟོས་ཡོད།

པེ་ཅིན་གྱིས་དྷ་རམ་ས་ལར་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་ཡིན་ནམ།

ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་ནས་དྲུག་ཅུའི་བར་ཁེར་རྐྱང་དུ་ལུས་པའི་བོད་དང་དབང་ཤུགས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་སྟངས་ནས་ག་ལེར་མདུན་བསྐྱོད་བྱས་ཏེ་ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་འཛམ་གླིང་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་དང་དམིགས་བསལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ནང་ཧ་ཅང་སྙན་གྲགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་མཐོང་ཡོད་དུས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་གསར་པ་འདི་མགོ་མ་ཤར་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་སུ་ཡང་འཛམ་གླིང་བཞི་ཆ་གསུམ་ལྷག་ནང་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཐོག་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཕོད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོ་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་སྟོན་པ་དང་ངོ་རྒོལ་སྐད་ཅོར་རྒྱག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ཆེས་མཐོའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོའི་རྒྱས་སྒོའི་ལྡེ་མིག་ཕུལ་བ། འཛམ་གླིང་ནང་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཁག་གཅིག་ནང་ཁོང་ཕེབས་སྐབས། ཚོགས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་དད་གུས་ཐོག་ཡར་ལངས་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་བ་དང་། འཛམ་གླིང་ནང་ཨོ་རྩེད་ཐང་ཆེན་མང་པོའི་ནང་མི་དམངས་ཚོས་ཁོང་ལ་དགའ་སྤྲོའི་འུར་སྐད་རྒྱག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་འཛམ་གླིང་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབར་ (Olympic torch) དེ་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྱེར་འགྲོ་སྐབས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཁྱེར་ནས་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཤིང་འགོག་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེས་རྐྱེན་པས་པེ་ཅིང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་ཚོགས་ཆུང་གིས་མོ་འོངས་པར་དཔལ་འབར་དེ་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མའི་ནང་འཁྱེར་སྲོལ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད། ཡང་རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་ཆེན་མོར་རྒྱ་ནག་ནུབ་ཕྱོགས་དབུལ་ཕོངས་སེལ་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ཞེས་པའི་ཆེད་དངུལ་བུན་གཡར་རྒྱུའི་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཡོད་ཅིང་། ལས་གཞི་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་བཏང་ནས་རྒྱ་ནག་ནས་ཧན་མི་རིགས་གང་མང་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྟེན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་རྣམས་ཁྲོས་ནས་དངུལ་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དངུལ་གཡར་ན་འགྲིག་གི་མེད་ཚུལ་དང་ཞུ་ཡིག་དེ་ཕྱིར་སློག་བྱེད་དགོས་ཞེས་དངུལ་ཁང་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལྟ་ནའང་ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་དེ་ག་ལེར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་དབང་ཤུགས་ཆེ་རུ་དང་བརྟན་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།  དཔེར་ན། ཐའི་ལེནྜ་དང་ཤྲཱི་ལང་ཀཱ་གཉིས་ཀ་ནང་པའི་མི་འབོར་ཤུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཐོངས་མཆན་གནང་གི་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་བེལ་ཇམ་གྱི་རྒྱལ་ས་བཱར་ཛེལ་སི་ (Brussels) ལ་བསྐྱངས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་གནང་རྒྱུར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མགྲོན་འབོད་གནང་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་སྦེལ་ཇམ་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཐོངས་མཆན་གནང་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀར་ཚོགས་གཏན་འཁེལ་ཞིང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེར་ཕེབས་རྩིས་ཡོད་རུང་། ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀས་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕོག་ཐུག་མི་གཏོང་བའི་ཆེད་ཁོང་ལ་ཐོངས་མཆན་གནང་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༣ ནང་སཱེ་པེན་(Spain) གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གཉིས་ཐོག་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ངེས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པར་བརྟེན། སཱེ་པེན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་བཀག་འགོག་བྱ་རྒྱུར་ཉིན་གཅིག་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་འབྲུ་དོན་ཁག་ཅིག་ལ་འགྱུར་བ་མ་བཏང་ཀ་མེད་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་ན་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ། ལི་ཕིན་། ཅང་ཙེ་མེན་སོགས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ལྔ་ཕྱི་རྒྱལ་གང་རང་དུ་ཕྱིན་ཚེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེན་རྟོག་ཚོགས་པས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་ནག་དེ་ནང་པའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ནམ།

བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟི་གནས་ཁག་གིས་བོད་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལ་་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ དང་ ༡༩༨༩ ལོ་སོ་སོར་བོད་ནང་བོད་མིའི་སྒེར་ལངས་ཆེན་པོ་གཉིས་བྱུང་རྗེས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཐོག་ལ་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་བ་གཏོང་མགོ་བཙུགས་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཐོག་ཅུང་གུ་ཡངས་བཏང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༥ ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་དེ་བཞིན་ཡུན་ནན། སི་ཁྲོན། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ་སོགས་ནང་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་བའི་བོད་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་སྔར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་པའི་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་རྣམས་ལ་བསྐྱར་གསོ་དང་།  གཞུང་གི་དམ་བསྒྲགས་འོག་བཞག་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་རྣམས་ལ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན། བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཁག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་ཐོག་ལའང་ཅུང་ཟད་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་བླ་ཆེན་ཁག་གཤེགས་ཚེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་སྤྲུལ་སྐུ་འཚོལ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་སྐོ་བཞག་བྱེད་སྲོལ་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། དཔེར་ན། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བདུན་པ་གཉིས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བསྐོས་པའི་འཚོལ་ཞིབ་ཆོགས་ཆུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཤིང་གཞུང་གི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཐོག་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས་པ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་འཚོལ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ནང་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དད་ཞེན་ཡོད་མཁན་ཚོས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡང་སྲིད་ངོ་མར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཆ་ཁོང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསེར་ཁྲིང་མངའ་གསོལ་བྱས་པའི་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོའི་ལོ་གསར་མ་ཤར་གྱི་དགོང་མོར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆོས་ལུག་ལས་དོན་ལྷན་ཁང་གིས་ “ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ཅུས་ཀྱི་བཀའ་ཡིག་ཨང་ ༥ པ་” ཞེས་པའི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་དོན། བོད་ནང་ནང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་གཞུང་ནས་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས། གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་མེད་པར་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རྣམས་ཁྲིམས་ལྡན་དང་ངོ་མར་བརྩི་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། ཁྲིམས་གཞི་དེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་ཡི་གེ་མེད་པར་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་ཆོག་པ་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཐོག་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡོད་ཅེས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་་ཡག་ཤོས།

འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱ་ནག་ནི་ནང་པའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་སྟོན་རྒྱུར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བསྟན་ཚོགས་ཆེན་ (Word Buddhist Forum) ཞེས་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ད་བར་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མགྲོན་འབོད་མ་བྱས་པར་ཟུར་འབུད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཚོགས་ཆེན་དེར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་མགོ་ཁྲིད་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་སྐུ་ལས་བཀྱོན་ཏེ་འཛམ་གླིང་ནང་ནང་ཆོས་དར་སྤེལ་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་བཟོ་རིག་གི་དངོས་ཆས་འདྲ་མིན་བཟོ་སྐྲུན་གྱིས་འགྲེམས་ཚོང་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནང་བསྟན་ཚོང་ཟོག་ཐོན་ཁུངས་ཨང་དང་པོ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལོ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་ཤ་མན་ (Xiamen) དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བསྟན་དངོས་རྫས་དང་བཟོ་རིག་དངོས་ཆས་འགྲེམས་སྟོན་ཚོང་ཚོགས་ཐེངས་དགུ་ཙམ་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོས་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་དགོན་སྡེ་ཚོར་མཁོ་བའི་དངོས་ཆས་ཁྲོད་དུ་རྒྱ་ནག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་ཟོག་ཚུད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་བཟོས་པའི་དངོས་རྫས་རྣམས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་ལག་བཟོའི་དངོས་རྫས་ལ་རིན་གོང་ཆུང་བ་ཡོད་པར་བརྟེན། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དུ་བོད་པས་འཚོང་བཞིན་པའི་དངོས་རྫས་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་ནག་ནས་ཐོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་རེད།

བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་བསྟན་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཆགས་ཡོད།

དུས་རབས་གསར་པ་འདི་མགོ་ཚུགས་ཙམ་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ས་ཁུལ་གང་སར་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཕལ་ཆེ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཤིང་ཡུལ་སྐོར་བ་བཀུག་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དེ་དག་གི་ཁོར་ཡུག་ཡར་རྒྱས་རྒྱ་ཆེ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་དེ་དག་ལ་ལོ་སྟར་རྒྱ་ནག་དང་། ཐའེ་ཝན། ཧོང་ཀོང་། སིང་ག་པུར། ཉི་ཧོང་། ཀོ་རི་ཡེ་སོགས་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་དང་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་གིས་བོད་ཡུལ་སྤྱི་དང་ནང་པའི་བསྟི་གནས་རྣམས་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཆེན་པོས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ནང་བསྟན་བསྟི་གནས་དེ་དག་ལ་ཕྱི་ཚུལ་ཡར་རྒྱས་རྒྱ་ཆེ་བཏང་བ་དེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཆོས་ལུགས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ལས་ཐར་ཐབས་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་ནང་བསྟན་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད།

དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་ཡང་ག་ལེར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་ད་ལྟའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་འདི་མཉམ་དུ་གཉིས་མོས་གྲོས་མཐུན་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱུང་ཚེ། རྒྱ་གཞུང་ལ་མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་སྐུ་ཕྲེང་རྗེས་མ་དེ་རང་འདོད་ལྟར་འདེམས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་སླ་བ་ཆགས་ངེས། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུུར་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་དང་བརྟན་ཤོས་དེ་རེད། དེའི་ཕྱིར་མི་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཁོང་སྐུ་མ་གཤེགས་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འགྲིགས་འཇགས་གནང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེབས་ཡང་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་བོད་མི་ཚོ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་དོགས་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་རེད།

དྷ་རམ་ས་ལས་གོ་སྐབས་འབོར་བ།

ཉེ་བའི་ཆར་ལྷག་པར་དུ་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་མགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་དྷ་རམ་ས་ལའི་ངོས་ནས་ཕྱི་འབྲེལ་དང་། ཆབ་སྲིད། སྲིད་ཇུས་ཐོག་གང་ས་ནས་ལངས་ཕྱོགས་སྐྱོ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་བོད་ཤོར་བ་ནས་བཟུང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆབ་སྲིད་དང་ཕྱི་འབྲེལ་ཐོག་ཕྱག་རྗེས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཏེ་ཁོང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕེབས་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐོག་གྲོས་ཆོད་བཞག་དོན། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ “བོད་དོན་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་” དེའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛམ་གླིང་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མཐུན་འཇོག་དགོས་པ་དང་། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེར་མོས་མཐུན་མ་བྱས་ཚེ་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ངོ་ཚབ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ཀྱང་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་གཉིས་དེའི་ནང་འབྲེལ་བ་མེད། དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་མོལ་དེར་ “ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གཉིས་དབར་གྱི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་” ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། པེ་ཅིན་གཞུང་གིས་དེ་ནི་མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཆེད་ “ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་སྐུ་ཚབ་” དང་ “རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་” ཡི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དབར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་མགོ་རྙོག་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད། གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྷན་ཁང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དབུས་གཞུང་གི་ལྷན་ཁང་ཞིག་མ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ནས་ ༢༠༠༨ བར་བྱུང་བའི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་དག་ལ་ཕྱི་མིག་ཅིག་བལྟས་ཚེ། འབྲེལ་མོལ་དངོས་བྱུང་མེད་པ་ནི་ཁ་གསལ་རེད།  ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་བྱུང་བའི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བདུན་པའི་སྐབས་ (པེ་ཅིན་དུ་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་མ་ཚོགས་སྔོན་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐ་མ་) གཞི་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་ཐེངས་དང་པོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ངོས་ནས་དགོས་འདུན་གང་འདྲ་ཞིག་འདོན་གྱི་ཡོད་མེད་ཁ་གསལ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། ལོ་དེའི་ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་པེ་ཅིང་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐེངས་བརྒྱད་པ་བྱེད་སྐབས་དྷ་རམ་ས་ལའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགོངས་གཞི་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལ་སྤྲད་ཡོད་ཅིང་། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་བོད་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་དགོས་འདུན་བཏོན་ཏེ་ཁ་གསལ་མིན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། དེས་མ་ཚད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དབུས་གཞུང་ཞེས་འབོད་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ལ་ཁ་གཡར་ནས་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་བསམ་འཆར་དེ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད། མ་ཟད་འགྱེལ་པའི་སྒང་ལ་རྡོག་བརྫིས་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་པུའུ་ཡི་གཙོ་འཛིན་ཀྲུ་ཝེ་ཆུན་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་ཉིད་སྐུ་ཚེ་མ་རྫོགས་པའི་སྔོན་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ན་ལེགས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་གི་འཁྲུག་ཆ་དང་དྷ་རམ་ས་ལའི་སྒྱིད་ལུག

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་དེ་དོན་འབྲས་ཅི་ཡང་འཐོན་རྒྱུ་མེད་པར་ནར་འགྱངས་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་ཐོག་དབང་སྒྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་ཐུབ་ཡོད། དེ་བཞིན། ཡུ་རོབ་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ། འཛམ་གླིང་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གཞུང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁོང་ཉིད་སོགས་སྤྱི་སྒེར་སུ་ཡིན་རུང་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་རྩིས་མེད་གཏོང་ནུས་པའི་གོ་གནས་ཟིན་ཐུབ་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ ༢༠༠༦ ཟླ་ ༧ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་ནས་ལྷ་ས་བར་སྤྱི་ལེ་ ༡༡༤༢ ཡོད་པའི་མེ་འཁོར་གྱི་ལྕགས་ལམ་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་ཏེ་མེ་འཁོར་གཏོང་མགོ་བཙུགས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གིས་ལོ་ལྔའི་ནང་འཛམ་གླིང་ནང་ས་ཆ་བཙན་ཤོས་ནང་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་ཐད་གཏོང་བྱེད་ཐུབ་པ་དེར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཧ་ལས་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་མོ་སོ་ཁོ་ (Moscow) ལ་བྱུང་བའི་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་རྙོག་དྲ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་དེ་ཧ་ཅང་ཚགས་ཚུད་ཐོག་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ་བོད་ས་ཁུལ་གང་སར་རྒྱ་ནག་ནས་ཧན་མི་རིགས་གྲངས་འབོར་ཇི་མང་གནས་སྤོས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེའི་རྐྱེན་ལས་དེང་སྐབས་བོད་ས་ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཚང་མར་བོད་མི་ནི་མངོན་གསལ་མེད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སུ་གྱུར་ཡོད་། དེར་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་སྤྱི་ལེ་ ༥༨༠༠༠ ཡོད་པའི་རྒྱ་ལམ་དང་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀའི་གནམ་ཐང་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་འཕུར་མདེལ་གྲངས་ངེས་མེད་དང་། བོད་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་རྒྱ་ནག་དབར་བརྡ་འཕྲིན་རྒྱུད་ལམ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་བར་དུ་བོད་ནང་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་བཏིངས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། སྔར་ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་སྐབས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ས་སྲུང་རྒྱས་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་བརྟན་པའི་མཁར་རྫོང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

དེ་མཚུངས་རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་དེ་བལ་བོད་ས་མཚམས་བརྒྱུད་བོད་ནས་བོད་མི་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས་འགྲོ་མཁན་ཚོར་བཀག་འགོག་བྱེད་བཅུག་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མཁན་གྱི་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅིང་། སྔར་ཡིན་ན་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ཡོང་མཁན་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་ ༢༥༠༠ ཙམ་ཡིན་ཡང་དེང་སང་ལོ་རེར་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་ཡོང་མཁན་གྱི་ཆ་སྙོམ་གྲངས་འབོར་ནི་ ༢༠༠ ཙམ་ཡིན་པ་རེད།

བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཅིག་སྒྲིལ་མེད་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོ་མགོ་རྨོངས་བཅུག་པ།

འདས་པའི་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བྱུང་བའི་ཕམ་ཉེས་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནི། དྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲི་ཚོར་ངོ་དགའ་བསྟུན་མཁས་གང་གཟབ་བྱས་པའི་དབང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ནང་ཁུལ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་མགོ་རྨོངས་དང་། ཡིད་ཞུམ་པ། ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་བཙན་བཀའ་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་རིགས་སྤེལ་མི་ཆོག་པ་དང་བོད་རང་བཙན་གྱི་སྐད་འབོད་སྒྲོག་མི་ཆོག་པ་ཡོངས་གྲགས་བཟོ་ཐབས་བྱས་པ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་དེང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་རིགས་གཞན་སུ་ལའང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་བོད་མི་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་རྩ་མེད་བཏང་ཡོད་པ་རེད།

བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགོངས་འཆར་ “མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་” དེ་ལ་ “དབུ་མའི་ལམ་” ཞེས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་བཏགས་ཡོད་ཅིང་། “དབུ་མའི་ལམ་” ཞེས་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ནང་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཚོས་གཙོས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་བོད་རང་བཙན་རྩོད་མཁན་ཚོ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ནང་པའི་བསྟན་པ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཆོས་ལུགས་རྩ་བར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་ འགྱུར་མེད་མཁྲེགས་པོར་གནས་པའི་ཆོས་སྲིད་བཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་འོག་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་གནས་པའི་དབང་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་པ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆབ་སྲིད་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེས་ཤུགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་སྤྲད་ཡོད། དེ་ནི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ནང་ “Fatwa” ཞེས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བར་འཛིན་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད།

དེར་བརྟེན། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ “བོད་རང་བཙན་” སྐད་འབོད་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བཀུར་འདེབས་བྱེད་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ངོ་རྒོལ་ལམ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་པའི་ཚད་དུ་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་རེད། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་སྔོན་རྒྱ་གར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྐབས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་དང་དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་མཁན་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཀར་མི་མང་གི་ཐོག་ནས་རྩིས་མཐོང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་སྡོག་སྟེ་བོད་རང་བཙན་རྩོད་མཁན་ཚོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཟུར་འབུད་བྱེད་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དུ་རྩིས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ཆར་གཞི་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ཚོའི་རང་དོན་ཁོག་བཅུག་གི་སྲིད་ཇུས་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོ་དང་བོད་རང་བཙན་རྩོད་མཁན་ཚོ་ཤོག་ཁག་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླ་དང་རང་ཕྱོགས་ལྟ་བར་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་རྡོ་ཕོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་གཞུང་གི་མི་སྣ་དང་སྒེར་པ་ཁག་གཅིག་རང་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དད་ཞེན་ཡོད་ཁུལ་གྱིས་བསམ་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་འཛིན་མཁན་གནས་ཡོད་མི་སྣ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་འཁྲིས་སུ་གནས་ཏེ། ཕྱི་ནས་ཁོང་ཚོའི་འདོད་མོས་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཇལ་བཅར་ཞུ་བར་ཡོང་མཁན་ཚོར་བཀག་འགོག་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྙིང་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁོང་ཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།  ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱས་སྒོ་གསར་པ་དེས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོར་བློ་འཕམ་བཅུག་པ་མ་ཟད་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཕྱི་ནས་མི་སྒེར་ཁག་གཅིག་གི་ལྷག་བསམ་ལྡན་པའི་བསམ་ཚུལ་ཐོབ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན་དུས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྙན་དུ་ཁོང་གི་གམ་བཅར་མི་སྣ་ཚོས་བཟོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ལས་དངོས་བདེན་གནས་ཚུལ་རིགས་འབྱོར་མི་ཐུབ་པའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཉེ་བའི་ཆར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་བཀའ་སློབ་ཐེངས་གཉིས་ཙམ་གནང་བ་དེས་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཡང་ཐེངས་དང་པོ་ནི་ཁོང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ལོ་ཤས་སྔོན་བསྐྱངས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་ཆེན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་གཞོན་ནུའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ལ་ཁོང་ཐུགས་འཕམ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་བཀའ་སློབ་དེས་ཚོགས་པ་དེའི་ཆེས་མཐོང་དང་བློ་སྟོབས་ལ་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ནི་བོད་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདས་པའི་མི་རབས་གསུམ་རིང་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩིས་མཐོང་ཆེན་ཡོད་པ་རེད། དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ནང་ཁུལ་སྒེར་དོན་དང་སྤྱི་དོན་གང་རུང་ཐོག་བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་གཅིག་མཐུན་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བཀའ་སློབ་དེ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཁ་བརྡུང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུར་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཤིང་ཚོགས་པ་དེར “ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན” ཞེས་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་བཀའ་སྐྱོན་གནང་བ་དེས་ཚོགས་པ་དེའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ལའང་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་པའི་ནང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་དང་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་གྲས་ཁག་ནང་གི་ས་གནས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ནང་ནང་འཁྲུགས་ཤོར་ཏེ་ཤོག་ཁག་གཉིས་སུ་འགྱེས་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ས་གནས་གཞོན་ལྷན་ཚོགས་མི་ནང་ཁུལ་འགལ་ཟླའི་ཤོག་ཁག་གཉིས་བྱུང་སྟེ། སྔ་ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ནང་ཁུལ་འཁྲུགས་འཛིང་ཤོར་ཏེ་ཉེན་རྟོག་པ་སྐད་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ས་གནས་གཞོན་ནུ་ཁག་ཅིག་ཁ་ཐོར་ཏེ་ཚོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་སོགས་ཧ་ལམ་ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་མཚུངས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆབ་སྲིད་གོ་རྟོགས་ཆེ་བའི་བོད་མི་ཁག་གཅིག་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ་དེ་ཡང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་ལོག་འགྲེལ་བྱས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རང་བཙན་ལྟ་བ་ཁྱེར་མཁན་ཚོར་གཉའ་གཅོག་ཐབས་དང་ཅི་བྱ་རྟོལ་མེད་བཟོ་རྒྱུར་བེད་སྤྱོད་ལོག་པ་བྱས་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་པས་ད་བར་མཐུན་སྒྲིལ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ད་སྐབས་ནང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་མེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་རེས་བྱེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ངན་བྱུས་ཤིག་ཡིན་ནམ།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་ཁེ་དབང་ཇི་ཙམ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་སུས་ཀྱང་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ། འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་འདས་པའི་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་དེར་ཕྱི་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། རྒྱ་ནག་གིས་སྐབས་འཕྲལ་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་གོ་སྐབས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་དང་གནས་ཚུལ་གང་རུང་ཞིག་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་རྣམ་དཔྱོད་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་གཞུང་གིས་འགྲན་ཟླ་ནམ་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་མངོན་གསལ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཁོང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་ཕེབས་ཡོད་ཚུལ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཕྱིར་གྲགས་བྱས་ཡོད། དེས་ན་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་འོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་ཚེ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་ལ་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་ད་བར་བཟང་སྤྱོད་དང་། ཁྲིམས་ལུགས།  ཆབ་སྲིད། སྲིད་བྱུས་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་མ་འདང་བའི་ཆ་རྐྱེན་སྟོང་ཆ་ལྷག་པ་དེ་དག་བཀང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ།

དྷ་རམ་ས་ལའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ནི་བཟང་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་རེ་སྨོན་བྱེད་མཁན་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་ཐུབ་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་བོད་དོན་ཐོག་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་ཐོབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་ཐོག་ལའང་རྒྱས་སྒོ་གསར་པ་ཞིག་ཕྱེས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་སྲིད། ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དངོས་དེ་མཁྱེན་ཐུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་སྲིད་པ་རེད། དྷ་རམ་ས་ལའི་ངོས་ནས་དམིགས་ཡུལ་དང་རེ་བ་རྣམས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། འདས་པའི་ལོ་ངོ་རྒྱ་ཕྲག་ལྷག་རིང་བོད་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་བློ་ཕམ་པའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད། དེའི་ཁར་དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། དམག་ཤུགས་ཐད་ནས་ཀྱང་དབང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་པས་རྒྱ་ནག་གི་ངོས་ནས་ཁེ་ཕན་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་ན་བློ་ཆུང་གི་བསམ་བློ་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཚན་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཐུབ་པ་དང་བོད་དོན་མ་ཤི་བར་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་འཚོ་གནས་ཐུབ་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་རམ་འདེགས་བྱེད་མཁན་ནམ་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ཡོད། དེ་རྣམས་ནི།

༡)  ལོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་དབང་ལ་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པའི་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་མང་།

༢)        འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་མཚམས་མ་ཆད་པར་ཧུར་ཐག་ཐོག་ནས་བོད་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ་དོན་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་པ་བྱེད་མཁན་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མི་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་ཁག

༣)        ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་དོན་གཉིས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཐུབ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ནུས་ཤུགས་སྤྲོད་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་མང་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཡིད་ཆེས་གཏིང་གཟབ་ཡོད་པ་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཁག  གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད། གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན། ལས་འགུལ་ཚོགས་པ་ཁག་སོགས་བཅས་རེད།

དེས་ན། ད་ལྟ་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་ཐད་བོད་མིའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་སྟངས་ལེགས་པོ་མེད་པའི་སྐབས་འདིར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན། ཁོང་གི་རྒྱབ་རྟེན་གསུམ་པོ་ཚང་མར་མགོ་རྨོངས་འཇུག་པ་དང་སེམས་ཤུགས་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་མ་ཟད། མཐར་དེ་རྣམས་མངོན་མེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་ན་ཉེན་ཁ་བདུན།

ད་ཆ་བོད་དང་དྷ་རམ་ས་ལ་གཉིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཉག་ཕྲ་བའི་སྟེང་ལ་གནས་ཡོད་པས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་སློབ་སྟོན་ཚོས་ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེའི་ཐད་དགེ་སྐྱོན་གྱི་དཔྱད་བསྡུར་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་བརྗོད་མི་དགོས་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན་ཉེན་ཁ་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་དམིགས་བཀར་དུ་བརྗོད་ན།

གཅིག   ལོ་ངོ་ ༥༧ སྔོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རང་གི་ལུང་པར་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཐོག་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོས་བཙན་དབང་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་བཟོད་ཐབས་བྲལ་ཏེ་ཉེན་གཡོལ་དུ་ཕེབས་གནང་ཡང་། ད་ཆ་ཁོང་ལུང་པ་དེར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་བ་ཡིན་ན། ལོ་དེ་དག་གི་རིང་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ནང་ལག་བསྟར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཚང་མར་དགག་བྱ་མེད་པའི་ཡིག་ཆ་གནང་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཆགས་ཡོད། དེའི་གྲུབ་འབྲས་ཉག་ཅིག་ནི་ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་། ཁྲིམས་མཐུན། བཟང་སྤྱོད་བཅས་མཚོན་པའི་ངོ་བོ་དེ་བརླག་རྒྱུ་ནི་ལྟ་ཅི། ཁོང་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཚེ་ཁོང་གི་སྐྱབས་བཅོལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་སྲིད་པ་རེད།

གཉིས།  གལ་སྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་ན། བོད་མི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་ས་ཡ་མང་པོས་ད་བར་རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་དབང་སྒྱུར་དང་ཁྲིམས་མེད་བྱ་སྤྱོད་ལ་བཟོད་སྒོམ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཚོར། ཁྱེད་རང་ཚོའི་དབུ་ཁྲིད་ནི་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་དཀའ་ངལ་མེད་ཅིང་། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འདྲ།  བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་དབང་ལ་ནང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་སྟོན་ཐབས་ཟད་དེ་ད་བར་བོད་མི་༡༥༡ ལྷག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བྱས་པ་དེས་ག་རེ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། དྷ་རམ་ས་ལའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་འདོར་དགོས་པའམ་ཡང་ན་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་འགྲིགས་འཇགས་གནང་དགོས་པ་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་ལ་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་རྒྱལ་གཅེས་བསམ་བློ་དང་སེམས་ཤུགས་ནམ་ཡང་འདོར་མེད་པ་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད། དེས་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་མཉམ་དུ་ཕྱག་བཏང་བ་དང་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་གནང་བ་ཡིན་ན་བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་གི་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་སེམས་ཤུགས་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངེས་གཏན་རེད།

གསུམ།  ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་དྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་གིས་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མི་ཆོག་པའི་བཙན་བཀའ་བཏང་བ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་ཤུགས་དང་ནུས་པ་གང་འཚམ་ཉམས་བཅུག་ཡོད།  དེར་མ་ཟད་ད་བར་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སའི་མི་ངན་དེ་ཚོར་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཕྱག་བཏང་བ་དང་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་ཡིན་ན།  བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཆག་སྟེ་ཁོང་ཚོས་སླར་ཡང་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕལ་ཆེར་བྱེད་མི་སྲིད། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ལས་འགུལ་དེ་ཉམས་ཕྱིན། གལ་སྲིད་མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་གལ་བྱུང་ཡང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་ཚེ་རབས་གཅིག་འགོར་ངེས་རེད།

བཞི། རྒྱ་གཞུང་གི་གདན་འདྲེན་འོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ཁག་ནང་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་གནད་དོན་ཚང་མ་ཐག་གཅོད་ཟིན་ཅེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་རེད། དེ་བཞིན། འཛམ་གླིང་ནང་མི་སྒེར་དང་སྒྲིག་འཛུགས། ལས་གུལ་ཚོགས་པ་མང་པོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང་། དམར་ཤོག་རིང་ལུགས་པ། མང་གཙོ་མ་ཡིན་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཙན་དབང་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དཔའ་བོ་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་མཚོན་དོན་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ་དད་གུས་དང་། བསྔགས་བརྗོད། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས། ད་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཁོང་ཚོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་གལ་མེད་པ་བསམ་སྲིད།

ལྔ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ན། བོད་མི་མང་གི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཆོག་མཆན་གནང་ཚུལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་དང་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་རྒྱུ་ཐག་ཆོད། དེར་བརྟེན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ཁོང་ཚོའི་ཆེ་མཐོང་དང་། ཡིད་ཆེས། གཟི་བརྗིད་རྣམས་བརླགས་པ་རྣམས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེར་མ་ཟད་གལ་སྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱ་ནག་དེ་ནང་པའི་གནས་ཆེན་དུ་བརྩིས་གནང་ན། ནང་པའི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནི་ནང་པའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་ལྡན་ངོས་འཛིན་ཚོགས་པ་ (International Standards Organization) ཡིས་རྒྱབ་གཉེར་ཡིག་ཆ་གནང་བར་ལོག་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་རེད།  གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། ཏཱ་ལའིི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་རྒྱ་དམར་རྣམས་ནི་ཆོས་དད་མེད་མཁན་དང་། བསྟན་དགྲ། བསྟན་པ་སྣུབ་མཁན་ཞེས་ངོ་རྒོལ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས།  གོང་གི་གནས་ཚུལ་གོ་ལྡོག་གཉིས་དེ་ཁོང་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་ཐག་གཅོད་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།

དྲུག རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ནང་པའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་ཡོད་ཅིང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་རང་འདོད་ལྟར་འདེམས་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་ཐོབ་ཀྱི་རེད།  ལྷག་པར་དུ་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཙོས་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཚང་མའི་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་དང་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཡོད་ཅེས་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་ཟིན་ཅིང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པར་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཚོར་གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་ཡོད་མེད་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་པའི་དབང་ཆ་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།  དེས་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་བཙན་བྱོལ་དུའམ་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་སྐུ་གཤེགས་པ་གང་རུང་རྗེས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་ནག་གི་འདོད་པ་བཞིན་མཇུག་བསྡུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངེས་གཏན་རེད།

བདུན།  མཐའ་དོན་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། པེ་ཅིང་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཉིས་དབར་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་དེའི་རྒྱབ་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པར་དུས་ནམ་ཞིག་འབྲེལ་བ་དེར་བར་ཆད་ཅིག་འབྱུང་ངེས་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་གྲོས་མཐུན་དང་ཁས་ལེན་བྱས་པ་གང་ལའང་ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་རྒྱུའི་དྲང་བདེན་དང་ལྷག་བསམ་མེད་པ་ནི། མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་རྒྱ་ནག་ལ་འཐབ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་མི་མང་ཚོ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་སུས་ཤེས་ཐུབ། དེར་བརྟེན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་རྒྱ་གཞུང་དབར་འབྲེལ་བ་ཉམས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་ཚེ་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པ་ད་གཟོད་ཤེས་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཧང་སངས་ཅི་བྱ་རྟོལ་མེད་དུ་གནས་རྒྱུ་ལས་ཐབས་ཅི་ཡོད། གང་ལ་ཞེ་ན། སྐབས་དེར་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོ་ཁུ་སིམ་མངོན་མེད་དུ་གྱུར་ཟིན་ཅིང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ལས་འགུལ་རིགས་ཚང་མ་མཇུག་རྫོགས་ཟིན་པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་སྔར་ལྟར་བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུའི་ཁྲབ་སྟོན་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་རེད།  སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ཡང་བསྐྱར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མི་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་དང་ལྷག་བསམ་དེ་ཇི་ཙམ་ལྷག་ཀྱི་རེད། བོད་མི་མང་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གི་ངོས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་དང་དད་གུས་ཇི་ཙམ་བྱེད་མིན་ཚང་མས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

དེས་ན། དྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་རང་ས་གང་འཚམ་བརླགས་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་སྐབས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་གི་ཁ་གཏད་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཡང་གཉན་འཕྲང་ཞིག་ལ་གནས་ཡོད་པ་ནི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་ནག་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་ན་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ཁོང་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱང་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ལས་བོད་རྩ་དོན་ཐོག་ལ་ཁེ་ཕན་གང་ཡང་ཐོབ་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་ཚོས་ཤེས་དགོས་སྙམ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཟིན་པ་དང་ཚང་མས་ཁོང་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་འདུ་ཤེས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པས། ཁོང་གི་གནས་མཇལ་དེར་གསར་འགྱུར་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཙམ་ནི་གལ་གནད་དེ་ཙམ་མིན་པ་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མ་གཏོགས་གཞན་སུས་ཤེས།

ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བཅང་བའི་རེ་བ།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་གནད་ཡོད་ཁག་གཅིག་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཆགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་ཆ་རྐྱེན་གང་རུང་ཐོག་གྲོས་མོལ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སེམས་འཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་རབས་དང་ཕྱི་འབྲེལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དང་དམིགས་བསལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྟག་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ནང་སྲིད་གཞུང་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ཁུ་སིམ་སིམ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གདེང་ཚོད་ཆེན་པོས་འགྲེལ་རྗོད་བྱེད་ཐུབ།

རྒྱ་གར་དང་ཨི་སི་རལ་སོགས་དཔེ་མཚོན་གྲངས་མེད་ལས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བསླབ་བྱ་ལེན་དགོས་པ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་དཀའ་རྙོག་གང་ཡང་ཐབས་ལམ་སྟབས་བདེ་ཤོས་ཐོག་སེལ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་མཚོན་གྱི་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ངང་རིང་བྱས་པའི་བརྒྱུད་དཀའ་ཚེགས་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་འགོར་ཡང་ནམ་ཞིག་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་འཐོབ་ཚེ་དེ་རྩིས་ལེན་ཐུབ་པར་གསོན་གནས་བྱེད་དགོས། ཁོང་གིས་ཐུགས་བསམ་གཏིང་ཟབ་གནང་ནས་ཁོང་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་འགན་ཁྲིད་དེ་དང་། ད་ཆ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ཁོང་གི་སློབ་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་ཁག་གཅིག་ཡིད་ཞུམ་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་དབར་ལ་ཁྱད་པར་དབྱེ་འབྱེད་གནང་དགོས་པ་གལ་ཆེ། ཁོང་གི་སློབ་སྟོན་པ་ཚོར་མཚོན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་མཁྱེན་རྒྱར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བརླག་མི་རུང་བ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཆབ་སྲིད་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་གཞིར་བཟུང་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལ་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་དེ་ནི། ཁོང་གིས་རང་གི་མི་མང་ཚོར་ཁོང་མ་བཞུགས་པའི་རྗེས་སུའང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་དང་རང་དབང་གནང་བའི་དོན་རེད། ད་དུང་མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་བརྟེན་དགོས་བྱུང་ཡང་བརྟེན་དགོས་པའི་དོན་ཡིན། དེས་ག་རེ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅེ་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རྗེས་མ་ཚོས་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་དང་མ་གནང་ཇི་ལྟར་རུང་བོད་མི་ཚོས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་དེ་མི་རབས་མང་པོའི་བར་དུ་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་གསལ་པོ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད།

ཁོང་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཱན་དྷཱིའི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཱན་དྷཱིའི་ལྟ་བ་དང་ལང་ཕྱོགས་ལ་ནུས་པ་དཔག་མེད་ཡོད་པ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་མོད། དེས་ན་སྔར་གཱན་དྷཱི་ཡིས་ཨིན་ཇིའི་བཙན་རྒྱལ་དབང་ཤུགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་སྐབས་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ཐབས་ལམ་ཁ་ཤས་ཁོང་གིས་ཕྱག་བསྟར་གནང་འོས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། ད་དབར་བོད་མི་ ༡༥༡ གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་ཡོད་པར་ཁོང་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་མཚོན་ཆེད་ཁོང་གིས་ཟད་བཅད་ངོ་རྒོལ་གནང་ན་མ་འགྲིགས་པ་མེད། འདི་ལྟར་གནང་བ་ཡིན་ན་ཁོང་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས་པ་ལས་ལྷག་པ་དང་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་བཟུང་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཕྱག་བཏང་བའི་སྐུ་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ན་ཐོན་པ་ལས་ལྷག་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མང་ཚོགས་ནང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཐུབ། །

མ་རྩོམ་འབྲེལ་ཐག http://www.phayul.com/news/article.aspx?id=35886